ยุคปัจจุบันจะพบจำนวนบุคคลที่ประสบกับความทุกข์มากมายและมีทุกช่วงอายุ เนื่องจากปัจจัยหลายๆอย่าง ซึ่งในแต่ละปัจจัยเหล่านั้นก็มีไม่เหมือนกันในแต่ละบุคคล จึงเกิด Resilience Quotient (RQ) ขึ้น
Resilience Quotient (RQ) คือ พลังสุขภาพจิต หรือภูมิคุ้มกันทางใจในการปรับอารมณ์ จิตใจให้สามารถกลับมาดำเนินชีวิตหลังผ่านภาวะวิกฤตหรือเหตุการณ์ร้ายๆไปได้ ซึ่งเป็นคุณสมบัติที่จะช่วยให้บุคคลผ่านพ้นปัญหาอุปสรรค มีจิตใจเข้มแข็งขึ้น และสามารถดำเนินชีวิตได้อย่างมีความสุข
โดยกรมสุขภาพจิตได้แนะนำหลักคิดสู่ RQ ไว้เพียง 3 คำคือ ฉันเป็น ฉันมี ฉันทำได้ (I am, I have, I can) คือ ฉันเป็นคนอดทนเข้มแข็ง พึ่งตัวเองได้ ฉันมีกำลังใจ มีคนรักและห่วงใย ฉันทำสิ่งที่เป็นประโยชน์อื่นๆ ได้ โดยใช้เทคนิค 4 ปรับ 3 เติม ดังนี้
4 ปรับ คือ
ปรับอารมณ์ คือ การผ่อนคลายความเครียด ไม่ท้อแท้สิ้นหวัง ไม่โกรธแค้นหรือโทษใคร
ปรับความคิด คือ การคิดในมุมบวก มองให้เห็นถึงข้อเท็จจริง
ปรับพฤติกรรม คือ การเปลี่ยนแปลงการดำเนินชีวิตใหม่ให้เหมาะสมยิ่งขึ้น
ปรับเป้าหมาย คือ การเปลี่ยนแปลงเป้าหมายชีวิตให้สอดคล้องกับสถานการณ์ที่เป็นอยู่
3 เติม คือ
เติมศรัทธา คือ ความเชื่อที่ว่าทุกปัญหาย่อมมีทางออก ฟ้าหลังฝนย่อมสวยงามเสมอ
เติมมิตร คือ เพื่อน และครอบครัว พูดคุยกับคนเหล่านี้เพื่อช่วยหาทางออก ให้กำลังใจ
เติมจิตใจให้กว้าง คือ รับฟังความคิดเห็นที่แตกต่าง รับรู้ว่ายังมีอีกหลายคนที่มีความทุกข์เช่นเดียวกัน และมีหลายคนสามารถผ่านพ้นความทุกข์นั้นมาได้
นักกิจกรรมบำบัด (Occupational Therapy) นอกจากมีบทบาทในการบำบัดรักษาแล้ว นักกิจกรรมบำบัดยังมีบทบาทในการรับฟังความรู้สึก และมีหน้าที่ช่วยในการวางแผนการแก้ไขปัญหาที่นำมาสู่ความทุกข์นี้ เพื่อให้เขาเหล่านี้สามารถแก้ปัญหาและกลับมาดำเนินชีวิตได้อย่างมีความสุข โดยใช้การฝึกการแก้ปัญหา การทำกิจกรรม เป็นสื่อในการบำบัดรักษา ยกตัวอย่างเช่น กิจกรรมการจักสานในกลุ่มแม่บ้าน ซึ่งในกิจกรรมนี้ ช่วยให้คนฝึกผ่อนคลายกับการสาน สามารถแก้ปัญหาได้ด้วยตนเองเมื่อมีการทำพลาด ทำให้ปรับความคิดเป็นมุมบวกได้ว่า การสานพลาดก็ทำให้เกิดลวดลายใหม่ได้ และยังได้พูดคุย แลกเปลี่ยนกับเพื่อนในกลุ่มอีกด้วย
ขอขอบคุณ
หมอชาวบ้าน. (2560). จิตใจแย่...คนแก้ต้องอาร์คิว (RQ). [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก : https://www.doctor.or.th/article/detail/5865 (วันที่ค้นข้อมูล : 18 ธันวาคม 2560)
ชลัญธร ตรียมณีรัตน์. (2560). มารู้จัก RQ - Resilience Quotient กันหน่อย. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: https://www.gotoknow.org/posts/597359 (วันที่ค้นข้อมูล : 18 ธันวาคม 2560)
