สถานการณ์หลังการเลือกตั้ง อบจ.

25 ธันวาคม 2563

: ทีมงานหญ้าแห้งปากคอก(ท้องถิ่น) [1]

ยังพอมีความหวังอยู่บ้าง

(1) ผู้สนใจบ้านเมืองหลายคนรู้สึกผิดหวังในการเลือกตั้งครั้งนี้ไม่เป็นจุดเปลี่ยนของการเมืองทั้งในระดับท้องถิ่นและระดับชาติ แต่คงไม่ผิดหวังหมดเสียทีเดียว ภายใต้โครงสร้างการเมืองที่ไม่เกิดการเลือกตั้งอย่างอิสระและยุติธรรมอย่างแท้จริง จากฐานประชาชนที่เข้มแข็งทางปัญญานั้น สังคมจึงยากแก้ปัญหาความยากจน คอร์รัปชันและความล้าหลังในทุกด้านได้ หนทางเอาท้องถิ่นคืนให้ประชาชน เอารัฐรวมศูนย์คืนไป ท้องถิ่นต้องมี “แก่นกระจายอำนาจ” เป็นความใฝ่ฝันของนักปฏิรูป แม้ศึกเลือกตั้ง อบจ. จะว่างเว้นมานานจนทำให้เกิดผู้ใช้สิทธิเลือกตั้งท้องถิ่นหน้าใหม่ (New Voter) [2] อายุ 18-26 ปี มีจำนวนถึง 7.3 ล้านเสียงก็ตาม อีกทั้งเกิด “ปรากฏการณ์ใหม่ครั้งแรก” ของการเลือกตั้ง อบจ.พร้อมกันทั่วประเทศทั้ง 76 จังหวัด ที่มีพรรคการเมืองสนับสนุนผู้สมัครอย่างเป็นทางการได้ในรอบ 7-8 ปี

(2) ภาพรวมการจัดการเลือกตั้งจำนวน 96,191 หน่วย [3] มีผู้สมัครนายก อบจ. ทั้งสิ้น 331 คน และ ส.อบจ. 8,070 คน [4] เรียบร้อยดีไม่มีปัญหาล่มเปิดหีบไม่ได้ แม้ใน จ.สมุทรสาคร ที่มีประชาชนติดเชื้อโควิด-19 และสั่งล็อกดาวน์ ก็ยังจัดการเลือกตั้งได้ โดยมีการนำมาตรการป้องกันโควิดมาใช้ด้วย เรื่องร้องเรียนพบ 129 เรื่องใน 41 จังหวัด ที่จ.นครปฐม ชุดเคลื่อนที่เร็วและตำรวจ รวมถึงผู้ตรวจการเลือกตั้ง ได้เข้าจับกุมหัวคะแนน พร้อมของกลางเงินซื้อเสียงได้ ที่ จ.กาญจนบุรี และ จ.สุโขทัย ได้จับกุมผู้ซื้อเสียง [5] พบการฉีกบัตรเลือกตั้งใน 8 จังหวัด [6] คือ ปทุมธานี พัทลุง ราชบุรี สงขลา อุตรดิตถ์ บึงกาฬ อุดรธานี และอุบลราชธานี ส่วนใหญ่คาดว่าเป็นการกระทำโดยรู้เท่าไม่ถึงการณ์ ประชาชนสอบถามเกี่ยวกับการเลือกตั้งอบจ.ผ่านแฟนเพจ สำนักงาน กกต.จำนวน 266 ครั้ง และช่องทางสายด่วน 1444 จำนวน 9,318 ครั้ง กกต.ได้รับเรื่องร้องเรียนไว้ทั้งหมด 140 เรื่อง ปัญหาการบริหารจัดการเลือกตั้งที่สำคัญอีกอย่างคือ “ปัญหาบัตรเขย่ง” ที่จ.สมุทรสงคราม ก็ยังมีให้แก้กันอีก [7] สถิติจำนวนผู้มาลงคะแนนเสียงเพียงร้อยละ 62 [8] จากที่คาดหมายไว้ร้อยละ 80 คาดว่า การประกาศรับรองผล ตามมาตรา 17 [9] อย่างช้าไม่เกินวันที่ 18 กุมภาพันธ์ 2564 (ไม่เกิน 60 วันนับแต่วันเลือกตั้ง)

(3) แนวคิด “สองนคราประชาธิปไตย” [10] ที่เชื่อว่าการตัดสินใจของคนในเมือง-คนชานเมือง และคนรุ่นใหม่-คนรุ่นเก่าจะแตกต่างกัน มีคำถามตามมาว่า ประสบการณ์เลือกตั้ง อบจ. ครั้งนี้ได้อะไรบ้าง มีอะไรบ้าง สอนอะไรแก่คนไทยบ้าง เพราะผลลัพธ์ที่ออกมายังคลุมเครือ สับสน คาดการณ์ผิดไป มีชาวบ้านประท้วงไม่ไปเลือกตั้งยกหมู่บ้านอ้างไม่พอใจ อบจ.ที่ไม่ช่วยสร้างถนนเข้าหมู่บ้านนานหลายปี [11]

(4) ลามมาเรื่องเลือกตั้งท้องถิ่นสนามต่อไป คือ การเลือกตั้งเทศบาล อบต. เมืองพัทยา และ กทม.ว่าจะกำหนดให้มีการเลือกตั้งในช่วงใด เพราะสถานการณ์โควิด-19 เช่นนี้อาจส่งผลต่อการเลื่อนเลือกตั้งท้องถิ่นหรือไม่ก็ได้ ตามแนวทางเดิม คือ กกต. และ มท.หารือกันว่าจะเลือกตั้ง อปท.ประเภทใดได้ก่อน แล้ว มท.นำเข้า ครม. ตามบทเฉพาะกาล มาตรา 142 [12] แห่ง พรบ.การเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562 ต้องผ่าน มติ ครม. ก่อน แล้ว กกต. จึงเดินงานต่อ เป็นอำนาจ ครม. ที่จะกำหนดให้มีการเลือกตั้งท้องถิ่นประเภทก่อนได้

(5) เป็นที่น่าอิจฉาของคนกรุงเทพที่ไม่ได้เลือกตั้ง แต่เป็นโชคไม่ดีของคนต่างจังหวัด (ตจว.) ที่ตัวนายกฯ​ เปลี่ยน​แล้ว คน ตจว.ยังไม่ได้​เปลี่ยน เพราะ ยังมีการซื้อเสียงอยู่ เป็นต้น

