ุุวันที่ ๑ ตุลาคม ๒๕๖๓ หลังจากที่ "โรงทำงาน" ที่สวนแล็บขวัญข้าวเสร็จเรียบร้อย เตาเผาถ่านแบบถังครึ่งลูกแรก (เตาครู) จึงสมควรย้ายมาอยู่ภายในร่มเสียที ผมปรับปรุงใหม่ ๓ จุด ที่แตกต่างจากตำแหน่งเดิม ได้แก่ ทำปล่องควันใหญ่กว่าเดิม เอียงเตาให้น้ำและน้ำมันดินไหลออกจากถังได้ง่าย และเพิ่มห้องพักควันเพื่อไม่ให้น้ำและน้ำมันดินไหลย้อนกลับเข้าไปในเตา ดังรูปครับ
เหตุผลที่เปลี่ยนปล่องให้มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางใหญ่ขึ้นจาก ๓ นิ้ว เป็น ๔ นิ้ว เพราะตามแบบเตาของอิวาซากิ เขารายงานว่า สามารถเผาอุณหภูมิได้สูงกว่า ๑,๐๐๐ องศาเซลเซียส เมื่อต่อปล่องควันขึ้นยาว ประมาณ ๔ เมตรจากหลังเตา (ลองอ่านบันทึกที่ ๔ ที่นี่) รวมกับความสูงของปล่องควันซึ่งสูงจากหลังเตา ๖๐ เซนติเมตร (ดูรูปในบันทึกที่ ๓ ที่นี่) แต่ในการทดลองเผาหลายครั้งที่ผ่านมา แม้ผมจะต่อปล่องขึ้นไปสูง ๔ เมตร แต่อุณหภูมิสูงสุดทำได้เพียง ๙๙๖ องศาเซลเซียส เท่านั้น .... ผมตั้งสมมติฐานว่า เส้นผ่านศูนย์กลางเกี่ยวข้องกับอุณหภูมิสูงสุด
เหตุที่ต้องเอียงเตา เพราะน้ำในไม้ฟืนหมาดโดยทั่วไปมีน้ำประมาณ ๕๐ เปอร์เซ็นต์ ไม้แห้งจะดูดกลืนไว้ประมาณ ๒๐ เปอร์เซ็นต์ ดังนั้นหากคำนวณจากน้ำหนักฟืนที่ใส่เต็มถัง ประมาณ ๘๐ กิโลกรัม จะมีน้ำประมาณ ๔๐ ลิตร สำหรับไม้หมาด หรือ ๑๖ ลิตรสำหรับไม้แห้ง น้ำเหล่านี้มีทั้งเป็นของเหลวที่ไหลลงท้องถัง (อ.ปัน ไร่รู้รักษ์ ได้ทดลองต่อท่อน้ำจากก่อนปล่องควัน พบว่า มีน้ำขณะอบ ๑ ลิตร น้ำขณะเผาประมาณ ๑.๒ ลิตร) น้ำส่วนใหญ่ระเหยกลายเป็นไอไปกลับควันสู่อากาศ
ผมสังเกตว่า พื้นดินใกล้ ๆ รอยต่อระหว่างบล่องควันกับถังอบ (ที่ผมเชื่อมปิดไว้ด้วยแผ่นเหล็กและเว้นช่องไว้ให้น้ำไหลออกได้) ดินกลายเป็นก้อนแข็งสีดำเป็นดาน การปรับเตาครั้งนี้ จึงขุดหลุมลึกประมาณ ๑ คืบ และเจาะกล่องเหล็กที่พักควัน ให้ก้อนกลวงดังรูป เพื่อจะให้น้ำและน้ำมันดินไหลลงในหลุดและซึมลงในดินได้สะดวก โดยเอียงถังประมาณ ๕ องศา ความสูงระหว่างหัวถังท้ายถังต่างกันประมาณ ๑๐ เซนติเมตร ... ความเอียงมากเกินไป ทำให้ควันและไฟ (ความร้อน) ไหลออกจากหน้าเตา ตอนแรกจะรื้อติดตั้งใหม่ แต่พอเห็นข้อมูลของ อ.ปัน (ไร่รู้รักษ์) เปลี่ยนแผนจะต่อปล่องควันขึ้นให้ความแตกต่างระหว่างระหว่างปล่องควันกับช่องใส่ฟืนเท่ากับกรณีที่ไม่เอียงเตา
กระบวนการเผาทดลองครั้งที่ ๑๐
การทดลองเผาครั้งที่ ๑๐ มีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มอุณหภูมิให้สูงที่สุดโดยใช้ปล่องควันสูง ๑.๒ เมตร ตลอดกระบวนการเผา ผลปรากฎว่า อุณหภูมิขึ้นไปสูงสุดที่ ๙๙๗ องศา สูงกว่าสถิต ๙๗๕ องศา ของการทดลองเผาครั้งที่ ๖ (ดูที่นี่) เมื่อต่อปล่องอันเดียวกันตลอดการเผาเช่นกัน กราฟความสัมพันธ์ระหว่างอุณหภูมิในเตาและเวลา แสดงดังรูป
ข้อสังเกตจากกราฟ
- ช่วงเวลาระหว่างจุดตัดของจุดที่ ๑ จุดที่ ๒ (ฟ้ากับส้ม) กับจุดตัดระหว่างจุดที่ ๒ และจุดที่ ๓ (ส้มกับเทา) ห่างกันเพียงประมาณ ๑ ชั่วโมง ในขณะที่การทดลองเผาครั้งที่ ๖ (ปล่อง ๓ นิ้ว) ช่วงเวลาระหว่างจุดตัดดังกล่าว ห่างกันประมาณ ๒ ชั่วโมง
- การเพิ่มขึ้นของอุณหภูมิจุดที่ ๓ ตั้งแต่จุดเริ่มเพิ่มถึงจุดสูงสุด ก่อนจะลดลง ใช้เวลาประมาณ ๔ ชั่วโมง ในขณะที่การทดลองเผาครั้งที่ ๖ ใช้เวลาประมาณ ๕ ชั่วโมง
คุณภาพถ่าน
คุณภาพถ่านที่ได้ ความต้านทานต่ำกว่า ๑๐๐ โอห์ม สภาพเป็นขี้เถ้าไม่น้อยเช่นเคย เนื่องจากต้องแลกมากับอุณหภูมิที่สูงที่สุดถึง ๙๙๗ องศา อบไม้ด้วยอุณหภูมิสูงกว่า ๙๐๐ องศา นานกว่า ๒ ชั่วโมง
ปัญหาของเตานี้คือ ทิศทางของความร้อนไหลออกจากหน้าเตาง่าย มีทางแก้ไข ๒ ทาง ๑ คือ ต่อปล่องควันให้ยาวมากขึ้น หรือปรับความเอียงของเตาให้น้อยลง ... สุดท้ายผมเลือกทางที่ ๒ ครับ ปรับความเอียงของเตาใหม่ ให้ลาดเอียงเพียงเล็กน้อยเท่านั้นครับ การทดลองเผาครั้งที่ ๑๒ จะมารายงานให้ทราบสำหรับผู้สนใจต่อไปครับ
