ชินกาลมาลีปกรณ์ฉบับคำกลอนตอน.พระพุทธรูปแก่นจันทร์
โดยอาจารย์สุภัชชา.พันเลิศพาณิชย์
<p>
</p><p>หนังสือ ลักษณะไทย เขียนพระพุทธรูปแก่นจันทร์ เอาไว้ว่า
อาจจำลองมา จากพระเจ้าอุเทน สร้างถวายพระพุทธรูปสัมฤทธิ์ยืนงามละมัย
พระหัตถ์ขวาประทานอภัย พระหัตถ์ซ้าย ถือชายจีวร</p><p>ครองจีวรคลุมพระอังสาทั้งสองข้าง
วิวัฒนาการไปบ้างจากยุคก่อน
ค่านิยมของท้องถิ่นไทยเน้นจีวร
ที่แน่นอน แนบไปตาม พระวรกาย</p><p>สร้างราว กลางพุทธศตวรรษ ที่ ๑๙
เป็นเรื่องราวคณะกัมโพชสงฆ์เริ่มแพร่หลาย
อยู่ละโว้หรือ ลพบุรีมี มากมาย
รับคติธรรม จากสาย มหายาน</p><p>รวมวัชรยาน และเถรวาท ไว้ด้วย ผสมมา
ผสมขนบทางบาลี เขียนมา เพื่อเล่าขาน
เป็นลักษณะของพระพุทธปฏิมา แก่นจันทน์
พระรัตนปัญญาเถระ เขียนไว้ สมัยพระเจ้าอุเทน</p><p>ชื่อพระพุทธปฏิมาแก่นจันทน์จึงปรากฏ
มีกำหนด เขียนไว้ ให้ได้เห็น
ก่อนพระพุทธเจ้าเสด็จปรินิพาน๗ปีเปิดประเด็น
พระเจ้าปเสนทิโกศลสร้างพระแก่นจันทน์ปฎิมา</p><p>ต่อมา กษัตริย์พม่า อัญเชิญไว้
พระพุทธปฏิมาแก่นจันทน์ปรากฏไปชื่อเมืองว่า
ทั้งพะเยาและเชียงใหม่ของล้านนา
ก่อนนำมาประดิษฐานวัดเจ็ดยอดเชียงใหม่เรา</p><p>แต่พระรัตนปัญญาเถระ มิได้ เขียนลักษณะลง
ว่าเป็นองค์ ยืนหรือนั่ง อย่างใครเขา
มีตำนาน พระแก่นจันทน์ เขียนบอกเล่า
พระพุทธปฏิมาเรา สลักจาก ไม้แก่นจันทน์แดง</p><p>จากสัดส่วน ลักษณะองค์ ปรากฏไว้
ที่เป็นไป ให้เห็นมี หลายแห่ง
เช่นแท่นสูง ๑๒ เซนติเมตร พระองค์สูง ๔๔ เซนติเมตร ที่แสดง
น่าจะเป็น พระพุทธปฏิมาแสดง แบบประทับ</p><p>แต่ พงศาวดารโยนก กลับระบุว่า
เป็นพระพุทธรูปยืนมากกว่า
มากลายกลับ
มีแท่นสูง ๖ นิ้ว พระองค์สูง ๒๒ นิ้วไม่ใช่แบบนั่งประทับ
เป็นพระพุทธยืนประทับสร้างสมัยเจ้าแสนพู</p><p>ชินกาลมาลีปกรณ์กล่าวถึงพระพุทธรูปแก่นจันทร์ ไว้ว่า
พระพุทธปฏิมาแก่นจันทร์ปรากฎไปใคร่ควรรู้
แล้วเหตุใดมาอยู่เมืองพะเยาตามมาดู
อยากรู้มีอุบาสกชื่อ โมลี</p><p>เป็นคนในแคว้นพะเยา
มีเรื่องเล่าเนื้อความมีตามนี้
บูชาที่วัดปทุมาราม ๖๐ปี
ต่อมามีเจ้านครพะเยาอัญเชิญมา</p><p>คือพระ เจ้านามว่ายุทธสัณฐิระ
นำมาประดิษฐานณ.วัดที่ชื่อว่า
วัดป่าแดงหลวงดอนชัยอำเภอพะเยาที่รู้มา
ต่อนั้นมามี พระมหาเถรธรรมเสนาบดี</p><p>นำประดิษฐานบูชาในวัดอโสการาม
ปีจอจุลศักราช ๘๔๐ บอกตามนี้
อยู่ในวัดอโสการาม ๕๐ ปี
เป็นสมัยที่พระเจ้าพิลกเป็นราชา</p><p>จากนั้นมี อำมาตย์ชื่อ ปาเทป
อัญเชิญมา เก็บวัด ชื่อว่า
วิหารวัดดอนชัย แคว้นพะเยา อีกครา
บูชาเป็น เวลา๒๘ ปี</p><p>ถึงสมัยพระเจ้าพิลก ปนัดดาธิราช
ตรัสให้มหาอำมาตย์ ทำการนี้
ทำหนังสืออัญเชิญพระพุทธรูปแก่นจันทน์มาทันที
ประดิษฐานบูชาที่ในวัดปุพพาราม(จ.เชียงใหม่)</p><p>ปัจจุบัน เลื่องลือ ชื่อปรากฏ
พระพุทธรูปแก่นจันทร์ปรากฏล้านนาสยาม
ประดิษฐานอยู่ วัดเจ็ดยอด อันงดงาม
ชื่อนาม จังหวัดเชียงใหม่ แห่งล้านนา
(ส่วนวัดอโสการามที่ปรากฏสมัยพระเจ้าพิลกราชา ปัจจุบันคือวัดชัยศรีภูมิ ถนนวิชยานนท์ บล.ช้างม่อย อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่)
ขอบคุณภาพ:คอลัมน์ประจำจากมติชนสุดสัปดาห์</p>