ประเด็นข้อสรุปจากการเลือกตั้งครั้งนี้

(1) เงินยังเป็นตัวแปร มีการซื้อเสียง ในระดับ นายก อบจ. ที่ซื้อรวมถึงกรรมการแบบตอบแทนรางวัล และมีการซื้อเสียงประชาชนทั่วไป ตามกลุ่มเป้าหมายเฉพาะ (ไม่ทั่วไป) พบได้ทั่วไป ด้วยวิธีการที่อาจแตกต่างกันไป ที่ไม่มีการจับกุม ชี้เบาะแส ฯ มีจ่ายให้เป็นค่ารถบ้างคนละ 100-200 บาท บางพื้นที่สูงถึงหัวละ 2000 บาท [13] ที่ภาคใต้มีการซื้อเสียงแบบเหมาจ่ายเป็นรายหมู่บ้านๆ ละ 5 หมื่นรวมทั้งจังหวัดประมาณ 3 ล้าน [14] เป็นต้น ประชาชนตกเป็น “กลลวงของฝ่ายอำนาจนิยม” ที่ไม่จริงใจคอยหยิบยื่นเงินให้จนเคยชิน ติดนิสัยรอเงินแจกจากรัฐจนขาดความเป็นตัวของตัวเอง เพราะภาวะความจำใจเศรษฐกิจบังคับ หวังรวยจากหวย หวังเงินสวัสดิการแห่งรัฐ

(2) ท้องถิ่น ยึดตัวบุคคล ไม่ได้ยึดพรรค ท้องถิ่นยังเป็นตัวชี้การเมืองไทยการเมืองใหญ่ ไม่มีนายทุนพรรค ส.ส.ไม่ช่วย ทุนเป็นของผู้สมัครเอง ของใครของมัน แม้แต่คนจะลงสมัคร ส.อบจ.ในนามบ้านใหญ่เขาก็จะดูกระสุนผู้สมัครว่ามีมากพอไหมที่จะมาเป็นพวกได้ ผู้สมัครต้องลงทุนเอง หากชนะก็อาจได้รางวัลปลอบใจสักสองสามหมื่นก็เท่านั้น อยู่ในวงการหากถลำลึก ก็กลายเป็นสีเทา หรือหนักไปถึงดำ เปรียบสังคมแบบ “ข้างในกลวง อยู่แค่กระพี้ ไม่มีแก่น” กลุ่มนักการเมืองยังเป็นแบบพรรคครัวเรือน พรรคผัวเมีย แม้หลายเวทีเลือกตั้งนายก อบจ.ครั้งนี้เป็นศึกล้างตาของผู้ที่แพ้เลือกตั้งใหญ่ที่จะเอาศักดิ์ศรีคืน ผู้แพ้ในสนาม อบจ.นี้ ยังมีโอกาสไปลง สสร.ที่กำลังจะมาได้อีก บางสนามเป็นช้างชนช้างระหว่างบ้านใหญ่ในพื้นที่ บางจังหวัดเงียบเหงาเหมือนไม่มีอะไร ประหนึ่งเปิดโอกาสให้ผู้สมัครทำอะไรก็ได้ หลายแห่งหมดยุคนายหัว เพราะทุนร่อยหรอ ทำความดีก็ยากเพราะไม่มีทุน แถมแก่งแย่งชิงดีชิงเด่นขับเคี่ยวเอาชนะกัน ทำให้ต่างฝ่ายต่างหมดแรง

(3) นายกเปลี่ยนใหม่อาจบริหารติดขัด เพราะ ฐานอำนาจเดิมเปลี่ยน บวกฝ่ายข้าราชการประจำคนเดิมที่เป็นต่างขั้ว พบว่า นายก อบจ.คนเดิมได้รับการเลือกตั้งกลับมาถึง 34 คน คิดเป็นร้อยละ 44.73 (เกือบครึ่งหนึ่ง) [15] ที่น่าเป็นห่วงก็คือ ส่วนใหญ่ นายก อบจ.จะเป็นการต่อสู้กันของบ้านใหญ่ต่อบ้านใหญ่ หากหลังใหญ่หลังใหม่ชนะ ก็จะส่งผลไปถึงบรรดาข้าราชการ กองหนุนที่มีอยู่เดิมเปลี่ยนขั้วไม่ทัน อาจมีปัญหาเชิงการบริหารได้ เพราะ ข้าราชการถือเป็นฝ่ายประจำ เป็นตัวจักรสำคัญในการขับเคลื่อนนำนโยบายไปสู่การปฏิบัติ เพื่อให้ถูกใจฝ่ายการเมืองจึงจะสัมฤทธิ์ผลไปด้วยกันได้ ไม่ติดขัดเชิงบริหารใดๆ

(4) ท้องถิ่นไม่เหมือนการเมืองระดับชาติ กล่าวคือ ท้องถิ่นมีทั้งฝ่ายรัฐบาลและฝ่ายค้านแล้วแต่พื้นที่ของบ้านใหญ่ และสังกัดของบ้านใหญ่ นักวิชาการเห็นว่า การเมืองท้องถิ่นนั้นแตกต่างจากการเมืองระดับชาติ ในท้องถิ่นมีความสัมพันธ์เชิงอุปถัมภ์-ผลประโยชน์ต่างตอบแทนฝังรากลึกในชีวิตประจำวันของผู้คนปัจจุบัน คนรุ่นเก่ายังคงครอบงำในระดับท้องถิ่น ที่อุดมการณ์การเมืองยังมีความสำคัญน้อย การเปลี่ยนแปลงในประเทศไทยนั้นเริ่มต้นจากข้างบนระดับชาติลงสู่ท้องถิ่นเสมอ ไม่ใช่จากฐานรากไปสู่ข้างบน บางพรรคเปลี่ยนจากพรรคเถ้าแก่ไปสู่พรรคมวลชน

(5) การร้องเรียน มีน้อยมาก เพราะทุกคนเกรงกลัวกฎหมายเลือกตั้งที่มีอัตราโทษที่รุนแรงมาก ทำให้ภาพรวมเลือก อบจ.ใส ไม่มีข่าวการซื้อสิทธิ์ขายเสียงที่ขัดข้อเท็จจริง เงียบกริบไม่เป็นข่าว แม้จะมีข่าวทุจริตบ้างก็ถือว่าน้อยกว่าข้อเท็จจริงที่มี อีกอย่างการเลือกตั้ง อบจ.ครั้งนี้สถานการณ์โรคโควิด 2019 ทำให้กลบข่าวไม่ดีของการเลือกตั้งลงไปมาก 

