ชีวิตที่พอเพียง 3052. เรียนรู้จากการประชุมตัดสินรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดล


คณะกรรมการตัดสินรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดล เรียกชื่อว่า IAC – International Award Committee เวลานี้มี ๑๐ คน    ปี ๒๕๖๐ จัดประชุมในวันที่ ๑๘ - ๒๐ ตุลาคม ๒๕๖๐    และได้ประกาศรางวัลไปแล้วเมื่อวันที่ ๑๖ พฤศจิกายน ๒๕๖๐    โดยรางวัลด้านการแพทย์ได้แก่โครงการ Human Genome Project    และรางวัลด้าน การสาธารณสุขได้แก่ผลงานพัฒนา Hib vaccine และนำไปสู่การใช้ประโยชน์ทั่วโลก

ปีนี้กรรมการมาประชุม ๗ คน     แต่การทำงานก็มีประสิทธิภาพมาก เพราะมีตัวช่วย คือคณะกรรมการที่ปรึกษาวิชาการ ที่เรียกชื่อว่า SAC – Scientific Advisory Committee ที่เป็นนักวิชาการไทยล้วน ๑๕ คน เวลานี้ ศ. ดร. นพ. ประสิทธิ์ วัฒนาภา เป็นประธาน

SAC ทำหน้าที่ shortlist ผู้ได้รับเสนอชื่อ และศึกษารายละเอียด ทำเอกสารเพิ่มจากเอกสาร nomination    และทำ PowerPoint นำเสนอต่อที่ประชุม IAC คนละประมาณ ๑๐ นาที   

แต่ก่อนจะไปถึงรายการนำเสนอ strong candidate กรรมการและเลขานุการของ SAC (ศ. ดร. นพ. ภัทรชัย กีรติสิน) เสนอผลการพิจารณาผู้ได้รับการเสนอชื่อทีละราย ให้กรรมการ IAC พิจารณาว่าเห็นด้วยหรือไม่     ซึ่งก็พบว่า กรรมการ IAC มีข้อมูลคุณค่าผลงานของผู้ได้รับการเสนอชื่อบางคนลึกซึ้งกว่าที่ SAC เสนอ    มีอยู่ ๒ รายที่ SAC คัดออก    แต่ IAC แนะให้ค้นข้อมูลเพิ่ม โดยแนะประเด็นที่ต้องโฟกัส   

การนำเสนอผู้อยู่ใน shortlist ทีละราย    ตามด้วยการซักถาม การอภิปรายแลกเปลี่ยน  และการค้นข้อมูลเดี๋ยวนั้นเพิ่ม    ให้ความรู้มากมาย    เห็นความงดงามของการทำงานวิชาการ    และเห็นคุณค่าต่อโลก และต่อมนุษยชาติ     สำหรับคนความรู้น้อยอย่างผม เป็นการเปิดกระโหลกอย่างยิ่ง    ผมนึกในใจว่า ผมไม่เคยนึกว่าชีวิตของตนเองจะมีบุญเช่นนี้ 

ส่วนที่ผมชอบและรู้สึกประเทืองปัญญามากคือส่วนที่มีคนตั้งคำถาม    คราวนี้คำถามที่ผมชอบ มากที่สุดมาจาก Prof. Bert Sakmann ผู้เป็น Nobel Laureate 1991 จากการค้นพบ ion channels ในเซลล์     ถามว่าทำไมพัฒนาการของวัคซีนอหิวาต์จึงช้ามาก    ต่างจากวัคซีน Hib    ซึ่งที่เห็นอยู่โต้งๆ คือ อหิวาต์เป็นโรคคนจน    วัคซีนอหิวาต์ใช้ในดินแดนที่ไม่มีเงินพัฒนา WASH (Water, Sanitation, Hygiene)    ประเทศเจริญแล้ว WASH ดี    เขาป้องกันการระบาดของ อหิวาต์ได้     การสนับสนุนการพัฒนาวัคซีน อหิวาต์จึงน้อย    ในขณะที่ Hib (Haemophilus influenza type b)  ก่อโรคสมองอักเสบ เป็นในเด็กทั่วโลก รวมทั้งเด็กในประเทศเจริญแล้ว    แรงหนุนแก้ปัญหาจึงมาก 

