“มันไม่ใช่เป็นเพียงความช่วยเหลือทางมนุษยธรรมเท่านั้น แต่ยังมีนัยยะทางการเมืองอีกด้วย”
สำนักข่าวทั้งไทยและต่างชาติได้ติดตามนักฟุตบอลและโค้ชรวม 13 คนที่ติดอยู่ในถ้ำทางภาคเหนือเป็นเวลาหลายสัปดาห์ การช่วยเหลือนี้มีการกระจายไปทั้งในอินเตอร์เน็ทและไม่ใช่อินเตอร์เน็ทไปทั่งโลก จึงไม่มีเพียงเสียงสวดมนต์, การให้กำลังใจ, และความปรารถนาดีเท่านั้น แต่ยังมีการช่วยเหลือนาๆชาติ, นักดำน้ำมืออาชีพชาวอังกฤษ, แพทย์ชาวออสเตรเลีย, ผู้เชี่ยวชาญด้านเขื่อนชาวญี่ปุ่น, ทีมทหารสหรัฐ และเทคโนโลยีขั้นสูง, อุปกรณ์ในการช่วยเหลือจากจีน, และอื่นๆอีกมากมาย ได้ถูกส่งมาที่ประเทศไทยเพื่อการร่วมมือกับเจ้าหน้าที่ไทยในการช่วยเหลือเหยื่อจากถ้ำ
ตามการแถลงการณ์ของทีมสหรัฐต่อสาธารณะ รัฐบาลไทยได้ขอร้องความช่วยเหลือ แต่สื่อมวลชนไทยนำเสนอและรายงานต่อสาธารณะแค่ด้านเดียว ไทยได้สำนึกในบุญคุณที่ต่างชาติได้นำเสนอความช่วยเหลือ แต่ประเด็นก็คือการช่วยเหลือถูกนำเสนอโดยชาวต่างชาติ หรือร้องขอก็ตาม แต่การช่วยเหลือเหยื่อได้อย่างปลอดภัย
อย่างไรก็ตาม ในมุมมองทางการเมือง นัยยะดังกล่าวมีความสำคัญ เมื่อการช่วยเหลือชีวิตได้ถูกจับตาและเป็นที่สนใจของคนทั้งโลก การเมืองไม่ว่ามากหรือน้อยต้องมีส่วนเกี่ยวข้องด้วยอย่างแน่นอน เมื่อว่าในทางการเมืองแล้ว เครื่องมือที่สำคัญที่สุดน่าจะเป็นอำนาจอ่อน (soft power) อำนาจอ่อนนี้เป็นกลไกทางการเมืองในเชิงจิตวิทยา ในการนำเสนอและฝังตรึงคุณค่า, ความคิด, และความเชื่อต่อผู้คน
รัสเซีย ซึ่งเพิ่งเป็นเจ้าบ้านในการแข่งขันฟุตบอลโลก เป็นตัวอย่างที่ยิ่งใหญ่ในการแสดงให้เห็นบทบาทของอำนาจอ่อน ในขณะที่คลื่นของผู้คนถาโถมเข้าไปเพื่อดูการแข่งขัน แน่นอนว่าพวกเขาส่วนใหญ่จะใช้เวลาจำนวนหนึ่งไปในการเยี่ยมชมสถานที่ท่องเที่ยว และรู้จักคนรัสเซีย รวมทั้งอาหาร และวัฒนธรรมด้วย
โดยเฉพาะอย่างยิ่ง รัสเซียได้รับคำชื่นชมในเรื่องการเป็นเจ้าบ้านที่ดี ดังนั้นความมีชื่อเสียงของรัสเซียจะมีการปรับปรุงความหลังในอดีตได้ไม่มากก็น้อย
ในมุมมองสาธารณะ และความคิดเห็นสามารถที่จะทำความสัมพันธ์ให้เข็มแข็ง หรืออ่อนด้อยลงได้ เช่น ในอดีต ครั้งสงครามโลกครั้งที่ 2 ทั้งไทยและอเมริกามีความสัมพันธ์ที่แน่นแฟ้นต่อกัน สหรัฐให้ความช่วยเหลือกับโครงการการพัฒนาของไทยหลายโครงการ โดยเฉพาะอย่างยิ่งด้านโครงสร้างพื้นฐาน ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา สหรัฐได้เข้ามามีอิทธิพลทั้งวัฒนธรรม, อาหาร, หนัง, และการศึกษา ซึ่งรวมเรียกกันว่า อำนาจอ่อนที่ใช้อเมริกาเป็นต้นแบบ ซึ่งฝังอยู่ในสังคมไทยนับแต่นั้นเป็นต้นมา อย่างไรก็ตาม เมื่อเวลาผ่านไป ความสัมพันธ์ระหว่างไทยกับอเมริกาเริ่มอ่อนแอลง เนื่องมาจากการแทรกแซงของทั้งทางในบ้านและนาๆชาติของสหรัฐที่มีต่อการเมืองไทย คำพูดแรงๆของสหรัฐที่มีต่อเรื่องภายในของไทย