นายกเก่าบ้านใหญ่เดิมยังเหนียวแน่น

(1) เป็นการเลือกตั้งนายก อบจ.ครั้งประวัติศาสตร์ที่ “เขย่าบ้านใหญ่” แต่ผลปรากฏออกมาว่า บ้านใหญ่ชนะถ้วนหน้า การเมืองบ้านใหญ่ยังคงลอยลำหักความหวังคลื่นลูกใหม่ไปหมด ยังเหมือนเดิม ได้คนหน้าเดิมๆ ตระกูลเดิมๆ อยู่ในวังวนเดิมๆ นายก อบจ.คนเดิมหน้าเดิมเกือบครึ่ง

(2) ผลการเลือกตั้งครั้งนี้จะสะท้อนในการดำเนินทางการเมืองต่อไปหรือไม่ อย่างไร น่าคิด บ้านใหญ่ยังมีคงมีพลังอยู่ คนรุ่นใหม่เจาะไม่ได้ บุคคลและพรรคพวกในพื้นที่ยังคงสำคัญมากสำหรับนักการเมืองท้องถิ่น ผลงานที่มีในท้องถิ่น ความผูกพันและความเกี่ยวพันที่มี รวมทั้งด้านดีอื่นๆ จะสร้างความเชื่อมั่นให้แก่ประชาชนคนเลือก

(3) มีข้อสังเกตว่า ผู้สมัครในรอบนี้ที่เป็นนักธุรกิจนักการเมือง จะขายดีกว่าข้าราชการหรืออดีตข้าราชการ สาเหตุที่นายก อบจ.เดิมบางแห่งไม่ลงสมัครเพราะอาจถูกสอบสวนจะฝ่ายตรวจสอบเรื่องยังค้างคาไม่เสร็จสิ้น จึงเว้นวรรคทางการเมืองไว้ ฉะนั้น จึงเห็นนอมินีหรือคู่สมรสบุตรหรือตัวแทนลงสมัครแทน ซึ่งหลายแห่งก็สอบได้ไม่พลาด

(4) แม้ว่าการเมืองท้องถิ่น ไม่ได้มีอิสระจริง เพราะยังคงอิงแอบพรรคการเมือง โดยเฉพาะพรรคฝ่ายรัฐบาล ที่สำคัญท้องถิ่นก็ไม่ได้เขียนระเบียบเองได้ จึงยากที่จะเป็นอิสระ ยังคงอาศัยงบประมาณโครงการจากรัฐมาสร้างผลงาน สำหรับการเมืองระดับชาติ เขาต่อสู้กันด้านนโยบายในการออกกฎหมาย ไม่ได้ลงมาทำงานจริงในพื้นที่ แม้จะเป็นฝ่ายรัฐบาล แต่คนทำงานจริงในพื้นที่ คือข้าราชการ และผู้รับเหมาต่างหาก การขับเคลื่อนผลงานจริงๆ คือเป็นผู้รับเหมาเอง ที่ต้องอาศัยนักการเมืองท้องถิ่นคอยเคลียร์ทางให้ ซึ่ง “นโยบายนำในการหาเสียงยังไม่มี” [16] คือ การขายนโยบายไม่มี ถือเป็นจุดอ่อนของท้องถิ่น

คนรุ่นใหม่หัวใหม่กระแสยังไม่แรง

(1) คนรุ่นใหม่ยังฝ่าด่านบ้านใหญ่ไม่ได้ ด้วยปัจจัยหลายอย่าง ที่ทำให้พลังคนรุ่นใหม่ชวดที่นั่งสนาม อบจ.ไป เพราะชาวบ้านยังคงเทความเชื่อไปให้กลุ่มคนที่สร้างผลงานมาก่อน ส่งผลกระทบต่อความเชื่อคนรุ่นใหม่ที่สร้างฝันให้ลดน้อยลง

(2) บางเขตเลือกตั้ง ส.อบจ.บางเขตมีคนรุ่นใหม่สมัครคนเดียว​ (167 เขตเลือกตั้ง) [17] ก็ยังแพ้โหวตโนได้ ยกตัวอย่างที่ เป็นตำนาน คะแนนเสียง อบจ. ของคนรุ่นใหม่คณะก้าวหน้าจากเสียงทั้งหมด 15.7 ล้าน ได้คะแนน 2.6 ล้าน คิดเป็นร้อยละ 17 [18] ซึ่งถือว่าไม่น้อย มีการส่งผู้สมัคร “แบบหว่าน” (ส่งเยอะหากส่งได้) แม้ไม่ได้ตำแหน่งนายก อบจ. ที่คาดหวังไว้ 5 ที่นั่ง จากผู้สมัคร 42 คน แต่ จำนวนผู้สมัคร ส.อบจ.ทั้งหมด 1001 คน [19] มีสอบผ่าน ส.อบจ.รวม 55 คน จาก 18 จังหวัด [20] เช่น จ.ฉะเชิงเทรา 10 คน อุดรธานี 10 คน (หนองบัวลำภู 2 คน) ยโสธร 7 คน หนองคาย 5 คน (บึงกาฬ 1 คน) อุตรดิตถ์ 3 คน นนทบุรี 3 คน ร้อยเอ็ด 3 คน เป็นต้น ในขณะที่ พรรคเพื่อไทยชนะนายก อบจ.ใน 9 จังหวัด [21]

(3) เป็นที่คาดหมายว่า สนามนายก อบจ.ที่เหลือ ก็คือของฝ่ายรัฐบาลนั่นเอง [22] งานนี้ฝ่ายรัฐบาล ไม่ต้องออกแรงเลย คอยนั่งรอรับผลงานอย่างเดียว เพราะยุทธศาสตร์ยุทธวิธีของรัฐบาลที่ได้วางแผนการโกยคะแนนมาตลอดระยะเวลาที่ไม่มีการเลือกตั้งไว้แล้วเป็นอย่างดี หากเมื่อฝ่ายกลุ่มคนรุ่นใหม่ชนะหรือดูเหมือนชนะการเลือกตั้ง ซึ่งแสดงว่าบ้านใหญ่ถูกทำลายลง ฝ่ายรัฐบาลก็อาจเปลี่ยน roadmap ทันที เพราะฝ่ายรัฐบาลเป็นฝ่ายวางกติกา ถือไพ่ที่เหนือกว่าอีกฝ่าย

ปัญหาวิกฤติสามเส้า เศรษฐกิจ การเมือง [23]และโควิด-19

(1) เป็นปัญหาโลกแตกของรัฐบาล ในปัญหาโควิดนั้น ได้มีการหยิบยกขึ้นมาแก้ไขรอบสอง มหาวิทยาลัยต้องพร้อมเรียนออนไลน์ สพฐ. สั่งปิดโรงเรียน จ.สมุทรสาครแล้ว 129 แห่ง ศาลจังหวัดสมุทรสาครประกาศเลื่อนการพิจารณาคดีทุกคดีไปก่อน เพราะฝ่ายรัฐบาลประมาท กลไกรัฐการ์ดตกทำให้โควิดกลับมาระบาดใหม่

