โครงงานสำนวนที่ใช้ในหนังสือพิมพ์

โครงงานภาษาไทย

เรื่อง

สำนวนไทยในหนังสือพิมพ์

จัดทำโดย

๑. เด็กหญิงนาเดีย อับดุลเราะมัน

๒. เด็กหญิงนูรอัยนี สะมะแอ

๓. เด็กหญิงซูรีดา มาหะมัด

โรงเรียนเทศบาล ๔ (บ้านทรายทอง)

เทศบาลเมืองสุไหงโก-ลก

รายงานฉบับนี้เป็นส่วนประกอบของโครงงานภาษาไทย

ประเภท สำรวจ ระดับชั้น ม.๑ – ม.๓

เนื่องในโครงการจัดนิทรรศการทางวิชาการและแข่งขันทักษะทางวิชาการเทศบาล

ประจำปี ๒๕๕7

โครงงานภาษาไทย

เรื่อง

สำนวนไทยในหนังสือพิมพ์

จัดทำโดย

๑. เด็กหญิงนาเดีย อับดุลเราะมัน

๒. เด็กหญิงนูรอัยนี สะมะแอ

๓. เด็กหญิงซูรีดา มาหะมัด

ครูที่ปรึกษา

ว่าที่ร.ต.ปกรณ์ คำกอง

โรงเรียนเทศบาล ๔ (บ้านทรายทอง)

เทศบาลเมืองสุไหงโก-ลก

อำเภอสุไหงโก-ลก จังหวัดนราธิวาส

ก

ชื่อโครงงาน สำนวนไทยในหนังสือพิมพ์

ชื่อผู้ทำโครงงาน

๑. เด็กหญิงนาเดีย อับดุลเราะมัน

๒. เด็กหญิงนูรอัยนี สะมะแอ

๓. เด็กหญิงซูรีดา มาหะมัด

โรงเรียนเทศบาล ๔ (บ้านทรายทอง)

เทศบาลเมืองสุไหงโก-ลก

ครูที่ปรึกษาโครงงาน

ว่าที่ร.ต.ปกรณ์ คำกอง

บทคัดย่อ

โครงงานเรื่องสำนวนไทยในหนังสือพิมพ์ จัดทำขึ้นเพื่อสำรวจสำนวนภาษาที่ใช้ในหนังสือพิมพ์ต่างๆ เพื่อให้เกิดการเรียนรู้เกี่ยวกับการนำถ้อยคำสำนวนมาใช้ในการเสนอข่าว สามารถเข้าใจความหมายของสำนวนภาษาที่ใช้ในการเขียนในหนังสือพิมพ์ คือเข้าใจความหมายเมื่อพบเจอสำนวนที่นำมาเขียน โดยมีการศึกษาค้นคว้าสำนวนที่ใช้ในหนังสือพิมพ์ จำนวน 100 สำนวน แยกเป็นหมวดต่างๆ ได้ 6 หมวด คือ หมวดข่าวการเมือง 20 สำนวน หมวดข่าวสังคม/เศรษฐกิจ 30 สำนวน หมวดข่าวกีฬา 20 สำนวน หมวดข่าวต่างประเทศ 10 สำนวน หมวดข่าวการศึกษา 10 สำนวน และหมวดทั่วไป 10 สำนวน ซึ่งถือได้ว่าเป็นสำนวนภาษาที่ใช้ในการเขียนสื่อสารในหนังสือพิมพ์ เพื่อให้ผู้อ่านได้อรรถรสในการอ่านและเข้าใจความหมายได้อย่างรวดเร็ว

ข

กิตติกรรมประกาศ

คณะผู้จัดทำขอขอบพระคุณท่านผู้อำนวยการนางรสสุคนธ์ กอและ ที่ให้กำลังใจและเปิดโอกาสให้เข้าร่วมการจัดทำโครงงาน รวมถึงสนับสนุนการจัดทำโครงงาน ขอขอบพระคุณคุณครูปกรณ์ คำกอง และคุณครูในกลุ่มสาระ ภาษาไทยที่ให้คำปรึกษา ให้แนวทางในการทำโครงงาน รวมถึงสนับสนุนทุนในการจัดทำโครงงาน

