ในการประชุมสภามหาวิทยาลัยเชียงใหม่ วันที่ ๒๕ พฤศจิกายน ๒๕๖๐ มีการเอ่ยถึง sandbox สำหรับเป็นหลักการและเครื่องมือ ยกเว้นกฎระเบียบ ให้มีการทดลองเรื่องใหม่ๆ เชิงนวัตกรรมได้ ไม่ติดขัด bureaucracy ซึ่งหมายความว่า มีการออกระเบียบพิเศษให้ใช้เฉพาะในสถานการณ์พิเศษเป็นข้อยกเว้นชั่วคราว
ผมได้ยินคำ sandbox เป็นครั้งแรกในชีวิตในการประชุมวิชาการของ บวท. เรื่อง FinTech (๑) เมื่อปลายปี ๒๕๕๙ วันนี้ได้ฟังในบริบทของมหาวิทยาลัย ซึ่งควรเป็นองค์กรแห่งนวัตกรรม การพูดคุยกันในสภา มหาวิทยาลัยซึ่งเป็นองค์กรกำกับดูแลกิจการให้ทำหน้าที่สร้างสรรค์ให้แก่สังคมได้ดี ทำให้ผมดีใจมาก
“ถังทราย” ในที่นี้ หมายถึง ที่ทดลองกฎระเบียบใหม่เฉพาะกิจ สำหรับกิจกรรมใหม่ๆ ที่กฎระเบียบ เดิมน่าจะไม่เหมาะ สำหรับให้นวัตกรรมใหม่ๆ เกิดได้ หลังจากมีประสบการณ์ตรงแล้ว จึงค่อยพิจารณาออกกฎระเบียบใหม่ที่ใช้ระยะยาว ต่อไป
ในความหมายของฝรั่ง sandbox มีประโยชน์สำหรับให้เด็กเล่น แต่เขาเอามาใช้กับเรื่องจริงจัง และเป็นเรื่องของผู้ใหญ่ สำหรับหลีกเลี่ยงข้อจำกัดของกฎระเบียบเดิมๆ ให้นวัตกรรมใหม่ๆ เกิดขึ้นได้ คำนี้เริ่มใช้ในวงการพัฒนา ซอฟท์แวร์ (๒)
วิจารณ์ พานิช
๒๖ พ.ย. ๖๐