(2) มีหน่วยงานรัฐที่สมควรถูกตำหนิในมาตรการที่ดำเนินการ โดยเฉพาะเรื่องการควบคุมแรงงานต่างด้าว ได้แก่ กระทรวงแรงงาน กระทรวงสาธารณสุข สำนักงานตำรวจแห่งชาติ (ตม.) กระทรวงมหาดไทย และกระทรวงกลาโหม ซึ่งหน่วยงานเกี่ยวข้องกังกล่าวต่างฝ่ายต่างมีข้ออ้างแก้ตัวไปคนละทาง เพราะ สังคมโซเซียลพิพากษาว่ามีความบกพร่องที่ปล่อยให้มีการลักลอบเข้าเมือง และมีการระบาดของโรคโควิดรอบสองจากแรงงานต่างด้าวเมียนมา แม้ข้อเท็จจริงอาจมิใช่ทั้งหมด แต่เป็นความบกพร่องของกลไกรัฐต่างหาก

(3) ไม่ว่าจะเป็นเรื่อง การกักตัว 14 วัน ในพื้นที่ (Local State Quarantine : LQ) หรือ การกักกัน State Quarantine หรือการกักกันทางเลือก (Alternative State Quarantine : ASQ) ที่ต้องเปลี่ยนมาเป็นกักกันแทนโดยองค์กร (Organization Quarantine : OQ) [24] แม้จะมีการประกาศใช้ พ.ร.ก. สถานการณ์ฉุกเฉินฯ มาร่วม 10 เดือน ที่ใช้ได้แค่ช่วงแรกๆ แต่นี่เป็นรอบสองที่ดูจะควบคุมไปอีกยาว

(4) โดยเฉพาะจังหวัดสมุทรสงครามที่ถูกกล่าวหาเป็นจำเลยว่า เป็นแหล่งแพร่เชื้อของแรงงานต่างด้าว ที่มียอดแรงงานต่างด้าวเมียนมาสูงถึง 4 แสนคน [25] คาดว่าในจำนวนนี้เป็นแรงงานที่ผิดกฎหมายไม่สามารถตรวจสอบควบคุมได้จำนวนถึง 1.7 แสนคน ยอดผู้ติดเชื้อ จ.สุมทรสาครก่อนเปิดหีบเลือกตั้ง 20 ธันวาคม เพิ่มขึ้นอย่างก้าวกระโดดเป็นกว่า 520 ราย จนถึง 662 ราย ใน รพ. 222 ราย รวมยอด 694 ราย และคาดว่าเมื่อมีการเพิ่มจะมีการพบผู้ติดเชื้ออีกไม่น้อยกว่า 1,500 ราย [26] ซึ่งถือว่าเป็นจำนวนมาก นอกจากนี้ถือว่า โควิดได้ล้อมกรุงเทพไว้แล้ว เพราะมีการลามเข้าเขตจังหวัดติดต่อข้างเคียง ได้แก่ จ. สมุทรปราการ กทม. นครปฐม ไปจนถึง อยุธยา สระบุรี

  น่าเป็นห่วงว่าประสบการณ์การเลือกตั้ง อบจ.ครั้งนี้ มาจนเกี่ยวพันกับเหตุโรคโควิด-19 ระบาดรอบที่สองมันจะลงเอยอย่างไร เพราะ การระบาดรอบสองจะมีระยะเวลาการควบคุมที่หนักกว่าและยาวกว่ารอบแรกๆ ที่อาจส่งผลไปถึงเรื่องอื่นๆ โดยเฉพาะเรื่องการเมือง และ เรื่องการเลือกตั้งท้องถิ่นสนามต่อๆ ไปได้ น่าเป็นห่วงจริงๆ

[1]Phachern Thammasarangkoon & Ong-art Saibutra & Watcharin Unarine & Watcharapron Maneenuch, ทีมงานหญ้าแห้งปากคอก(ท้องถิ่น), สยามรัฐออนไลน์, 25 ธันวาคม 2563, https://siamrath.co.th/n/207157

[2]ผู้ใช้สิทธิเลือกตั้งท้องถิ่นหน้าใหม่ (New Voter) คือกลุ่มคนที่อายุระหว่าง 18-26 ปี เพราะ อบจ. มีการเลือกตั้งครั้งใหญ่หลังสุดเมื่อประมาณปี พ.ศ. 2555 เกิดมีแนวคิดที่น่าสนใจในระดับท้องถิ่น เช่น “สมัชชาสุขภาพระดับจังหวัด” เมืองอาหารปลอดภัย จังหวัดนครปฐม โดยมี อปท. เป็นกลไกสำคัญ หรือ “ธรรมนูญท้องถิ่น” โดยประชาชน ในจังหวัดอำนาจเจริญ

ดู เลือกตั้งท้องถิ่น : ปรากฏการณ์ใหม่-ข้อมูล-สถิติน่าสนใจในศึกเลือกตั้ง อบจ. 63, หทัยกาญจน์ ตรีสุวรรณ ผู้สื่อข่าวบีบีซีไทย, 6 ธันวาคม 2563, https://www.bbc.com/thai/thailand-55186329 & ธรรมนูญท้องถิ่น แก่นกระจายอำนาจ : พลิกปมข่าว, ThaiPBS, 10 ธันวาคม 2563, https://youtu.be/QyJA-jUY37A 

[3]จำนวน สมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัด (ส.อบจ.) ทั้งหมด 2,269 เขต/คน แยกเป็นจังหวัดที่มีจำนวนราษฎรไม่เกิน 500,000 คน 24 คน = 23 จังหวัด = 552 คน, ราษฎรเกิน 500,000 คน แต่ไม่เกิน 1 ล้านคน 30 คน = 33 จังหวัด = 990 คน, ราษฎรเกิน 1 ล้านคน แต่ไม่เกิน 1.5 ล้านคน 36 คน = 12 จังหวัด = 432 คน, ราษฎรเกิน 1.5 ล้านคน แต่ไม่เกิน 2 ล้านคน 42 คน = 7 จังหวัด = 294 คน, ราษฎรเกิน 2 ล้านคนขึ้น 48 คน = 1 จังหวัด = 48 คน

[4]เลือกตั้ง อบจ.: ผลเลือกตั้งท้องถิ่นอย่างไม่ทางการชี้ ผู้สมัครที่หนุนโดยพรรคเพื่อไทยคะแนนนำเชียงใหม่-อุดรธานี, บีบีซีไทย,20 ธันวาคม 2563, https://www.bbc.com/thai/thailand-55361737