สำหรับกรณีถ้าหลวง สหรัฐได้ส่งเจ้าหน้าที่ในการช่วยเหลือชีวิตในประเทศไทย และประธานาธิบดีทรัพม์ ได้ทวีต และให้กำลังใจกับเจ้าหน้าที่สหรัฐและเจ้าหน้าที่ไทย ที่กำลังอยู่ในช่วงการช่วยเหลือ โดยสารัตถะแล้ว สำหรับความคิดเห็นในเชิงการเมือง เราได้เห็นการโพสต์ที่เป็นสาธารณะในเฟซบุ๊ค, ทวิตเตอร์, อินสตาแกรม และนำเสนอความห่วงใย รวมทั้งความกรุณาที่มีต่อทีมอเมริกัน, นักดำน้ำชาวอังกฤษ, หมอชาวออสเตรเลีย, และการร่วมมือของทุกประเทศต่อการช่วยชีวิต เห็นได้ชัดเจนว่าคนไทยมีใจกว้างในทางบวกมากกว่าจะมาจากในประเทศ
ดังนั้น ในฐานะที่เป็นอำนาจอ่อน ซึ่งเป็นเครื่องมือทางการเมืองที่สำคัญ โดยเฉพาะอย่างยิ่งอำนาจหลักนั้น ฉันได้สังเกตความช่วยเหลือนาๆชาติ ที่เชื่อมโยงถึงความสัมพันธ์ทางการเมืองระหว่างประเทศต่างๆกับไทย ดังนั้นในทัศนะของฉัน ประเทศเหล่านี้เข้าร่วมเพื่อช่วยเหลือไม่เพียงแต่ด้านมนุษยธรรมเท่านั้น แต่ยังมีนัยยะทางการเมืองด้วย
อับแรกประเทศอังกฤษ เนื่องมาจากพวกเขากำลังประสบความทุกข์จากควันหลงของการแยกตนเองจากยุโรป ดังนั้นพวกเขาอยู่ในช่วงการต่อรองแบบทวิภาคีกับหลายๆประเทศรวมทั้งประเทศไทยด้วย หลังจากการไปเยี่ยมครั้งแรกของนายกฯประยุทธที่อังกฤษ ประเด็นนี้ได้ถูกหยิบยกขึ้นมา สำหรับอเมริกากับจีน ประเทศทั้งสองกำลังเป็นคู่แข่งในการขยายอิทธิพลต่อภูมิภาคเอเชีย ตามการกีดกันทางการค้าโดยการขึ้นภาษีที่ประเทศทั้งสองมีต่อกันภายใต้ผลผลิตเมื่อไม่นานมานี้ อเมริกาเริ่มมีความสนใจในการกลับมามีอิทธิพลต่อภูมิภาคเอเชียอีกครั้งหนึ่งเพื่อถ่วงดุลอำนาจจากจีน
ในทางตรงกันข้าม จีนก็เป็นคู่ค้าทางการค้าอีกประเทศหนึ่งในไทย ดังนั้นจีนจึงเต็มใจเข้าร่วมอย่างเต็มที่ สำหรับออสเตรเลีย ตามการประชุมสุดยอดระหว่างอาเซียนกับออสเตรเลีย ตัวของออสเตรเลียเองได้ประกาศว่าจะเข้ามามีส่วนร่วม และร่วมมือกับอาเซียนมากกว่านี้ และไม่ต้องแปลกใจเลยว่าประเทศไทยน่าจะเป็นผู้นำในการนี้ ดังนั้นการช่วยเหลือในการช่วยชีวิตก็น่าจะส่งผลต่อความสัมพันธ์ของทั้งประเทศไม่มากก็น้อย สุดท้ายคือญี่ปุ่น ทางญี่ปุ่นได้ส่งความช่วยเหลือมาโดยการให้ผู้เชี่ยวชาญด้านชลประทาน ด้วยเหตุที่ญี่ปุ่นยังคงทรงอำนาจในทางเศรษฐกิจ และเป็นผู้ลงทุนขนาดใหญ่ในประเทศไทยมาหลายทศวรรษ เมื่อสหรัฐและจีนเข้ามาช่วยเหลือ ดังนั้นญี่ปุ่นจึงต้องช่วยเหลือด้วย
แปลและเรียบเรียงจาก
Thareerat Laohabut. Political view behind the Tham Luang incident https://prachatai.com/english/node/7784
“ถ้อยที ถ้อยอาศัย”……
ขอบคุณครับ