884. ทฤษฎีรองเท้าหกสี


ผมดูหนังใน Netwflix เรื่อง 100...เป็นหนัง Sci Fi ที่ผมชอบมากที่สุดเรื่องหนึ่ง เป็นเรื่องของการที่มนุษย์ที่ต้องอพยพไปนอกโลกเกือบ 100 ปี หนีรังสีจากสงครามนิวเคลียร์ แต่กลับเจอปัญหาว่าระบบในนิคมอวกาศเริ่มรวน อาจอยู่ได้อีกไม่ถึงปี  ก็เลยจำเป็นต้องส่งคนจำนวนหนึ่ง ซึ่งเป็นนักโทษเกือบ 100 คน มาตั้งถิ่นฐาน ทดลองดูว่าโลกอยู่ได้หรือยัง   ทั้งหมดนี้เริ่มค้นพบว่าพวกเขาไม่ได้อยู่คนเดียว เกือบ 100 ปีที่โลกล่มสลาย กลับไปอยู่ยุคหิน ยังมีคนที่เป็นผู้รอดชีวิต สืบเชื้อสายกันมา นี่แหละเป็นจุดเริ่มของการผจญภัยที่แทบนั่งไม่ติด  เพราะต้องเอจทั้งชนเผ่านทีมีความก้าวหน้าทางวิทยาการ และชนเผ่าป่าเถื่อนกินคน  เจอลมพายุกรด ที่ถ้าถูกตัวก็ตายทันที ทุกอย่างน่ากลัวไปหมด ไม่ได้สวยงามอย่างที่คิด ...  น่าดูสำหรับคอ Sci-fi 

แล้วผมได้อะไรจากเรื่องนี้ ...เรื่องนี้สอนเรื่องการตัดสินใจของมนุษย์ครับ ...คุณจะเห็นการตัดสินใจที่พลาดแบบโง่ๆ ที่ไม่น่าให้อภัย...แล้วนำไปสู่หายนะ หรือไม่ก็เห็นการตัดสินใจที่ชาญฉลาดที่นำไปสู่การแก้ปัญหาที่ท้าทายต่อความอยู่รอดได้ 

การตัดสินใจอยู่คู่กับมนุษย์จริงๆ ...เป็นอะไรที่เรียกว่าต้องศึกษา ต้องพัฒนากันอย่างเป็นระบบจริงๆ ...  ในเรื่องนี้ทำให้ผมนึกถึงหนังสือของ Edward de Bono ปรมาจารย์ด้านความคิดสร้างสรรค์ของโลก ท่านเขียนหนังสือชื่อ Six Action Shoes ไว้ และนำเสนอรูปแบบการตัดสินใจหกแบบ  โดยท่านอุปมาอุปไมว่าการตัดสินใจเปรียบเสมือการที่คนเราจะเลือกรองเท้า เช่นคุณผู้หญิงจะไปเที่ยวเกาหลี เน้น Shopping ที่ต้องลุยมากๆ เดินเยอะ ไม่ควรเลือกร้องเท้าปลายแหลมส้นสูงเป็นต้น หรือจะวิ่งก็ควรเลือกรองเท้าวิ่งไม่ใช่รองเท้าแตะ ...การเลือกรอมเท้าผิด ก็อาจทำให้คุณทำภารกิจไม่ลุล่วง หรือเกิดความเสียหายตามมา...ท่านบอกว่าระบบการตัดสินใจของมนุษย์แบ่งออกเป็นหกประเภทคือ

  1. รองเท้าสีน้ำเงิน คือการตัดสินใจที่ยึดกฏกติกาเป็นหลัก  เหมาะสำหรับอะไรที่เป็นทางการ
  2. รองเท้าสีเทา เหมาะกับภารกิจที่ยังมีข้อมูลไม่พอ ต้องหาข้อมูลก่อน
  3. รองเท้าสีน้ำตาล เน้นลุยแบบเถ้าแก่ ข้อมูลไม่พอบางทีต้องลุยเลย หรือมัวแต่เอากติกาก็อาจไปไม่รอด
  4. รองเท้าสีส้ม สำหรับเหตุฉุกเฉินต้องจัดการเลย เช่นคนหยุดหายใจก็ต้องปั๊มลมหายใจก่อน
  5. รองเท้าสีชมพู เน้นความเป็นมนุษย์ เช่นคุณเจอคนอกหัก ก็ต้องปลอบโยนเขาก่อน  
  6. รองเท้าสีม่วง ตรงนี้ใช้อำนาจหน้าที่เข้าจัดการเลย เช่นพนักงานลอบขายยาเสพติดในโรงงาน คุณเป็นเจ้าของก็ต้องใช้อำนาจจัดการได้เลย 