[5]‘อิทธิพร’ระบุร้องซื้อเสียงแล้ว 40 เรื่อง ‘สมุทรสาคร’ไปต่อเดินหน้าเลือกตั้งอบจ., นสพ.แนวหน้า, 20 ธันวาคม 2563, https://www.naewna.com/local/539823

[6]ถึงจะมาใช้สิทธิน้อยไม่มีผลการรับรองผลเลือกตั้ง เผยมี 8 จังหวัดที่ฉีกบัตร, ข่าวมติชน, 20 ธันวาคม 2563, https://www.matichon.co.th/politics/news_2493724

มูลนิธิองค์กรกลางเพื่อประชาธิปไตย (P-NET) เปิดเผยผลการจับตาทุจริตเลือกตั้ง อบจ.ผ่านเครือข่ายทั่วประเทศ ว่า จากรายงานการรับแจ้งเหตุทางอีเล็กทรอนิกส์ เกี่ยวกับการทุจริตการเลือกตั้งในช่วงวันที่ 18 -20 ธ.ค.63 พบมีจำนวน 29 ราย จาก 18 จังหวัด ดู รัฐบาลลุยต่อ ลต.ท้องถิ่น, สยามรัฐออนไลน์, 22 ธันวาคม 2563, https://siamrath.co.th/n/206104

[7]เมื่อช่วงเวลาประมาณ 21.30 น. เกิดความคลาดเคลื่อน เนื่องจากการนำข้อมูลเข้าสู่ระบบประมวลผลการรวมคะแนน อบจ.สมุทรสงครามผิดพลาด ส่งผลให้การรวมคะแนนการเลือกตั้งหน้าจอโปรเจกเตอร์ปรากฏตามภาพที่โพสต์ทางสื่อออนไลน์ข้างต้น เมื่อเกิดเหตุไม่เกิน 1 นาที ได้มีการแก้ไขผลการรวมให้ถูกต้องในทันที

ดู กกต. แจงปมผลเลือกตั้ง อบจ.สมุทรสงคราม เผย 20 ธ.ค. คนใช้สิทธิ 29 ล้าน, ไทยรัฐออนไลน์, 22 ธันวาคม 2563, https://www.thairath.co.th/news/politic/1999665

[8]ข้อมูลไม่เป็นทางการจากคณะก้าวหน้าตัวเลขผู้มาใช้สิทธิ์คือ ร้อยละ 57.7 ก่อนที่ กกต.จะประกาศสถิติตัวเลขทางการ, พ.ต.อ.จรุงวิทย์ ภุมมา เลขาธิการคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) กล่าวถึงภาพรวมการเลือกตั้ง อบจ.ทั่วประเทศ ว่า  มีผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้งทั่วประเทศ ประมาณ 29,016,536 ล้านคน จากผู้มีสิทธิเลือกตั้งประมาณ 46,610,759 ล้านคน คิดเป็นร้อยละ 62.25 ซึ่งต่ำกว่าเป้าที่ กกต.ตั้งไว้ที่จะมีผู้มาใช้สิทธิร้อยละ 80, 

ดู กกต. เผยยอดประชาชนใช้สิทธิเลือกตั้ง อบจ. 62 % ต่ำกว่าเป้า, ไทยโพสต์, 22 ธันวาคม 2563, https://www.thaipost.net/main/detail/87714 

& เช็คที่นี่! กกต.แพร่ผลเลือกตั้ง อบจ.-บ้านใหญ่ยังแกร่ง-พัทลุงแชมป์มาใช้สิทธิมากสุด, สำนักข่าวอิศรา, 25 ธันวาคม 2563, https://www.isranews.org/article/isranews-news/94509-isranews-724.html  

[9]พรบ.การเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562

มาตรา 17ในการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่นขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นใดตามพระราชบัญญัตินี้ เมื่อคณะกรรมการการเลือกตั้งตรวจสอบเบื้องต้นแล้วมีเหตุอันควรเชื่อว่าผลการเลือกตั้งเป็นไปโดยสุจริตและเที่ยงธรรม ให้ประกาศผลการเลือกตั้งนั้นภายในสามสิบวันนับแต่วันเลือกตั้ง

ในกรณีมีเหตุอันควรเชื่อได้ว่าการเลือกตั้งมิได้เป็นไปโดยสุจริตหรือเที่ยงธรรม ไม่ว่าจะมีผู้ร้องเรียนกล่าวโทษหรือไม่ ให้คณะกรรมการการเลือกตั้งดำเนินการสืบสวนหรือไต่สวนให้แล้วเสร็จและประกาศผลการเลือกตั้ง หรือจัดให้มีการเลือกตั้งใหม่ หรือดำเนินการอื่นที่จำเป็น แล้วแต่กรณีโดยเร็ว แต่ต้องไม่ช้ากว่าหกสิบวันนับแต่วันเลือกตั้ง

ในกรณีตามวรรคสอง ถ้าเป็นการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่น เมื่อมีการประกาศผลการเลือกตั้งและมีสมาชิกสภาท้องถิ่นได้รับเลือกเกินกึ่งหนึ่งแต่ต้องไม่น้อยกว่าห้าคนแล้ว หากมีความจำเป็นต้องเรียกประชุมสภาท้องถิ่นนั้น ให้เรียกประชุมและปฏิบัติหน้าที่ได้ โดยในระหว่างนั้นให้ถือว่าสมาชิกสภาท้องถิ่นนั้นประกอบด้วยสมาชิกเท่าที่มีอยู่

การประกาศผลการเลือกตั้งตามวรรคหนึ่งและวรรคสอง ไม่เป็นการตัดหน้าที่และอำนาจของคณะกรรมการการเลือกตั้งที่จะดำเนินการสืบสวน ไต่สวน หรือวินิจฉัย เมื่อมีเหตุอันควรสงสัยว่าการเลือกตั้งมิได้เป็นไปโดยสุจริตหรือเที่ยงธรรม

[10]เป็นแนวคิดของ ดร.เอนก เหล่าธรรมทัศน์ ที่ฉายภาพให้เห็นถึงแก่นแท้การเมืองของบ้านเราชัดเจนที่สุด ปัญหาใหญ่ของการเมืองไทยในปัจจุบัน อยู่ที่เมืองไทยแบ่งเป็นสองประเทศ หรือสองนคราที่ขัดแย้งแตกต่างกันนคราหนึ่งคือ นคราของเกษตรกรและชาวชนบท ส่วนอีก นคราหนึ่ง เป็นนคราของชนชั้นกลางชาวเมือง ซึ่งทั้งสองนครานี้ มองประชาธิปไตย คาดหวังต่อระบอบประชาธิปไตยและใช้ประชาธิปไตยเป็นเครื่องมือในลักษณะที่ เป็นปรปักษ์กันแทบจะสิ้นเชิง ดู สองนคราประชาธิปไตย, ไทยรัฐออนไลน์, 5 พฤษภาคม 2552, https://www.thairath.co.th/content/3743

