ตั้งแต่แรกเกิดจนกระทั่ง 5 ขวบปีแรกเป็นเวลาที่วิกฤตที่สุด ถ้าพ่อแม่อยู่ครบและให้การเลี้ยงดูอย่างดี อบอุ่น มีระเบียบวินัย เด็กจะมีฐานของบุคลิกภาพที่แข็งแรงอย่างยิ่งและจะเป็นต้นทุนของชีวิตตลอดไป

พัฒนาทางอารมณ์เกิดใน 2-3 ปีแรกของชีวิต ถ้าเด็กไม่ได้ฝึกฝนเลย ก็จะไม่สามารถควบคุมอารมณ์ได้ดีเมื่อโตขึ้น <p>3-5 ปีเป็นเวลาวิกฤตที่เด็กจะซึมซับจริยธรรมของพ่อแม่เข้าหาตน</p><h4> ช่วงก่อน 7 ปีเป็นเวลาที่เด็กจะเรียนรู้เรื่อง"ทำผิดต้องถูกทำโทษ"</h4><h4> 8-10 ปี เป็นเวลาที่เด็กจะสนใจสรรค์สร้างสิ่งใหม่ๆ และชื่นชมความสามารถของตนเองในงานที่ทำสำเร็จแล้ว </h4><p>การได้รับการยอมรับเมื่อ 8 ขวบเป็นอีกปัจจัยที่สำคัญมาก ที่ทำให้เด็กมีความมั่นใจและกล้าหาญอย่างยิ่งในเวลาต่อมา</p><p>ก่อน 8 ขวบเป็นเวลาที่สามารถปลูกฝังจริยธรรมเด็กได้ด้วยการลงโทษเมื่อกระทำผิด</p><p>หลัง 8 ขวบจะเป็นเวลาที่สามารถปลูกฝังจริยธรรมได้ด้วยการให้รางวัล </p><p> เด็ก 9 ขวบขึ้นไปจึงจะรู้จักลงโทษตนเองรุนแรง จากเหตุการณ์รอบข้าง</p><p align="justify">ช่วงเวลาสำหรับภาษาจะเป็น 0-10 ขวบ  เพราะเซลล์สมองจะพร้อมสำหรับเสียงต่างๆ กัน แต่ไม่ควรจะเกินสองภาษา ถ้าเด็กไม่ได้ยินเสียงในช่วง 10 ขวบแรก เซลล์ที่เกี่ยวข้องจะสูญเสียการทำงาน เพราะฉะนั้น ผู้ใหญ่จะออกเสียงได้ไม่ดี เหมือนเด็กๆ ที่เรียนภาษาอังกฤษ ตั้งแต่เล็ก</p> การสอนด้านกีฬาควรเริ่มก่อน 10 ขวบเช่นกัน <p>ที่มา...ได้มาจากพญ.กมลพรรณ ชีวพันธุศรี,นพ.ประเสริฐ  ผลิตผลการพิมพ์ 

</p>