ครูพิษณุ แห่งโรงเรียนแจ้ห่มวิทยา ลำปาง รุ่นน้อง มข. สาขาการสอนภาษาไทย ฝากให้ดูแลคุณกษิดิศ ลูกศิษย์เพียงคนเดียวจากโรงเรียนที่สอบมาเรียน มข. ... “ฝากดูแลด้วยนะครับ” ผมจึงตกปากรับคำว่าจะดูแลเท่าที่ทำได้ เพราะเข้าใจว่าการที่จะต้องไกลบ้าน ห่างจากบุพการีชนที่ “ลำปาง” มาเรียนหนังสือเพียงลำพังที่ “ขอนแก่น” ย่อมอ้างว้าง และได้เจอกับกษิดิศ หรือ บาส กันครั้งแรกที่งานเปิดห้องสมุดคณะวิศวกรรมศาสตร์ คุยกันทางเฟสบุ๊คมาบ้าง พอเจอกันก็คุยกันนิดหน่อย จากนั้นก็พาไปทานข้าวบ้าง พาวนรอบเมืองขอนแก่นบ้าง แต่ก็ไปตอนค่ำทุกทีเลยยังไม่เห็นเมืองขอนแก่น อีกอย่างเราเจอกันไม่บ่อยนัด เพราะผู้ปกครอง(อย่างผม)ไม่ค่อยว่าง ผนวกกับบาสเป็นคนใฝ่เรียนเอามาก เวลาที่จะพบปะกันจึงยากสักหน่อย มีสื่อออนไลน์คอยติดตามถามข่าวกันเรื่อย ฝ่ายผู้ปกครอง(อย่างผม) ก็เป็นห่วงเสมอ เลยสัญญากับบาสว่าจะพาทัวร์ชมเมืองขอนแก่น บาสก็รายงานเรื่องการเรียนและการใช้ชีวิตเป็นนิจ ส่งเกรดเทอมต้นมาให้ได้ยล ผลก็ดีสมกับความตั้งใจอ่านเขียนเรียนรู้
พอมาเดือนมีนาคมถึงเมษายน จึงสบโอกาสได้เจอกันบ่อย เพราะบาสประสบอุบัติเหตุรถประสานงา กระดูกนิ้วหัวแม่เท้าขวาแตก ต้องไปพบแพทย์อยู่บ่อยครั้ง ผู้ปกครอง(อย่างผม)เลยได้พาไปพบแพทย์ตามหมายนัด ได้ชวนคุยบ้าง ถามข่าว และเปลี่ยนแนวคิดนิดหน่อย เมื่อวัยเราห่างกันมากสักหน่อย ก็พลอยทำให้คุยกันเหมือนมีช่องว่างอยู่บ้าง (อันนี้คิดเอง)
วันนี้ 12 เม.ย.61 บาสจองตั๋วรถ จะเดินทางกลับไปซบอกบุพการีที่ลำปาง รถออกเวลา 19.15 น. ผมจึงอาสาจะไปส่ง แต่มีข้อแม้ว่าต้องไปทานมื้อกลางวันด้วยกัน แล้วจะพาไปชมเมืองขอนแก่นตามที่เคยบอกไว้ ให้บาสหิ้วกระเป๋าเดินทางออกมาพร้อมทีเดียว แล้วจะไปส่งที่ท่ารถในตอนหัวค่ำตามเวลาเดินทาง แล้วก็เลยได้เกิดทริปโกอิ้งแมรี่ ทัวร์เมืองขอนแก่น พาขับลัดเลาะไปบ้านฝาง เข้าถนนเลียบเขื่อนอุบลรัตน์ ไปยังผาสละโสด อุทยานแห่งชาติน้ำพอง เลียบทางไปถึงตัวอำเภออุบลรัตน์ พาขึ้นไปกราบพระใหญ่ที่วัดพระพุทธบาทภูพานคำ แล้วไปชมสันเขื่อนอุบลรัตน์ แล้วเลยออกไปชมช่องเขาขาด รอบต่อขอนแก่น-หนองบัวลำภู อุทบานแห่งชาติภูเก้า-ภูพานคำ วกกลับมาถนนมิตรภาพ แวะเข้าวัดป่าธรรมอุทยาน (วัดหลวงพ่อกล้วย) บาสบอกชอบดูจระเข้ ที่วัดมีบอเลี้ยงจระเข้ ปรกติมีหลายตัว มารอบนี้เจอตัวเล็กจัวเดียวนอนอยู่ บาสตื่นเต้น แล้วเล่าว่าตอนเด็กฝันถึงจระเข้บ่อยมาก อยากดูจระเข้ตัวใหญ่ ๆ ผมเลยบอกว่าเดี๋ยวพาไปดู แล้วพาชมรอบ ๆ วัดป่าธรรมอุทยาน บาสก็บอกว่า บาสไม่ค่อยเข้าวัด