[11]อบจ.ยกหมู่บ้าน ประท้วงไม่พอใจ อบจ.ไม่ช่วยสร้างถนนเข้าหมู่บ้านนานหลายปี, เดลินิวส์, 20 ธันวาคม 2563, https://www.dailynews.co.th/politics/813977

[12]พรบ.การเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562

มาตรา 142ในการเลือกตั้งครั้งแรกภายหลังจากที่พระราชบัญญัตินี้ใช้บังคับ เมื่อคณะรักษาความสงบแห่งชาติเห็นสมควรให้มีการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่นขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นใด ให้แจ้งให้คณะกรรมการการเลือกตั้งทราบ และเมื่อคณะกรรมการการเลือกตั้งประกาศกำหนดให้มีการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่นขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นนั้นแล้วให้ประกาศคณะรักษาความสงบแห่งชาติและคำสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติดังต่อไปนี้

เฉพาะในส่วนที่เกี่ยวกับการงดการจัดให้มีการเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น และกำหนดวิธีการได้มาซึ่งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่นสิ้นผลบังคับสำหรับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นนั้น

(1) ประกาศคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ที่ 85/2557 เรื่อง การได้มาซึ่งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่นเป็นการชั่วคราว ลงวันที่ 10 กรกฎาคม พุทธศักราช 2557

(2) ประกาศคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ที่ 86/2557 เรื่อง การได้มาซึ่งสมาชิกสภากรุงเทพมหานครและสมาชิกสภาเขตเป็นการชั่วคราว ลงวันที่ 10 กรกฎาคม พุทธศักราช 2557

(3) คำสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ที่ 1/2557 เรื่อง การได้มาซึ่งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่นเป็นการชั่วคราว ลงวันที่ 25 ธันวาคม พุทธศักราช 2557

(4) คำสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ที่ 22/2559 เรื่อง การได้มาซึ่งสมาชิกสภาท้องถิ่นเป็นการชั่วคราวในกรณีที่มีการยุบสภาท้องถิ่น ลงวันที่ 4 พฤษภาคม พุทธศักราช 2559

(5) คำสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ที่ 29/2559 เรื่อง การได้มาซึ่งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่นเป็นการชั่วคราว ในกรณีที่มีการจัดตั้งองค์การบริหารส่วนตำบลเป็นเทศบาล การยกฐานะเป็นเทศบาลหรือการเปลี่ยนแปลงฐานะของเทศบาล ลงวันที่ 21 มิถุนายนพุทธศักราช 2559

(6) คำสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ที่ 64/2559 เรื่อง การให้ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานครพ้นจากตำแหน่ง และการแต่งตั้งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร ลงวันที่ 18 ตุลาคมพุทธศักราช 2559

(7) คำสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ที่ 6/2560 เรื่อง การแต่งตั้งนายกเมืองพัทยา ลงวันที่ 16 กุมภาพันธ์ พุทธศักราช 2560

ในกรณีที่ไม่มีคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ให้อำนาจของคณะรักษาความสงบแห่งชาติตามวรรคหนึ่งเป็นอำนาจของคณะรัฐมนตรี

[13]ซื้อสิทธิ ขายเสียง มีความผิด ทั้งผู้ให้ และผู้รับ ต้องระมัดระวังกันหน่อย มีโทษจำคุก 1 - 10 ปี และปรับ 20,000 - 200,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และเพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง 20 ปี หากเป็น ข้าราชการ พนักงาน เจ้าหน้าที่ของรัฐ ถ้าไปมีส่วนเกี่ยวข้อง รู้เห็น ให้คุณให้โทษผู้สมัครเลือกตั้ง มีโทษหนักเป็น 2 เท่า

ดู พรบ. การเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562

มาตรา 91ห้ามมิให้ผู้ใดจ่าย แจก หรือให้เงิน ทรัพย์สิน หรือประโยชน์อื่นใดแก่ผู้มีสิทธิเลือกตั้งเพื่อจูงใจมิให้ไปออกเสียงลงคะแนน หรือกระทำการใด ๆ เพื่อมิให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งไปออกเสียงลงคะแนน

ผู้ใดมีบัตรประจำตัวประชาชนของผู้มีสิทธิเลือกตั้งผู้อื่นตั้งแต่สองคนขึ้นไปไว้ในความครอบครองโดยไม่มีเหตุอันสมควรในระหว่างวันประกาศให้มีการเลือกตั้งถึงวันถัดจากวันเลือกตั้ง ให้ถือว่าผู้นั้นกระทำการตามวรรคหนึ่ง

มาตรา 92ห้ามมิให้ผู้มีสิทธิเลือกตั้งผู้ใดเรียก รับ หรือยอมจะรับเงิน ทรัพย์สิน หรือประโยชน์อื่นใดสำหรับตนเองหรือผู้อื่น เพื่อลงคะแนนเลือกหรือลงคะแนนไม่เลือกผู้สมัครผู้ใด หรืองดเว้นไม่ลงคะแนนให้แก่ผู้สมัครผู้ใด

มาตรา 126ผู้ใดฝ่าฝืนมาตรา 54 มาตรา 65 (1) หรือ (2) มาตรา 67 วรรคหนึ่งมาตรา 84 มาตรา 85 วรรคหนึ่ง มาตรา 88 มาตรา 92 มาตรา 99 หรือมาตรา 101 ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่หนึ่งปีถึงสิบปี หรือปรับตั้งแต่สองหมื่นบาทถึงสองแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับและให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งของผู้นั้นมีกำหนดยี่สิบปี

ผู้ใดฝ่าฝืนมาตรา 65 (3) (4) หรือ (5) หรือมาตรา 69 ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่หนึ่งปีถึงสิบปี หรือปรับตั้งแต่สองหมื่นบาทถึงสองแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งของผู้นั้นมีกำหนดยี่สิบปี

ในกรณีที่ผู้ฝ่าฝืนตามวรรคหนึ่งเป็นการฝ่าฝืนมาตรา 92 ถ้าผู้นั้นได้แจ้งถึงการกระทำอันเป็นการฝ่าฝืนนั้นต่อคณะกรรมการการเลือกตั้งหรือผู้ซึ่งคณะกรรมการการเลือกตั้งมอบหมายก่อนถูกจับกุมผู้นั้นไม่ต้องรับโทษและไม่ต้องถูกเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งหรือสิทธิสมัครรับเลือกตั้ง