ในฐานะประธาน IAC ผมมีความกังวลเสมอ ในช่วงแรกก่อนการประชุม    ว่าจะสามารถตัดสินรางวัล ที่เมื่อประกาศแล้วผู้คนแซ่ซร้องชื่นชมว่ายกย่องผลงานถูกต้องแล้ว ได้หรือไม่    โดยเกณฑ์สำคัญที่สุดของรางวัล สมเด็จเจ้าฟ้ามหิดลคือ ประโยชน์ต่อมนุษยชาติ     คือเราเน้น impact เป็นตัวสำคัญที่สุด    โดยต้องมี scientific discovery เป็นส่วนประกอบด้วย 

ผลอย่างหนึ่งที่ผมได้รับ ในสามวันของการประชุมพิจารณารางวัล คือได้ตระหนักในความยิ่งใหญ่ ของผลงานของท่านที่อยู่ใน shortlist เหล่านี้    แล้วย้อนมาดูตัวเอง ว่าตัวเราเล็กนิดเดียวมองไม่เห็นเลย     เมื่อเทียบกับผลงานของท่านเหล่านี้ 

ในวันที่ ๓๐ มกราคม ๒๕๖๑ ท่านผู้ได้รับพระราชทานรางวัลจะไปบรรยายที่ศิริราช    ผมจะมีโอกาสไปฟัง และนำมาเล่าต่อ

ผม reflect การประชุม IAC ปี ๒๕๕๙ ไว้ ที่


ตามปกติ หลังการประชุม IAC สมเด็จพระเทพรัตน์ฯ จะพระราชทานนำเที่ยว ๓ วัน     แต่ปี ๒๕๕๙ และ ๒๕๖๐ ไม่ปกติ    เพราะการสวรรคตของในหลวงรัชกาลที่ ๙ และการเตรียมพระราชพิธีถวายพระเ พลิง พระบรมศพ    จึงต้องดการนำเที่ยว     แต่ในปีที่แล้วท่านก็พระราชทานเลี้ยงอาหารค่ำ     และปีนี้พระราชทาน เลี้ยงอาหารเที่ยงที่วังสระปทุม   

และที่พิเศษสุดๆ คือพระราชทานพระราชานุญาตให้คณะกรรมการ IAC ไปถวายบังคมพระบรมศพ ตอนบ่ายวันที่ ๑๙   เป็นการให้เกียรติสูงสุดแก่คณะกรรมการ    โดยที่กรรมการเหล่านี้ไม่ได้รับค่าตอบแทน เป็นเงินเลย

อาหารเที่ยงที่พระราชทานเลี้ยงปีนี้เป็นอาหารไทย  แต่ก็มีไวน์แดงให้กินแกล้มด้วย     เริ่มจากกระท้อนกระทงทอง    ซึ่งในรายการอาหารภาษาอังกฤษว่า minced santol in crispy golden cup    ตอนกินผมไม่รู้ว่าเป็นอะไร    รู้แต่ว่าอร่อย    กลับมาเปิดดิกจึงรู้ว่า santol แปลว่ากระท้อน    ตามด้วยสลัดส้มโอ    และอาหารหลักเป็นข้าวกับกับข้าว ๔ อย่าง คือ แกงจืดไส้กรอกไข่  หลนกุ้งกินกับปลาทอดและผัก  หมี่กรอบ  และผัดยอดฟักแม้วกับหมู    ตามด้วยข้าวเหนียวมะม่วง  และผลไม้  ชาหรือกาแฟ 

ระหว่างเสวยพระกระยาหาร ทรงเล่าเรื่องการเตรียมพระองค์ในการร่วมขบวนพระบรมศพ ซึ่งเป็นเรื่องใหญ่มากสำหรับคนอายุมาก    ระหว่างนั้นกรรมการ IAC จากต่างประเทศช่วยกราบบังคมทูลว่า    ข่าวคราวเรื่องรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดลยังไปไม่ถึงประเทศรัสเซีย  และประเทศฝรั่งเศส รวมทั้งกลุ่มประเทศ ที่พูดภาษาฝรั่งเศส   เพราะไม่มีการเสนอชื่อผู้มีผลงานเข้ารับรางวัลขากประเทศเหล่านั้นเลย    ผมเติมในใจว่า เว็บไซต์ของมูลนิธิก็กระท่อนกระแท่นไม่ให้ข้อมูลที่ครบถ้วนและดึงดูด    แตกต่างจากเว็บไซต์ของ PMAC ที่ทันสมัยมาก 

