วันที่ ๑๒ มิถุนายน ๒๕๖๒ ผมไปร่วมประชุมคณะกรรมการที่ปรึกษาพัฒนาระบบวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ครั้งที่ ๓/๒๕๖๒ ที่ สอวช. (สำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ) หรือ สวทน. เดิม
วาระ ๔.๒ ข้อเสนอนโยบายสำหรับการดำเนินงานของแผนงาน Spearhead ด้านเศรษฐกิจ มีการนำเสนอ โครงการวิจัยนโยบายเพื่อศึกษาการดำเนินการของแผนงาน Spearhead ด้านเศรษฐกิจ ที่ทำให้ผมเขียนบันทึกนี้
ผมเคยเขียนบันทึกเล่าเรื่องโครงการวิจัย spearhead ที่ (๑) ซึ่งชัดเจนว่า นี่คือการทดลองระบบจัดการงานวิจัยรูปแบบใหม่ ที่เป็นงานวิจัยปลายทาง เป็นงานวิจัยใกล้ตลาด ซึ่งก็เป็นธรรมดาว่า เป็นงาน high risk คือมีโอกาสสูงที่จะไม่บรรลุผลที่คาดหวัง
เป็น high risk ทั้งที่ตัวโครงการวิจัย และที่ตัว Spearhead Program
เมื่อ Spearhead Program มีลักษณะเป็น experimental management program จึงต้องมี feedback loop ที่เข้มแข็ง สำหรับใช้เป็น learning loop นั่นหมายความว่า ในโครงการสนับสนุนการวิจัยแบบ Spearhead ต้องออกแบบระบบ formative assessment ไว้ล่วงหน้า เป็นส่วนหนึ่งของ program management
นอกจากนั้น ยังต้องออกแบบระบบ information flow ให้สาระจาก formative assessment ของแต่ละโครงการ ไหลไปรวมกันให้ทีมประเมินโปรแกรมได้ใช้ สำหรับสนับสนุนการเกิด systems learning loop ของ Spearhead Program ในภาพรวม
ผมเข้าใจว่า การออกแบบ Spearhead Program ไม่ได้คำนึงถึง learning mechanism สำหรับนำไปใช้ปรับปรุงแผนงาน ซึ่งสังคมไทยเรามักบกพร่องในส่วนนี้
วิจารณ์ พานิช
๒๔ มิ.ย. ๖๒