ในกรณีที่ศาลมีคำพิพากษาถึงที่สุดให้ลงโทษผู้กระทำความผิดตามมาตรา 65 (1) หรือ (2) ให้ศาลสั่งจ่ายเงินสินบนนำจับไม่เกินกึ่งหนึ่งจากจำนวนเงินค่าปรับแก่ผู้แจ้งความนำจับ

มาตรา 136ผู้ใดฝ่าฝืนมาตรา 91 วรรคหนึ่ง ต้องระวางโทษจำคุกไม่เกินสิบปี หรือปรับไม่เกินสองแสนบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และให้ศาลสั่งเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งของผู้นั้นมีกำหนดสิบปี

& ในท้องที่ภาคตะวันออก ค่าซื้อเสียงบางพื้นที่สูงถึงหัวละ 2000 บาท, ข่าวvoicetv, โอฬาร ถิ่นบางเตียว

& โซเชียลระอุ แฉซื้อเสียงคนโคราชหัวละ 100 บาท ยกจังหวัด, ข่าวเนชั่นทีวี, 19 ธันวาคม 2563, https://www.nationtv.tv/main/content/378810545/

[14]ท้องที่ภาคใต้, ข่าวvoicetv, รศ.ดร.บูฆอรี ยีหมะ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มรภ.สงขลา

[15]เลือกตั้งท้องถิ่น : ว่าที่นายก อบจ. 76 จังหวัด ใครอยู่ใต้เงา “บ้านใหญ่” ใครคือหน้าใหม่ล้มแชมป์ โดย หทัยกาญจน์ ตรีสุวรรณ ผู้สื่อข่าวบีบีซีไทย, 21 ธันวาคม 2563, https://www.bbc.com/thai/thailand-55394623

[16]อ้างจาก รศ.ดร.วีระศักดิ์ เครือเทพ คณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย

[17]ที่จริงต้องใช้คำว่า vote no”เพราะ ความหมายที่สับสนคือ (1) โนโหวต (no vote) หมายถึง ไม่ไปใช้สิทธิเลือกตั้งซึ่งอาจเสียสิทธิ 6 ประการถ้าไม่ไปแจ้งเหตุ (2) โหวตโน (vote no) หมายถึง ไปใช้สิทธิแต่กาในช่องทำเครื่องหมาย “ไม่เลือกผู้สมัครผู้ใด” ซึ่งถ้ามีบัตรกาช่องไม่เลือกฯ ผู้ใดมากกว่าผู้ได้คะแนนสูงสุด

กล่าวคือ (1) กรณี “no vote” ผู้สมัครฯ คนเดียวต้องมีผลคะแนน “ไม่น้อยกว่าร้อยละสิบของจำนวนผู้มีสิทธิเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งนั้น” และ (2) กรณี “vote no” ผู้สมัครฯ คนเดียวต้องมีผลคะแนน “มากกว่าคะแนนเสียงที่ไม่เลือกผู้ใด” แสดงว่า ในกรณีที่มีผู้สมัครรับเลือกตั้งคนเดียวนั้น ผู้สมัครฯ ต้องได้คะแนนผ่านในทั้งสองกรณี จึงจะเป็นผู้ “ได้รับเลือกตั้ง”  ที่ต้องมีการเลือกตั้งใหม่ โดยรับสมัครใหม่และผู้สมัครคนเดิมไม่อาจสมัครใหม่ได้

ตามมาตรา 111 แห่ง พรบ.การเลือกตั้งสมาชิกสภาท้องถิ่นหรือผู้บริหารท้องถิ่น พ.ศ. 2562

มาตรา 111ในกรณีที่มีผู้สมัครรับเลือกตั้งเป็นผู้บริหารท้องถิ่นเท่ากับจำนวนผู้บริหารท้องถิ่นที่จะพึงมีในเขตเลือกตั้งนั้น หรือในกรณีที่มีผู้สมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาท้องถิ่นเท่ากับหรือน้อยกว่าจำนวนสมาชิกสภาท้องถิ่นที่จะพึงมีในเขตเลือกตั้งนั้น ผู้สมัครรับเลือกตั้งจะได้รับเลือกตั้งต่อเมื่อได้รับคะแนนเสียงเลือกตั้งไม่น้อยกว่าร้อยละสิบของจำนวนผู้มีสิทธิเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งนั้น และมากกว่าคะแนนเสียงที่ไม่เลือกผู้ใดในกรณีที่ไม่มีผู้ได้รับเลือกตั้งตามวรรคหนึ่ง ให้ผู้อำนวยการการเลือกตั้งประจำจังหวัดประกาศให้มีการเลือกตั้งใหม่ และดำเนินการให้มีการรับสมัครผู้สมัครรับเลือกตั้งใหม่ โดยผู้สมัครรับเลือกตั้งรายเดิมทุกรายซึ่งไม่ได้คะแนนมากกว่าคะแนนเสียงที่ไม่เลือกผู้ใด ไม่มีสิทธิสมัครรับเลือกตั้งในการเลือกตั้งที่จะจัดขึ้นใหม่

ดู ส.อบจ.เขต10 ระนอง ลงคนเดียวแพ้โนโหวต กกต.ต้องจัดเลือกตั้งใหม่ ภายใน 30วัน, ข่าวมติชน, 21 ธันวาคม 2563, https://www.matichon.co.th/politics/news_2493960 

เป็นกรณีที่ ผลการนับคะแนน (อย่างไม่เป็นทางการ) ของผู้สมัครฯ ได้คะแนน 1,039 คะแนน ในขณะที่คะแนนไม่ประสงค์ลงคะแนน (vote no) มีมากถึง 1,129 คะแนน

[18]“ก้าวหน้า” กินแห้วนายก อบจ. “ธนาธร” ยังโวความนิยมไม่ลด อ้างได้ 2.67 ล้านคะแนน, ผู้จัดการออนไลน์,  21 ธันวาคม 2563, https://mgronline.com/politics/detail/9630000130177

[19]ชำนาญ  จันทร์เรือง, 19 ธันวาคม 2563, https://twitter.com/VJ_VirinZy/status/1340168711215312896

[20]ข่าวเปิดชื่อ 18 จังหวัด คณะก้าวหน้า คว้าเก้าอี้ ส.อบจ., thethaiger, 21ธันวาคม 2563, https://thethaiger.com/th/news/393244/

