คนคนนั้นคือผมนี่แหละครับ
เช้าตรู่วันเสาร์ที่ ๑๒ มกราคม ๒๕๖๒ ผมตื่นก่อนตีสี่เล็กน้อย พอตีห้าครึ่งก็ออกไปเดินออกกำลังในหมู่บ้าน ชื่อบันทึกนี้โผล่ขึ้นมาในตอนนั้น
ผมเป็นคนบุญหนักตั้งแต่ก่อนเกิด คือรอดตายมาได้หลายครั้ง เช่น คลอดออกมาในสภาพที่มีรกพันคออยู่ สภาพนี้รกอาจรัดคอตายตั้งแต่ในท้องหรือตอนคลอดได้ อายุ ๒ เดือนก็รอดตายจากจมน้ำเพราะเรือล่ม แม่งมขึ้นมาได้ ตอนผมโตแล้วและดื้อ แม่มักพูดว่า หากรู้ว่าจะเป็นเด็กดื้อเช่นนี้ ไม่งมขึ้นมาหรอก ตอนอายุราวๆ สี่ขวบก็รอดจากการติดโรคคอตีบจากน้องสาว ที่เป็นโรคและตายไป เป็นต้น
ตอนใกล้จะเรียนจบชั้นมัธยมศึกษาในสมัยนั้น วาสนาส่งให้ครูช่วยแนะนำพ่อให้ส่งผมมาเรียนชั้น ม. ๖ ต่อที่กรุงเทพ เพื่อเตรียมสอบเข้าโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา เป็นบันไดสู่การเรียนแพทย์ ที่ครูทำนายว่า สอบเข้าได้แน่
ตอนเรียนแพทย์ปี ๒ มีเพื่อนมาบอกให้ไปอาสา อ. หมอประเวศ ทำวิจัย G6PD เป็นเส้นทางชีวิตสู่การเป็นนักวิจัย และได้รับการกล่อมเกลาจาก อ. หมอประเวศ ตลอดชีวิต มาจนบัดนี้
วาสนาส่งให้ผมได้ทำงานเป็นผู้อำนวยการคนแรกของ สกว. ได้มีโอกาสทำงานในลักษณะริเริ่มเต็มที่ นำสู่การเปลี่ยนวิถีชีวิตให้ได้รู้จักคนเก่งๆ อย่างกว้างขวาง เปลี่ยนชีวิตอาจารย์บ้านนอก จนเมื่อจบงานที่ สกว. ได้ทำงานริเริ่มพัฒนาการจัดการความรู้ในประเทศไทย ยิ่งทำให้ผมได้รู้จักคนกว้างขวางวงการยิ่งขึ้นไปอีก ในช่วงนี้ ผมได้รับเชิญเป็นบอร์ดของหลากหลายวงการ ทำให้ได้เรียนรู้แนวกว้างยิ่งขึ้น
ช่วงทำงาน KM ผมเริ่มเขียน บล็อก และเขียนต่อเนื่องเรื่อยมา มีคนอ่านพอสมควร จากบล็อกมีการรวมเล่มเป็นหนังสือ เน้นที่เรื่องด้านการศึกษาหรือการเรียนรู้ และด้านการจัดการความรู้ ผมมีความสุขที่ได้ทำประโยชน์แก่สังคมในวงกว้าง ในฐานะพลเมือง (แก่ๆ) คนหนึ่ง
สิบกว่าปีมาแล้ว วาสนาส่งให้ผมโดนผู้ใหญ่จับเข้าไปทำงานให้แก่มูลนิธิรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดลฯ ได้ทำงานอาสาสนองสมเด็จพระเทพรัตน์ฯ และสมเด็จพระบรมราชชนก และได้ขยายแวดวงออกไปกว้างยิ่งขึ้น รวมทั้งในต่างประเทศ
บัดนี้ ภรรยาเป็นโรคสมองเสื่อม อาการทรุดหนักรวดเร็ว เป็นที่รู้กันว่า เมื่อมีคนเป็นโรคนี้ในครอบครัว คนที่เดือดร้อนคือคนรอบข้าง ซึ่งผมอยู่ในฐานะนั้นอยู่ในขณะนี้ แต่ผมมองว่าเป็นโอกาสให้ผมได้แสดงความรักนิรันดร์ที่สัญญาแก่เธอไว้ และเป็นโอกาสให้ผมฝึกจิตใจให้เข้มแข็ง มองมุมกลับว่าเป็นบุญที่ได้มีโอกาสฝึกจิตใจในสถานการณ์ยากลำบาก
วิจารณ์ พานิช
๓ ก.พ. ๖๒
มองบวกทำให้มีความสุข งานเขียนเรื่องสมองเสื่อมทำให้คนอ่านมีความรู้มากมายนะคะ
อาจารย์ได้สร้างโลกดีดีเยอะค่ะ
โดยเฉพาะงานเขียนเกี่ยวกับ KM มีคนอ่านเยอะค่ะ
อ่านแล้วได้เห็นหัวใจของ อาจารย์เลยนะครับ..ผมเชื่อเช่นนั้นครับ และเชื่อในคำพูดประโยคนี้ ของอาจารย์มาก ๆ ..ผมได้แสดงความรักนิรันดร์ที่สัญญาแก่เธอไว้ และเป็นโอกาสให้ผมฝึกจิตใจให้เข้มแข็ง มองมุมกลับว่าเป็นบุญที่ได้มีโอกาสฝึกจิตใจในสถานการณ์ยากลำบาก ....งดงามเหลือเกินครับ
After having been through many life-and-death events, we can only consider ourselves ‘lucky’. [Despite, the talk of ‘luck can only come to those making it.]. Having to face new challenges (even later in life) would be chances to get ‘lucky’ again (and again).
I am 66 and experiencing many episodes of temporary loss of memory. Many times I have words on my lips (but cannot recall them to say out loud) for as long as days before the words come back. I have resorted to more ‘routine’ (making things regularly repeating - eg. same breakfast for day of week); keeping ‘to do’ list on a (notice) board; letting people around me know what my routine and ‘to do’ are (so they can remind me when I forget). I have found a challenging lifestyle (in living openly - in full view of other people, in contrast to secrecy and self-image control). The routine is learned by our dog, wild birds we feed, and wild lizards around our home. They (wildlife) seem open trusting and more open in return. So in a way this more open life is already helping with health, happiness and memory.
[The concept of open-life came from observing prominent monks going about their work. I think monks with open ‘kutti’ or people with open room are examples of people of open-life.]
I think you are well on the way with ‘open life’ and enjoying many of its benefits. I thank you for sharing and giving more understanding of difficult issues.
..และยังเป็นโอกาสให้ผู้อื่นได้เรียนรู้ด้วยค่ะ เป็นกำลังใจนะคะ