นี่เป็นการเข้าวัดในรอบหลายปี ผมเลยพูดว่า “โดนเราหลอกเข้าวัดว่างั้น” จากนั้นก็บึ่งรถเข้า มข. เพื่อส่งน้องจีบกลับก่อน (มีเพื่อนร่วมทริปสามคน) แล้วพาบาสไปบ่อประมง ของสาขาวิชาประมง คณะเกษตรศาสตร์ เพื่อพาไปดูจระเข้ตัวใหญ่ในบ่อที่เลี้ยงไว้ประมาณ 10 ตัว บาสดูตื่นเต้นมาก ถ่ายรูปเกาะกรงและเดินวนดูสักระยะ ผมเลยบอกว่าพอแล้ว เดี๋ยวจะพลอยช้าไม่ทันรถโดยสาร จึงได้พากันไปสถานีขนส่ง ถึงท่ารถประมาณ 19.00 น. พาไปซื้อเสบียงเพื่อเดินทางจากร้านสะดวกซื้อ 7-11 ส่งที่ท่ารถก็ร่ำลากัน ผมกลับถึงห้องพัก บาสแจ้งว่ารถออกเวลา 20.00 น. เลยกำหนดไป 45 นาที
พอกลับถึงห้อง ก็ฉุกคิดได้ว่าเราพาบาสเดินขาลากสะมากมาย เกรงจะปวดแผลเอาได้ เพราะต้องเดินกะเผลกจากเฝือกเหล็กที่ดามนิ้วไว้ ทนแดดร้อนระอุ
ถอดบทเรียนจากการเดินทางครั้งนี้ :
ก่อนจากกันผมถามบาสว่า รู้สึกอย่างไรและได้อะไรจากการทัวร์เมืองขอนแก่น บาสตอบว่าสนุกดี ที่สำคัญคือ ได้เปิดกว้างทางความคิด เพราะได้เห็นขอนแก่นในอีกหลายบริบทมากกว่าความเป็นเมือง ผมเลยบอกบาสว่า เอาไว้จะพาชมเมืองขอนแก่นอีกนะ มีอีกมากมายที่น่าสนใจเรียนรู้ ระหว่างทางจาก มข. ไป บขส.3 จะต้องผ่านวงแหวนทิศใต้ เลยบอกบาสว่าจะพาทัวร์วัดสำคัญรอบเมืองอีก 3 ด้านของถนนเลี่ยงเมือง คือ วัดหนองหลุบ พุทธมลฑลอีสาน และวัดทุ่งเศรษฐี แล้วทัวร์ในตัวเมือง
การชมเมืองในบริบทที่ต่างกันจะช่วยให้เข้าในพื้นฐานทางสังคมและวัฒนธรรม ได้เห็นภูมิประเทศ ธรรมชาติ และความเป็นอยู่จากพื้นที่จริง ทำให้ย้อนคิดถึงตอนผมมาเรียนปริญญาตรี ปี 1 ผมและเพื่อน ๆ พากันขับรถอเตอร์ไซค์เที่ยว “เลาะ” รอบเมืองขอนแก่น ทั้งกลางวันและกลางคืน ทั้งใจกลางเมืองและนอกเมือง ชานเมืองและชนบทต่างอำเภอ ทำให้เห็นวิถีของคนขอนแก่น ได้ซึมซับ และเปลี่ยนมโนทัศน์ของตัวเองที่เคยคิดว่าอีสานแห้งแล้ง อีสานแร้นแค้น อีสานไม่เจริญ ได้เป็นอย่างดี และนั่นอาจเป็นจุดเริ่มต้นของความสุขและสนุกทุกครั้งในการเดินทางที่จะได้เรียนรู้และไม่ด่วนตัดสินเรื่องสังคมและชุมชน ผมชอบคำพูดของบาสที่ตอบว่า ได้มุมมองที่กว้างขึ้น จากการทัวร์ขอนแก่น จึงทำให้คิดถึงชื่อหนังสือ “ไม่มีการเดินทางครั้งใดที่สูญเปล่า” ของรุจ เดอะสตาร์ เพื่อนรัก
การไปอยู่ต่างถิ่น เรื่องที่น่าจะช่วยให้ปรับตัวได้ดีคือการออกไปเรียนรู้ภูมิสังคม วัฒนธรรม และสภาพสังคม เพราะอย่างน้อย การมาเรียนอยู่ขอนแก่น 4 ปี แล้วไม่รู้อะไรเกี่ยวกับเมืองขอนแก่นเลย ถือว่าเสียโอกาสอย่างมากในการเรียนรู้
ณ มอดินแดง
12 -13 เมษายน 2561
