การศึกษาตามหลักความสามารถ (Competency-Based Education : CBE )

การศึกษาตามหลักความสามารถ

(Competency-Based Education : CBE )

ดร.ชัชรินทร์  ชวนวัน ข้าราชการบำนาญ สถาบันพัฒนาครู คณาจารย์และบุคลากรทางการศึกษา , 2562

......................................................

          จากตอนที่ 1-3 เสนอเรื่องราวเกี่ยวกับความสามารถไว้พอสมควร คาดหวังว่าผู้สนใจจะได้ทราบถึงความสำคัญของหลักความสามารถในการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ โดยได้เน้นให้เห็นว่าการจะนำความ สามารถไปใช้นั้น องค์กรจำเป็นต้องกำหนดให้มีการได้ความสามารถ (Competency Acquisition) ขึ้นมาก่อน ซึ่งอาจจะอยู่ในรูปแบบของกรอบความสามารถ (Competency Framework) หรือโมเดลความสามารถ (Competency Model) ทั้งความสามารถหลัก (Core Competency) หรือความสามารถในการปฏิบัติงาน (Functional Competency) สำหรับตอนที่ 4 จะนำเสนอแนวคิดในการนำความสามารถมาใช้ในการศึกษา ซึ่งนำเสนอออกเป็น 3 ตอนย่อย คือ

                ตอนที่ 4-1 แนวคิดการศึกษาตามหลักความสามารถ (CBE Concept)

                ตอนที่ 4-2 แนวคิดการดำเนินการศึกษาตามหลักความสามารถ (CBE Implementation)

                ตอนที่ 4-3 การพัฒนาหลักสูตรความสามารถ (Competency Based Curriculum)

ตอนที่ 4-1 แนวคิดการจัดการศึกษาตามหลักความสามารถ (CBE Concept)

        การจัดการศึกษาตามหลักความสามารถ  ( Competency Based Education : CBE)   มาจากกระแสแรงกดดันทางสังคมและเศรษฐกิจที่เผชิญกับการขาดบุคคลที่มีความสามารถด้านแรงงานที่เหมาะสม จึงเป็นทางเลือกสำคัญและถูกกำหนดให้เป็น "วิธีการตามความรู้ซึ่งมุ่งเน้นไปที่การวัด” สิ่งที่บุคคลสามารถทำได้จริง ๆ อันเป็นผลมาจากการเรียนรู้ ความสำคัญของ CBE นั้นอยู่ที่ความจริงที่ว่ามันมีส่วนช่วยในการเตรียมคนเพื่อเพิ่มคุณค่าให้กับองค์กรและเพื่อปรับให้เข้ากับความต้องการทางเศรษฐกิจโลก

                ความเป็นมาของการศึกษาตามความสามารถ

                การศึกษาตามความสามารถ -CBE มีต้นกำเนิดจากพฤติกรรมของเทย์เลอร์ (1911) ที่มุ่งเน้นให้เป็นแนวทางในการปรับปรุงประสิทธิภาพในสถานที่ทำงาน  ประกอบกับการเคลื่อนไหวทางการศึกษาเพื่อประสิทธิภาพและความจำเป็นทางสังคม ได้เรียกร้องให้มีการปฏิบัติทางการศึกษาที่มีประสิทธิภาพและเป็นมาตรฐาน  

                 การศึกษาและการฝึกอบรมตามความสามารถ มีที่มาจากต่างประเทศเริ่มต้นด้วยความพยายามของสหรัฐอเมริกาในการปฏิรูปการศึกษาของครูและการฝึกอบรมในทศวรรษที่ 1960   วิวัฒนาการของการเรียนรู้ตามความสามารถและโมเดลความสามารถเกิดขึ้นในช่วงปี 1980 และต้นปี 1990 ได้แกหนดโมเดลความสามารถเป็นรุ่นที่ 5  

