วันที่ ๙ พฤษภาคม ๒๕๖๒ ผมไปร่วมงานฉลองครบรอบ ๓๐ ปี มูลนิธิข้าวขวัญที่สุพรรณบุรี เมื่อไปถึง มิตรเก่าชาวพิจิตร คือคุณจักรภฤต บรรเจิดกิจ อดีตนักเรียนโรงเรียนชาวนาพิจิตร บัดนี้ได้รับยกย่องเป็น อ. เบ้ ปราชญ์ชาวบ้าน แห่งวิชชาลัยชาวนา พิจิตร (๑) (๒)
อ. เบ้รีบมาเล่าให้ผมฟังเรื่องการค้นพบจุลินทรีย์จาวปลวก ที่เลี้ยงขยายพันธุ์ง่ายด้วยข้าว (ข้าวสารหรือข้าวสุกก็ได้) ไม่ต้องใช้กากน้ำตาลที่ราคาแพง
ที่สำคัญ จุลินทรีย์จาวปลวกนี้มีพลังมากในการย่อยสารอินทรีย์ ดีกว่าจุลินทรย์กินกากน้ำตาลมาก อ. เบ้บอกว่า เมื่อไขน้ำเข้านา และปล่อยจุลินทรีย์ลงไป สัปดาห์เดียวซังตอข้าวซึ่งตามปกติย่อยยากมาก จะยุ่ยหมด
ผมกลับมาค้น กูเกิ้ล พบว่ามีการผลิตจุลินทรีย์จาวปลวกขายด้วย แต่ผมขอแนะนำเกษตรกรว่าผลิตใช้เองดีกว่า และเมื่อมาชมรายการเรื่องราวการค้นพบความรู้เพื่อทำการเกษตรตาม (๑) (๒) แล้วเห็นว่ามีความรู้มาก สมกับที่ได้รับยกย่องเป็น อ. เบ้ ที่น่าชื่นชมมากคือท่านไม่หวงความรู้
รายการ (๓) ยิ่งประเทืองปัญญา และแนะนำวิธีเลี้ยงจุลินทรีย์จาวปลวก โดยไปขอมาจากจอมปลวกอย่างเคารพต่อธรรมชาติ
วิจารณ์ พานิช
๙ มิ.ย. ๖๒