หลังจากนั้น เรานั่งรถไปที่พระบรมมหาราชวังเพื่อถวายบังคมพระบรมศพ     พระบรมศพยังคงอยู่ที่ ประดิษฐานเดิม    เราไปวางพวงมาลาที่ด้านล่างของพระที่นั่ง    ถ่ายรูปหมู่   แล้วขึ้นไปถวายบังคมพระบรมศพ ในพระบรมโกษฐ์    โดยคนไทยกราบถวายบังคม     

จากนั้นนั่งรถไปที่สนามหลวง  ลงรถเดินไปชมพระเมรุมาศ ที่ใหญ่โตมโหฬารตระการตา     การก่อสร้าง อยู่ในขั้นตกแต่งขั้นสุดท้าย    เราจึงไปเห็นความงดงามเต็มที่    แต่ก็ยังมีคนงานทำงานตกแต่งอยู่    มีคนไปชม ไม่กี่คน    เพราะคงต้องผู้ได้รับสิทธิพิเศษจริงๆ เท่านั้นจึงจะเข้าไปได้    พวกเราไปในนามของ มูลนิธิรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดล    ที่ระหว่างพระราชทานเลี้ยงพวกเราสมเด็จองค์ประธานรับสั่งให้คุณอึ่งโทรศัพท์ไปแจ้งเจ้าหน้าที่ ให้จัดให้พวกเราเข้าชม   

วันที่ ๒๐ ตุลาคม การประชุมวันสุดท้าย เหลือกรรมการ ๖ คน    เป็นต่างชาติ ๓  ไทย ๓    Prof. Bert Sakman ต้องรีบกลับเยอรมนี ไปดูแลลูกสาวเข้ารับการผ่าตัด    มีกรรมการ SAC มาร่วมอีก ๓    เราหารือกันเรื่อง ความเห็นของ Prof. Lucas, IAC ที่มาประชุมไม่ได้ แต่ก็กรุณาตอบอีเมล์ของผม ที่ถามคำถามไป ๔ ข้อ    ความเห็นของท่านมีประโยชน์มากตามเคย   

เราหารือกันอีก ๓ เรื่องคือ (๑) ประเด็นการค้นพบและก้าวหน้าด้านประโยชน์ต่อมนุษยชาติ ที่ SAC น่าจะติดตามค้นคว้า หาตัวบุคคลหรือผลงาน เอามานำเสนอ  เพื่อหาทางยกย่องให้รางวัล   (๒) รายชื่อคนมา ทำหน้าที่ IAC แทนคนเก่าที่จะออกไป     ให้มีประสบการณ์และความรู้ในภาพรวมของคณะ IAC ที่มีความ รอบคอบ และเชิงรุกมากขึ้น    โดยคำนึงถึงความครอบคลุมทางภูมิศาสตร์ด้วย    (๓) ความเป็นที่รู้จักกว้างขวาง ของรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดล    ซึ่งยังไม่ดีนัก    เราได้รับคำแนะนำให้ปรับปรุงหลายด้าน ทั้งเว็บไซต์  การมีรายชื่อสถาบันที่จะส่ง อีเมล์ / หนังสือ ไปชักชวนให้เสนอชื่อ    การทำแผ่นพับเชิญชวนพร้อมตัวอย่าง รายชื่อผู้ได้รับพระราชทานรางวัลคนก่อนๆ  การใช้เงินลงประกาศในวารสารวิชาการ เช่น Lancet  ฯลฯ   

วิจารณ์ พานิช

๒๑ ต.ค. ๖๐


 

 

 

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน KMI Thailand



ความเห็น (0)

หมายเลขบันทึก

641858

เขียน

21 Nov 2017 @ 22:21
()

สัญญาอนุญาต

ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลง
ดอกไม้: 1, อ่าน: คลิก