แนวโน้มการศึกษาตามความสามารถ

                การจัดการศึกษาตามความสามารถ-CBE เป็นแนวทางเพื่อการศึกษาส่วนบุคคลที่อยู่บนพื้นฐานของความเชี่ยวชาญที่แสดงออกถึงความสามารถตามระดับที่คาดหวังในการเรียนรู้ของผู้เรียน  โดยผู้เรียนแต่ละคนมีหน้าที่รับผิดชอบในเป้าหมายการเรียนรู้ที่กำหนดขึ้น  

                การเรียนรู้ที่เน้นความสามารถ-CBL  หมายถึง  ระบบการเรียนการสอน การประเมินผล การให้เกรด และการรายงานทางวิชาการ  ซึ่งอ้างอิงจากผู้เรียนที่แสดงให้เห็นว่าได้เรียนรู้ มีความรู้ และมีทักษะ ที่คาดว่าจะสามารถเรียนรู้ขณะที่ก้าวหน้าผ่านการศึกษาในโรงเรียนของรัฐ  ระบบการศึกษาตามความสามารถใช้มาตรฐานการเรียนรู้ของรัฐเพื่อกำหนดความคาดหวังทางวิชาการและกำหนด “ ความสามารถ” หรือ“ Competency” ในหลักสูตรที่กำหนดในสาขาวิชาหรือระดับชั้นเรียน

                ปัจจุบัน การจัดการศึกษาตามความสามารถ  (Competency based Education)  ทีคำศัพท์ที่กำหนดขึ้นและมีความหมายคล้ายกัน คือ  การเรียนรู้ตามความสามารถ (Competency-based learning ) หรือ การ ศึกษาและการฝึกอบรมที่เน้นความสามารถ (Competency-based education and training)  และให้ความหมายว่า เป็นวิธีการสอนและการเรียนรู้ที่นำมาใช้บ่อยในการเรียนรู้ทักษะที่เป็นรูปธรรมมากกว่าการเรียนรู้เชิงนามธรรม

ทำไมต้องจัดการศึกษาที่เน้นความสามารถ

            1.เพื่อให้แน่ใจว่าผู้เรียนทุกคนประสบความสำเร็จในการศึกษาและมีความพร้อมด้านวิชาชีพให้สอดคล้องกับบริบททั่วไปของความรู้และทักษะระดับโลก

            2.เพื่อสร้างขีดความสามารถของหน่วยงานทางการศึกษา โรงเรียนและนักการศึกษาระดับต่างๆให้มีความสามารถตอบสนองความต้องการของผู้เรียนอย่างรวดเร็วและมีส่วนร่วมในการพัฒนาการศึกษาอย่างต่อเนื่อง

            3.เพื่อใช้ประโยชน์จากความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีในการจัดการศึกษารูปแบบต่างๆและการเรียนรู้ออนไลน์สำหรับเป็นตัวเสริมให้ผู้เรียนสามารถเรียนรู้ได้อย่างรวดเร็วทุกที่ทุกเวลา

            4.เพื่อให้เกิดความยืดหยุ่นมากขึ้นสำหรับผู้เรียนที่จะไม่ผ่านการศึกษาจากระดับที่เข้ารับการศึกษาเนื่องจากผู้เรียนต้องมีภาระการทำงานหรือภาระดูแลครอบครัว

            5.เพื่อให้หน่วยงานที่รับผิดชอบการจัดการศึกษา มีแนวทางการดำเนินงานเพื่อการเปลี่ยนผ่านไปสู่ระบบการศึกษาตามความสามารถ เพราะนอกจากจะช่วยให้ผู้เรียนในความรับผิดชอบของตนประสบความสำเร็จในอาชีพการงานและเสริมความพร้อมของหน่วยงานสถานศึกษาในสังกัดแล้ว ยังเป็นกำลังสำคัญในการขับเคลื่อนนโยบายของภาครัฐเพื่อให้มีนวัตกรรมการศึกษาที่เน้นความสามารถ

นิยาม/ความหมาย  ของ CBE  (CBE Definition)

คำว่า "การศึกษาตามหลักความสามารถ (competency-based education )" หมายถึง รูปแบบระบบการศึกษาที่

           1. การจัดเรียนการสอน/การให้การศึกษา/การฝึกอบรม ได้รับการออกแบบเพื่อให้แน่ใจว่าผู้เรียนจะมีความรู้ ทักษะ ความสามารถหรือความเชี่ยวชาญ  โดยการพัฒนากรอบความสามารถหรือความเชี่ยวชาญที่ต้องการขึ้นเป็นแนวทางการดำเนินงาน

           2.การจัดการศึกษาที่แสดงให้เห็นว่าหน่วยงานทางการศึกษาที่เกี่ยวข้อง/โรงเรียน มีการบริหารจัดการเพื่อให้การสนับสนุนระบบการจัดการศึกษาตามหลักความสามารถ .

