ปรัชญาการศึกษาสารัตถนิยม (Essentialism) เกิดจากปัญญาชนกลุ่มหนึ่งที่ไม่เห็นด้วยกับแนวคิดและความเชื่อของกลุ่มปรัชญาประสบการณ์นิยมเริ่มกระทำกันตั้งแต่ปี ค. ศ. 1920 เมื่อปี ค. ศ. 1938 ได้ตั้งชื่อกลุ่มว่า “คณะกรรมการสารัตถนิยมเพื่อความก้าวหน้าของการศึกษาอเมริกัน”ในระยะแรกแนวความคิดได้รับความสนใจจากประชาชนเป็นอย่างมาก 

แต่มาระยะหลังไม่ค่อยมีผู้คนให้ความสนใจ ในที่สุดก็ค่อยๆหายไปปรัชญาสารัตถนิยม กลับมารุ่งเรืองอีกครั้งช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 เพราะคนอเมริกันกล้าอยคอคามโดยลัทธิคอมมิวนิสต์จากรัสเซีย

William c. Bagley ได้นำความคิดและความเชื่อเรียบเรียงเป็นรายงานเสนอต่อนักการศึกษาในปี ค.ศ.1938 ทัศนะนี้ได้ถูกนำไปปฏิบัติในโรงเรียนอย่างแพร่หลาย

ให้ความหมายไว้ว่า การสนับสนุนการศึกษาทุกรูปแบบที่จะนำไปสู่การฝึกจิจการพัฒนาความสามารถในการจำ การหาเหตุผลและการทำความเข้าใจ

แนวคิดอ้างอิงจาก 2 อย่าง คือจิตนิยม และสัจนิยม

จิตนิยม

1. ความจริง เชื่อว่า ความคิด คือ ความจริงอันแท้จริง

2. ความรู้ เชื่อว่า ความรู้ที่แท้จริงเกิดจากเหตุผลมากกว่าประสบการณ์

3. คุณค่า เชื่อว่า สิ่งที่มีค่าที่สุดของมนุษย์ คือ จิตวิญญาณ

สัจนิยม

1. ความจริง คือ วัตถุหรือสสารที่มีอยู่ภายนอกจิต และเป็นอิสระจากการรับรู้ของจิต

2. ความรู้ คือ ความรู้ที่ติดตัวมาตั้งแต่เกิดนั้นไม่มี

3. คุณค่า คือ สิ่งที่มีค่าที่สุดสำหรับมนุษย์ ความสุขสบายทางกาย 

กล่าวโดยง่ายคือ สารัตถนิยม Essentialism »»» สาระเนื้อหาที่เป็นแก่นสำคัญ

มีพื้นฐานความคิดเป็นแบบอนุรักษ์นิยม Conservativism ซึ่งสอดคล้องกับสิ่งที่ “ J.R. White กล่าวว่า เป็นความพยายามศึกษา ทำความเข้าใจและรักษาระเบียบกฎเกณฑ์ของสรรพสิ่งในธรรมชาติมากกว่าที่จะคิดเปลี่ยนแปลง”

หลักการปรัชญาการศึกษาสารัตถนิยม

" การเรียนรู้ " ปลูกฝังให้เด็กเกิดความมานะพยายาม

" ครู " เป็นผู้นำในการเรียนและพัฒนาให้กับเด็ก

" โรงเรียน " ใช้ระเบียบวินัยและการอบรมจิตใจในการส่งเสริมการเรียนรู้ 

จุดมุงหมายทางการศึกษา 

● การศึกษาเน้นในสิ่งที่เป็นเนื้อหาสาระที่ได้จากมรดกทางวัฒนธรรม 

● ศึกษาในเรื่องของความเชื่อทัศนคติและค่านิยมของสังคมในอดีต 

● ศึกษาเพื่อธำรงและรักษาอุดมคติอันดีงามของสังคมในอดีตเอาไว้ 

● ศึกษาเพื่อพัฒนาผู้เรียนให้เป็นผู้มีระเบียบวินัยและมีปัญญา 

กระบวนการเรียนการสอนของปรัชญาการศึกษาสารัตถนิยม 

● การเรียนเน้นการบรรยายเป็นหลักโดยมีศิลปะของการถ่ายทอดความรู้เป็นสาคัญ  

● มีหลักการอบรมจิตใจ และถ่ายทอดค่านิยมสร้างนิสัยที่ดีงามให้แก่ผู้เรียน 

● กระบวนการเรียนจะมีครูเป็นผู้มีบทบาทสาคัญเป็นศูนย์กลาง 

● การเรียนค่านึงถึงความสามารถความสนใจและจุดหมายของผู้เรียนเพื่อให้เกิดการเรียนรู้หลักสูตรการศึกษา

ปรัชญาการศึกษาสารัตถนิยมคือการเน้นเนื้อหาสาระเป็นสำคัญ

ได้แก่ ภาษาวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ ประวัติศาสตร์ เรียนรู้การนำเนื้อหาวิชามาเชื่อมโยงกันวิธีการสอนที่ใช้มาก

คือการบรรยาย หรือการพูดของครู

อ้างอิง >> [สุธิดา หงษ์ศรี ]