หนังเรื่องนี้สะท้อนให้เห็นชัดเจนว่าคนที่สำเร็จและล้มเหลว มีระบบการเลือกรองเท้าต่างกันจริงๆ  เช่นตัวละครเลือกส่งนักโทษไปผจญภัยในโลก โดยใช้รองเท้าสีม่วง และรองเท้าสีน้ำเงินตัดสินใจ... ได้ผลครับ เมื่อนักโทษค้นพบว่าโลกอาศัยอยู่ได้  แทนที่จะบอกข่าวดีกลับพยายามก่อกบฏตัดการติดต่อกับยาน ทำให้คนในยานไม่รู้ว่าโลกอาศัยได้จริงไหม ทำให้ไม่มีโอกาสใช้รองเท้าสีเทาหาข้อมูล และทำให้ต้องตัดสินใจฆ่าคนสามร้อยคนในยานทิ้งเพื่อรักษาอ๊อกซิเจนสำหรับคนส่วนใหญ่  ส่วนนางเอกที่เป็นนักโทษ ความที่จะทำอะไรก็จะพยายามใช้รองเท้าสีชมพู ทำให้สามารถช่วยหัวหน้าเผ่าเผ่าหนึ่งไว้ เลยเกิดเป็นพันธมิตรกันในเวลาต่อมา เมื่อเกิดการเป้นพันธมิตรก็ทำให้การหาข่าว หรือการใช้รองเท้าสีเทาดีขึ้น ทำให้การใช้รองเท้าสีน้ำตาลดีตามมา ... 

 นอกจากนี้ หนัง 100 ยัง สะท้อนอะไรหลายเรื่องในโลกความเป็นจริงด้วย ..

เพราะในโลกของความเป็นจริง เราจะต้องตัดสินใจอยู่ตลอดเวลา .. ถ้าเราไม่มีวิธีการตัดสินจที่ดี เราก็ไปไม่ได้ไกล  เช่นมีลูกศิษย์ถามขึ้นมาว่า ถ้าคนงานติดยาเสพติดในโรงงานจะทำอย่างไร ...มี CEO คนหนึ่งบอกว่าผมใช้รองเท้าสีม่วง ไล่ออกเลย...

แต่อีกคนบอกว่า...ทางผมใช้อย่างนี้ครับ เราใข้รองเท้าสีน้ำเงิน สร้างกติกา ใครถูกจับได้ให้โอกาสปรับปรุงตัว... ถ้าไม่ดีก็ใช้รองเท้าสีม่วงจัดการเลย...แต่เราทำงานร่วมกับตำรวจ ให้ตำรวจใช้รองเท้าเอาไปสอบสวนขยายผล เพื่อหาคนขาย แล้วกำจัดที่ต้นตอ..

นี่ครับ...อะไรดีกว่า คุณต้องค่อยๆ ดู  ถ้าคุณเป็นคนตัดสินใจเก่งอยู่แล้ว ก็ไม่มีปัญหาอะไร ..ถ้าไม่มั่นใจล่ะทำอย่างไร... ลองศึกษาหาต้นแบบดีๆ ดูวิธีการตัดสินใจของเขา รวมทั้งของคุณเองตอนที่เจ๋งสุดๆ ถอดแบบมาใช้ประโยชน์ เช่น

