๙๐๗. วิวัฒนาการของงานบวช..

พ่อนาคจับที่ตัวม้าด้วยมือซ้ายอย่างเหนียวแน่น มือขวาคอยล้วงเงินในย่ามเพื่อโปรยทาน คนที่แบกหามอยู่ข้างล่างก็เดินตามจังหวะดนตรี เดินไปเต้นไป เขย่าแคร่ไปด้วย เอียงซ้ายเอียงขวา เซไปเซมา พ่อนาคที่ยิ้มแย้มในช่วงแรก ก็กลับกลายเป็นเครียดและระมัดระวังตัวเป็นที่สุด..

         ผมไปงานบวชทุกงานของชุมชนถ้าได้รับเชิญ ไปแล้วมันสนุกมีความสุขเหมือนได้ไปดูการละเล่นพื้นบ้าน..

    ทั้งที่ตัวผมเองก็ชอบความสงบ ประหยัดและเรียบง่าย ลูกชายผมก็บวชที่วัดชลประทานฯ แต่ด้วยตัวผมอยู่ในท่ามกลางวัฒนธรรมและประเพณีแบบบ้านๆ ยังไงผมก็รับได้ และยังได้เรียนรู้อะไรอีกมากมายในทุกงานที่ผมไป..

        เหมือนได้ไปเก็บข้อมูลหรือทำวิจัย “สังคมวิทยา” ยังไงยังงั้น เพราะผมจะสังเกตผู้คนและรูปแบบพิธีการ ไปจนถึงแนวคิดที่เปลี่ยนแปลง..เมื่อย้อนไปสัก ๑๐ ปีที่ผ่านมา..

        ข้อมูลพื้นฐานที่ผมได้ คือได้พบปะผู้ปกครอง เป็นงานเดียวที่พบผู้ปกครองทุกคนของหมู่บ้าน ต่างก็เข้ามายกมือไหว้ผม บ่งบอกว่าผมยังมีเรตติ้งดีอยู่ ผู้สูงวัยบางท่านรีบมาจูงมือผมออกไปรำ (จริงๆต้องเรียกว่าเต้นมากกว่า) ผมก็ไม่ขัดศรัทธา...จัดไป

        งานบวชเมื่อวันอาทิตย์ก่อน เป็นงานบวชของลูกศิษย์รุ่นแรก ..เป็นบทเรียนที่นำมาใช้ในงานบวชลูกศิษย์รุ่นที่สองในวันนี้ กล่าวคืออาทิตย์ที่แล้ว พอพ่อนาคโปรยทานลงมา ผมก้มเก็บ ฉับพลันทันใดนั้น ไม่รู้ว่าเท้าใครมาจากไหน เหยียบเข้าที่มือผม...ผมหยิบห่อกระดาษที่มีเหรียญส่งให้เด็กๆ...วันนี้จึงเข็ดแล้วไม่ก้มเก็บเหรียญให้ใครทั้งนั้น..

        ผมสอนอยู่โรงเรียนเล็กๆ เด็กไม่มาก ในงานบวชจึงเหมือนว่าเด็กทั้งโรงเรียนมารวมอยู่ในขบวนแห่นาค มีทุกชั้นตั้งแต่อนุบาลถึง ป.๖

        เด็กทุกคนจะมีท่าทางและบุคลิกคล้ายกันหมด ในมือถือถุงพลาสติก ถ้ายังไม่เคลื่อนขบวนแห่ หลายคนจะยืนจ้องมองไปที่แตรวง มีความสนใจมือกลองเป็นพิเศษ อีกหลายๆคนเกาะกลุ่ม รอเวลาที่จะลุ้นนาทีระทึก

        พอแตรวงเริ่มบรรเลงเท่านั้น..เด็กทุกคนจับจ้องแต่พ่อนาค ตาไม่กระพริบ เพื่อคาดคะเนทิศทางว่าพ่อนาคจะโปรยทานไปในทิศทางใด.

        เมื่อก่อน..ผมจำได้ การโปรยทานมักจะทำกัน หลังจากเวียนโบสถ์ ๓ รอบและก่อนที่พ่อนาคจะเข้าโบสถ์ หรือไม่ก็โปรยเป็นพิธีสัก ๔ – ๕ ครั้ง..เป็นอันเลิกรา

        เดี๋ยวนี้หมดสมัยแล้ว..ต้องเวียนกันถึง ๗ รอบเป็นอย่างน้อย เหมือนจะเอาใจแขกเหรื่อและญาติโยม หรือไม่ก็ให้คุ้มกับค่าแตรวงที่จ้างมากว่าหนึ่งหมื่นบาทขึ้นไป

        วันนี้ผมสังเกตว่าพ่อนาคจะโปรยทานทุกๆ ๑๐ วินาที คราวนี้พอโปรยไปแล้วก็ทำให้แวดวงนางรำแตกตื่น การเต้นรำก็ไม่เป็นขบวน รสชาติทางดนตรีที่เร่งเร้าก็เลยจืดจางไปนิดนึง..