           3.การกำหนดโครงสร้างการศึกษาตามความสามารถ ที่ช่วยให้เกิดการเรียนรู้ส่วนบุคคล มีความยืดหยุ่นและการสนับสนุนที่ทำให้มั่นใจได้ว่าผู้เรียนมีความเชี่ยวชาญตามมาตรฐานสูงสุดที่เป็นไปได้

           4.การสร้างระบบการวัดและประเมินความสามารถที่ชัดเจนและสอบเทียบกับกรอบความสามารถการเรียนรู้ที่สามารถปรับให้เหมาะกับจุดแข็ง ความต้องการและความสนใจของผู้เรียนแต่ละคน

           5.การจัดการศึกษาที่เปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้รับรู้และเป็นตัวเลือกในสิ่งที่เขาเรียนรู้ว่า ต้องทำอย่างไรเมื่อไรและที่ไหน

ลักษณะการศึกษาตามหลักความสามารถ

เป้าหมายการเรียนรู้  -กำหนดความสามารถและองค์ประกอบที่ชัดเจน

                               -วัตถุประสงค์การเรียนรู้ที่ชัดเจนสะท้อนสิ่งที่นักเรียนจำเป็นต้องรู้ สามารถทำและนำไปใช้และวัดผลได้

                               -ผลลัพธ์การเรียนรู้เน้นความสามารถ ซึ่งระบุการใช้งานและการพัฒนาความรู้ ทักษะที่ชัดเจนและสามารถวัด

                                 ความสามารถผู้เรียนได้

                              -นักเรียนก้าวหน้าด้วยเป้าหมายการเรียนรู้ที่ชัดเจน บนพื้นฐานความเชี่ยวชาญของมาตรฐานวิชาชีพและการดำเนินงาน

                               ของหน่วยการศึกษา

การยอมรับการเรียนรู้ และความก้าวหน้า

                                 -ผู้เรียนจะต้องแสดงสิ่งที่ได้เรียนรู้ก่อนที่จะได้รับการยอมรับความก้าวหน้า

                                 -ผู้เรียนได้รับการยอมรับเมื่อบรรลุระดับความสามารถที่กำหนด

                                 -ผู้เรียนได้รับความก้าวหน้าตามระดับความสามารถ/ความเชี่ยวชาญ

                                 -ผู้เรียนจะเข้าสู่การศึกษาหรือหลักสูตรระดับถัดไปต้องแสดงถึงทักษะและความรู้ด้านเนื้อหาเชิงประจักษ์

แนวทางการจัดการศึกษา

                                  -เน้นวิธีการจัดการศึกษา(การเรียนการสอน/การฝึกอบรม)ตามความต้องการและหลากหลายเป็นรายบุคคล

                                  -ผู้เรียนแสดงความสามารถอย่างอิสระและรับผิดชอบต่อการเรียนรู้ของตนเอง

                                  -ผู้เรียนได้รับการสนับสนุนที่ตรงเวลาและแตกต่างตามความต้องการของแต่ละบุคคล

                                  - CBE เป็นองค์ประกอบของการเรียนรู้ส่วนบุคคลพร้อมกับเทคโนโลยีการเรียนรู้และความสามารถส่วนบุคคล

