​ศาสตร์และศิลป์ของการสอน : ๑๙. ทบทวนเนื้อหาสาระ


บันทึกชุด ศาสตร์และศิลป์ว่าด้วยการสอน นี้ตีความจากหนังสือ The New Art and Science of Teaching เขียนโดย Robert J. Marzano ซึ่งเพิ่งออกวางจำหน่ายในปี พ.ศ. ๒๕๖๐ นี้เอง


ตอนที่ ๑๙ ทบทวนเนื้อหาสาระ ตีความจาก Element 17 : Reviewing Content


ยุทธศาสตร์การทบทวน ช่วยให้นักเรียนย้อนกลับไปสัมผัสความรู้ที่ได้เรียนมาแล้ว เกิดความเข้าใจลึกและเชื่อมโยงขึ้น ช่วยความจำ และที่สำคัญ ช่วยให้เปลี่ยนความคิด หรือเปลี่ยนกระบวนทัศน์


คำถามเชิงยุทธศาสตร์ของครู ในการทบทวนเนื้อหาสาระ คือ “ครูจะช่วยให้นักเรียนทบทวนเนื้อหาสาระได้อย่างไร”


ยุทธศาสตร์และวิธีการที่ครูใช้ทบทวนเนื้อหาสาระให้แก่นักเรียน มีดังต่อไปนี้





การใช้เทคนิคตามในตารางข้างบนเป็นทักษะในชั้นเรียนของครู ที่ครูจะต้องฝึกให้ชำนาญ ว่าจะใช้เทคนิคใดในโอกาสใด หลายเทคนิคต้องการความร่วมมือจากนักเรียน เช่นเทคนิค Give and take ที่นักเรียนสองคนเปรียบเทียบบักทึกบทเรียนของตน นักเรียนจะได้แนวคิดว่าเพื่อเรียนอย่างไร มีวิธีจดสาระความรู้อย่างไร


วิธีการ “ทบทวนสะสม” (cumulative review) มี ๔ ขั้นตอน ต่อไปนี้

  • หลังจากจบยูนิตแรกของหน่วยการเรียนรู้ นักเรียนบันทึกสาระหลัก
  • หลังจากได้เรียนยูนิตต่อไป นักเรียนบันทึกสาระหลัก และตรวจหาความเข้าใจผิดของตนต่อสาระหลักในยูนิตก่อนๆ และนักเรียนสังเคราะห์ขยายความความเข้าใจ (generalization) ตามหลักฐานความรู้เดิม และความรู้ใหม่
  • นักเรียนทำตามข้อ ๒ ทุกครั้งที่เรียนยูนิตใหม่
  • นักเรียนรวบรวมข้อสังเคราะห์ขยายความเข้าใจ เป็นระยะๆ และจัดทำเป็นความเข้าใจภาพรวม


เทคนิค “ทบทวนสะสม” นี้ ทรงพลังมาก หากใช้ตลอดทั้งปีการศึกษา จะช่วยให้สาระความรู้สดใหม่อยู่ในสมองของนักเรียน


เมื่อยุทธศาสตร์นี้ได้ผล จะสังเกตเห็นพฤติกรรมของนักเรียนดังต่อไปนี้

  • นักเรียนสามารถบอกว่าความเข้าใจสาระเดิมของตนเป็นอย่างไร
  • นักเรียนคิดย้อนกลับไปยังสิ่งที่ตนได้เรียนรู้มาก่อน
  • นักเรียนตั้งคำถามต่อสิ่งที่ตนได้เรียนรู้มาก่อน



วิจารณ์ พานิช

๘ เม.ย. ๖๐

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน สภามหาวิทยาลัย



ความเห็น (0)