        ผมได้เห็นหนุ่มสาวที่เป็นศิษย์เก่าเรียนจบกันไปแล้ว..เต้นท่าแปลกๆ เมื่อตอนสมันเรียนประถมฯก็เห็นอายทุกครั้งที่ร้องรำทำเพลง ผู้ปกครองรุ่นสาว ก็เต้นจนเม็ดเหงื่อผุดขึ้นมาเต็มหน้าและเสื้อผ้าชุ่มโชกไปด้วยเหงื่อ ส่วนลูกก็ให้สามีอุ้มไว้ก่อน ขอแม่สนุกสักวัน..อันนี้ก็ถืองานบวช ช่วยให้ทุกคนได้ปลดปล่อยด้านบันเทิง ไม่ผิดธรรมเนียมแต่อย่างใด..

        สิ่งที่น่าเป็นห่วงในการบวชยุคนี้ก็คือพ่อนาค เพราะเมื่อก่อนก็จะเดินเวียนโบสถ์ ต่อมาก็ให้พ่อนาคขี่คอใครสักคนที่แข็งแรง ยุคสมัยนี้เขาจะให้พ่อนาคขี่ม้า

         ๒ – ๓ งานที่ผ่านมา ผมเริ่มจะไม่เห็นม้า อาจเป็นเพราะว่าม้าต้องว่าจ้างกันในราคาแพง และม้าอาจจะควบคุมยาก หรือไม่ตัวม้าเองก็เริ่มเบื่อที่ต้องเดินท่ามกลางแดดร้อนๆ ถึง ๗ รอบ

        งานบวชในวันนี้ ใช้ม้าเทียมๆ ผูกมัดอยู่บนแคร่ไม้ไผ่ ปลายไม้ทั้งสี่ด้านรวมทั้งด้านข้าง จะมีคนแบกหามกันถึง ๘ คน

        พ่อนาคจับที่ตัวม้าด้วยมือซ้ายอย่างเหนียวแน่น มือขวาคอยล้วงเงินในย่ามเพื่อโปรยทาน คนที่แบกหามอยู่ข้างล่างก็เดินตามจังหวะดนตรี เดินไปเต้นไป เขย่าแคร่ไปด้วย เอียงซ้ายเอียงขวา เซไปเซมา พ่อนาคที่ยิ้มแย้มในช่วงแรก ก็กลับกลายเป็นเครียดและระมัดระวังตัวเป็นที่สุด..

        กองเชียร์ก็คอยเติมน้ำมานะ (สุรา) ให้คนแบกแคร่มีกำลังใจไม่อ่อนล้าแต่หน้าแดงกร่ำ..บางทีก็นึกสนุกและพร้อมใจกันลดเพดานบินของแคร่ลงมา จากนั้นก็โล้ไปข้างหน้า เพื่อทดสอบความแข็งแกร่งของพ่อนาค

        หรือไม่..ก็อาจจะเป็นอุบายให้คิดว่า กว่าจะได้ขึ้นสวรรค์มันก็ต้องผ่านอุปสรรคกันหน่อย..ผมเห็นพ่อนาคลงจากแคร่ด้วยอาการแบบโล่งอก ที่อยู่รอดปลอดภัยมาได้

        ทันใดนั้น..ไม่รู้ใครจับวัยรุ่นที่เป็นหนึ่งในทีมแบกหามขึ้นม้า จากนั้นก็ยกแคร่เขย่าอย่างแรงถึงแรงที่สุด เสียงดนตรีเร้าใจบรรเลงครั้งสุดท้ายดังสนั่น มีเสียงร้องที่ดังแทรกออกมา บอกว่า..พอแล้ว..ไม่ไหวแล้ว ผมจะอ้วก...

        แสดงว่าเวรกรรมตามทัน.. ก็เขาเป็นคนสั่งการให้เขย่าพ่อนาคในทุกรูปแบบ ไม่น่าเชื่อ..กรรมติดจรวดจริงๆ..

ชยันต์  เพชรศรีจันทร์

๑๗  มีนาคม  ๒๕๖๒


บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน เรื่องเล่า....จากโรงเรียนเล็ก



ความเห็น (0)

หมายเลขบันทึก

660513

เขียน

17 Mar 2019 @ 21:52
()

สัญญาอนุญาต

ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลง
ดอกไม้: 1, อ่าน: คลิก