การแสดงความสามารถ

                                  -มีการให้ความยืดหยุ่นแก่นักเรียนในการเรียนรู้มากขึ้นหรือน้อยลง

                                  -การได้มาซึ่งความสามารถเป็นตัวแปรตามความก้าวหน้าในการเรียนรู้ของผู้เรียนแต่ละคน

                                  -ผู้เรียนแสดงออกถึงความสามารถและความคืบหน้าตามระดับและพื้นที่ที่แตกต่างกัน

การประเมินการเรียนรู้

                                  -เน้นการประเมินที่มีความหมายและเป็นประสบการณ์การเรียนรู้สำหรับผู้เรียน

                                  -มุ่งเน้นความโปร่งใสของวัตถุประสงค์การเรียนรู้และการประเมิน

                                  -มีการกำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการประเมินระดับความสามารถของผู้เรียน

                                  -ใช้มาตรการหลายอย่างเพื่อกำหนดความเชี่ยวชาญและการประเมินสำคัญตามระบบ (formative assessments )                                   -ผู้เรียนจะได้รับผลตอบรับเกี่ยวกับความก้าวหน้าจากความสามารถหนึ่งไปสู่ความสามารถเฉพาะที่นำไปสู่การพัฒนา   

                                   ทักษะ และความสามารถที่ยากขึ้นจนกว่าจะแสดงความสามารถสูงสุดตามเป้าหมายที่ต้องการ

คุณสมบัติเด่นหลายประการของการศึกษาตามหลักความสามารถ

             1. การกำหนดและออกแบบผลลัพธ์ความสำเร็จของผู้เรียน เพื่อเตรียมความพร้อมสำหรับการเรียนรู้ตลอดชีวิต    

             2. การออกแบบโครงสร้างการจัดการศึกษาตามความสามารถเชิงลึกเพื่อพัฒนาส่งเสริมความสำเร็จแก่ผู้เรียน   

             3. การสร้าง ส่งเสริมวัฒนธรรมระบบฐานความสามารถการเรียนรู้ที่เน้นการเติบโตการรวมและการเสริมพลังสำหรับผู้เรียนและผู้ใหญ่ 

             4. การสนับสนุนและให้คำแนะนำแก่ผู้เรียนที่ตรงเวลาและหลากหลาย

             5. การสร้างระบบการเรียนรู้ที่สอดคล้องและผสมผสานศาสตร์แห่งการเรียนรู้เข้ากับการสอน

             6. การประเมินผลตามวงจรการเรียนรู้ส่วนบุคคลที่สอดคล้องกับผลลัพธ์และการถ่ายโอนความรู้

             7. การกำหนดกลไกในการสร้างความมั่นใจในความคาดหวังของความรู้และทักษะ

             8. การสร้างความโปร่งใสด้วยความคาดหวังที่ชัดเจน

             9. การใช้กลยุทธ์การสื่อสารความก้าวหน้าสนับสนุนกระบวนการเรียนรู้และความสำเร็จของนักเรียน  

            10. ความก้าวหน้าของผู้เรียนขึ้นอยู่กับการบรรลุความคาดหวังในการเรียนรู้ ผ่านเส้นทางการเรียนรู้ส่วนบุคคล  

             จากแนวคิดของหลักการและแนวคิดการจัดการศึกษาตามความสามารถที่เสนอมาข้างต้น ทำให้เกิดคำถามที่ท้าทายต่อผู้นำ 

ผู้บริหาร การศึกษา นักการศึกษาและผู้เกี่ยวข้องทุกระดับว่า เราจะบรรลุผลสำเร็จเหล่านี้ได้อย่างไร คำตอบพื้นฐาน คือ ต้องเริ่มด้วยการศึกษาวิเคราะห์รูปแบบการจัดศึกษาตามความสามารถที่มีความหลากหลาย การกำหนดนโยบายการจัดการศึกษาตามความสามารถสู่การปฏิบัติ 

และการปรับเปลี่ยนระบบการศึกษาจากดั้งเดิมมาสู่ระบบการศึกษาตามความสามารถควรมีแนวทางดำเนินงานอย่างไร.

                                                 ..............................................................

ตอนต่อไป  ตอนที่ 4-2   แนวทางการดำเนินงานการจัดการศึกษาตามความสามารถ

20200114201040.pdf

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน Competency for HR



ความเห็น (0)