1.หาต้นแบบดีๆ  เช่นคณบดี MBA เก่าของผมอาจารย์วินิต มีคนบอกว่าคณะผม..งานวิจัยน้อย...  ท่านบอกว่าก็จบปริญญาโทหมด...มันจะได้งานวิจัยทั้งจำนวนและปริมาณมากๆ อย่างคณะที่มีอาจารย์ปริญญาเอกเยอะๆได้อย่างไร... ท่านจึงใช้รองเท้านำ้ตาล...คิดส่งคนไปเรียนเอก..แล้วใช้รองเท้าสีม่วงสั่งการไปเลย นี่ถ้าใช้แต่รองเท้านำเงิน ก็อาจได้งานวิจัยเปลี้ยๆ ง่อยๆ ไม่ยั่งยืน เพราะบางเรื่องอาจทำได้ แต่ต้องเรียนมาก่อนจะง่ายกว่า...Impact กว่า 

2. คุณบิณฑ์ บัณลือฤทธ์ิ นี่ตอนนี้เป็น Hero ของประเทศไทย   น้ำท่วมอุบล ไม่คิดอะไรทั้งสิ้น ใส่รองเท้าสีชมพู  ตามด้วยรองเท้าส้ม..เป็นเหตุฉุกเฉิน ลุยไปช่วยชาวอุบล แบบไม่คิดชีวิต นี่สร้าง Impact ระดับประเทศ พอๆ กับพี่ตูนที่ช่วยโรงพยาบาลนั่นก็รองเท้าชมพู เห็นใจคนเดือดร้อน ตามด้วยรองเท้าสีน้ำตาล ลุยแบบเถ้าแก่

3. นึกถึงการตัดสินใจที่ดีที่สุดของคุณ  ตอนนั้นคุณทำอะไร คุณทำอย่างไร  ผมนึกถึงตอนตัดสินใจเรียนเอกด้านพัฒนาองค์กรแล้วเลือกเจาะเรื่อง Appreciative Inquiry ตอนนั้นตอนเลือกเรื่องทำ ก็ค้นหาข้อมูลไปเจอเรื่อง Appreciative Inquiry ที่คนไทยไม่รู้จัก รู้จักกันสามสี่คน ...นี่ใช้รองเท้าสีเทา...แล้วตัดสินใจลุยด้วยรองเท้าสีน้ำตาล...  นี่ก็เปลี่ยนชีวิต กลายเป็นการตัดสินใจครั้งนั้นได้อาชีพที่รักทำไปทั้งชีวิต  

สุดท้ายลองถอดบทเรียนมาใช้ประโยชน์ พัฒนาฝีมือไปเรื่อยๆ จนเจอจุดที่ใช่ของคุณ...  

การตัดสินใจที่ยอดเยี่ยมถูกที่ ถูกทาง ถูกคน.. ย่อมนำความสำเร็จที่โดดเด่นมาให้คุณไม่มากก็น้อย แน่นอน 

วันนี้พอเท่านี้ เพียงเล่าให้ฟัง ลองเอาไปพิจารณาดูกันนะครับ

บทความโดยดร.ภิญโญ รัตนาพันธุ์ 

www.aithailand.org

Note: ปลายปีนี้.. ผมมีหลักสูตรที่สอดคล้องกับ Purpose ของผมเองสองหลักสูตร สนใจมาเรียนได้ หรือไม่สะดวก ผมมีบทความ มี Youtube เกี่ยวกับเรื่องที่ผมทำเต็มไปหมด ลองให้ดูใน Google ถ้าเจอตัวยินดีสอนให้ นะครับ  

1.Positive Psychology Coaching รุ่น 2 ดูได้ที่นี่ https://www.facebook.com/byAIThailand/

2. Theory U for Coach ดูได้ที่นี่  https://www.facebook.com/Theory-U-Thailand-308440079616162/

หมายเลขบันทึก: 669178เขียนเมื่อ 24 กันยายน 2019 18:37 น. ()แก้ไขเมื่อ 30 กันยายน 2019 23:18 น. ()สัญญาอนุญาต: ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลง


ความเห็น (0)

ไม่มีความเห็น

พบปัญหาการใช้งานกรุณาแจ้ง LINE ID @gotoknow
ขอแนะนำ ClassStart
ระบบจัดการการเรียนการสอนผ่านอินเทอร์เน็ต
ทั้งเว็บทั้งแอปใช้งานฟรี