[21]เลือกตั้งท้องถิ่น : ปรากฏการณ์ใหม่-ข้อมูล-สถิติน่าสนใจในศึกเลือกตั้ง อบจ. 63, หทัยกาญจน์ ตรีสุวรรณ ผู้สื่อข่าวบีบีซีไทย, 6 ธันวาคม 2563, อ้างแล้ว

[22]รัฐบาลลุยต่อ ลต.ท้องถิ่น, สยามรัฐออนไลน์, 22 ธันวาคม 2563, อ้างแล้ว

นายกรัฐมนตรี และรมว.กลาโหม กล่าวแสดงความยินกับผู้ที่ชนะการเลือกตั้งเป็นนายกฯและสมาชิก องค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบจ.) จากการเลือกตั้งทั่วประเทศ เมื่อวันที่ 20 ธ.ค.ที่ผ่านมา ว่า ขอแสดงความยินดีกับทุกคน

[23]“จุรินทร์” มอง 3 ปัญหา โควิด-เศรษฐกิจ-การเมืองไทย ’64, สยามรัฐออนไลน์, 20 ธันวาคม 2563, https://siamrath.co.th/n/205786

[24]เป็นการกักกันแรงงานต่างด้าวโดยฝ่ายความมั่นคงตามแนวชายแดน ก่อนที่จะส่งแรงงานเข้ามาทำงานในเมืองโดยองค์กร เรียก Organizational Quarantine หรือ Operation Quarantine : OQ ซึ่งเป็นมาตรการเชิงรุกในการคัดกรองแรงงานต่างด้าวในพื้นที่จังหวัดตามแนวชายแดน เช่น การใช้พื้นที่ ตชด.ตั้งศูนย์กักกัน รูปแบบ OQ เป็นมาตรการเชิงรุกในการคัดกรองแรงงานต่างด้าวในพื้นที่จังหวัดแนวชายแดน

ดู เปิดโมเดล 'สถานกักกันต่างด้าว' ปิด'จุดเสี่ยง'โควิดชายแดน, กรุงเทพธุรกิจ, 25 ธันวาคม 2563, https://www.bangkokbiznews.com/news/detail/914199

[25]เป็นจำนวนสถิติข้อมูลแรงงานต่างด้าวในจังหวัดสมุทรสาครที่ไม่เป็นทางการที่น่าเชื่อถือโดยจังหวัดที่มีแรงงานต่างด้าวที่สูงมาก เมื่อเปรียบกับขนาดพื้นที่จังหวัดที่เล็ก แต่ข้อมูลทางการจากสำนักงานบริหารแรงงานต่างด้าว กรมการจัดหางาน  ณ เดือน พฤศจิกายน 2563 ดังนี้ กทม. จำนวน 5.89 แสน สมุทรสาคร 2.39 แสน สมุทรปราการ 1.61 แสน ชลบุรี 1.58 แสน ปทุมธานี 1.34 แสน รวมทั่วประเทศ 2.52 ล้านคน

พบว่าข้อมูลแรงงานต่างด้าวจริง กับข้อมูลที่ได้ลงทะเบียนแตกต่างมีจำนวนที่คลาดเคลื่อนกันมาก ฝ่ายทหาร(ความมั่นคง)ระบุว่า ทั่วประเทศมีแรงงานต่างด้าว 2.5 ล้านคน จำนวน 1.2 ล้านคนอยู่ที่ อ.มหาชัย จ.สมุทรสาคร แต่ข้อมูล จ.สมุทรสาคร มีแรงงานต่างด้าวตามทะเบียนแรงงาน 239,752 คน สรุปภาพรวมของแรงงานต่างด้าวที่อยู่ในพื้นที่แบบถูกกฎหมายจำนวน 1.2 ล้านคน ไม่ลงทะเบียนประมาณ 4 แสนคน แสดงว่ามีข้อมูลที่คาดเคลื่อนแตกต่างกันมากถึง 1 ล้านคน

ดู เปิด 10 อันดับ จังหวัดที่มีจำนวนแรงงานต่างด้าวมากที่สุด, ข่าวประชาชาติธุรกิจ, 22 ธันวาคม 2563, https://www.prachachat.net/csr-hr/news-579770 

& ครม.รุมซักผู้ว่าฯสมุทรสาคร บิ๊กตู่รับทำผิดพลาด แต่ผู้ว่าฯก็ผิด ปล่อยแรงงานต่างด้าวเข้ามา, มติชนออนไลน์, 22 ธันวาคม 2563, https://www.matichon.co.th/politics/news_2496551

[26]อัพเดทสถานการณ์ ‘โควิด’ ณ วันที่ 25 ธันวาคม 2563 สถานการณ์โควิด-19 ประเทศไทย ผู้ป่วยวันนี้ เพิ่ม 81 ราย ผู้ป่วยยืนยันสะสม 5,910 ราย หายป่วยแล้ว 4,130 ราย เสียชีวิต 60 ราย : ข้อมูลศูนย์บริหารสถานการณ์โควิด-19 (ศบค.) สำนักนายกรัฐมนตรี

ดู ยอดเหยื่อ “โควิด-19” ทั่วโลก-ตาย 1,748,097 ติดเชื้อ 79,684,406 ราย, สยามรัฐออนไลน์, 25 ธันวาคม 2563, https://siamrath.co.th/n/207090

& อัพเดตล่าสุด! โควิดสมุทรสาคร ยอดรวมพุ่ง! 1,202 ราย, สยามรัฐออนไลน์, 23 ธันวาคม 2563, https://siamrath.co.th/n/206699

& สธ.เผยเคสโควิดตลาดกลางกุ้งติดแล้ว 1,086 ราย, สยามรัฐออนไลน์, 22 ธันวาคม 2563, https://siamrath.co.th/n/206373

& ด่วน!! โควิดสมุทรสาคร ทะลุพันแล้ว หลังพบเพิ่มอีก 242 ราย, สยามรัฐออนไลน์, 22 ธันวาคม 2563, https://siamrath.co.th/n/206270

& สธ.เตรียมตั้ง รพ.สนามรับมือผู้ติดเชื้อโควิด-19 บริเวณตลาดกลางกุ้ง, สยามรัฐออนไลน์, 22 ธันวาคม 2563, https://siamrath.co.th/n/206156

& ในหลวง-พระราชินี พระราชทานรถตรวจหาเชื้อชีวนิรภัย ตรวจโควิด-19 ปชช.กลุ่มเสี่ยง ตลาดกุ้ง จ.สมุทรสาคร, ข่าวมติชน, 21 ธันวาคม 2563, https://www.matichon.co.th/court-news/news_2494670