ขอขอบพระคุณครูรวมพร รุกข์พันธ์ ครูบรรณารักษ์ที่สนับสนุนสื่อสิ่งพิมพ์ และให้ใช้ห้องสมุดในการศึกษาค้นคว้า และขอบขอบคุณ คุณพ่อ คุณแม่ พี่น้องที่สนับสนุนให้ได้ร่วมจัดทำโครงงาน และสนับสนุนการแข่งขันในครั้งนี้และช่วยให้โครงงานชิ้นนี้สำเร็จลุล่วงด้วยดี

ค

สารบัญ

หน้า

บทคัดย่อ ก

กิตติกรรมประกาศ ข

สารบัญ ค

สารบัญตาราง ง

สารบัญรูปภาพ จ

บทที่ ๑ บทนำ ๑

บทที่ ๒ เอกสารที่เกี่ยวข้อง ๒

บทที่ ๓ วิธีการดำเนินการ ๔

บทที่ ๔ ผลการดำเนินการ ๕

บทที่ ๕ สรุปและอภิปรายผลการดำเนินการ ๑2

บรรณานุกรม ๑3

ภาคผนวก 14

ง

สารบัญตาราง

ตารางที่หน้า

ตารางที่ 1 แผนปฏิบัติงาน 4

ตารางที่ 2 หมวดข่าวการเมือง 5

ตารางที่ 3 หมวดข่าวสังคม/เศรษฐกิจ 6

ตารางที่ 4 หมวดข่าวกีฬา 8

ตารางที่ 5 หมวดข่าวต่างประเทศ 9

ตารางที่ 6 หมวดข่าวการศึกษา 10

ตารางที่ 7 หมวดข่าวทั่วไป 11

จ

สารบัญรูปภาพ

หน้า

รูปที่ ๑สมาชิกในกลุ่ม 4

รูปที่ ๒ ตัวอย่างคำสำนวนข่าวการเมือง 6

รูปที่ ๓ ตัวอย่างคำสำนวนข่าวสังคม/เศรษฐกิจ 7

รูปที่ ๔ ตัวอย่างคำสำนวนข่าวกีฬา 8

รูปที่ ๕ ตัวอย่างคำสำนวนข่าวต่างประเทศ 9

รูปที่ ๖ ตัวอย่างคำสำนวนข่าวการศึกษา 10

รูปที่ ๗ ตัวอย่างคำสำนวนข่าวทั่วไป 11

บทที่ ๑

บทนำ

ที่มาและความสำคัญ

ปัจจุบันถือว่าสื่อหนังสือพิมพ์มีอิทธิพลต่อการใช้สำนวนภาษา การสื่อสารของหนังสือพิมพ์มีความสำคัญและจำเป็นในการสื่อสารข้อมูลให้ผู้บริโภคข่าวสารได้รับรู้และมีอรรถรสในการอ่าน เพื่อเพิ่มความสนใจให้เกิดขึ้นในตัวสาร และดึงดูดผู้อ่านให้สนใจมากยิ่งขึ้น โดยมีเทคนิคในการใช้ถ้อยคำภาษาพาให้อ่าน

การใช้ภาษาที่ดี น่าสนใจ เป็นอีกจุดหนึ่งที่เป็นเทคนิคของการเขียน การประชาสัมพันธ์ และการนำเสนอเรื่องราวข้อมูล ภาษาที่เข้าใจง่ายทำให้ผู้อ่านเกิดความเข้าใจได้ง่าย แต่ภาษาที่สละสลวย มีความคมคายทำให้ผู้อ่านเกิดความรู้สึกและมีอารมณ์ร่วมไปกับสื่อและเรื่องราวเหล่านั้น

ในหนังสือพิมพ์ต่างๆ ได้มีการเขียนโดยใช้สำนวนภาษาในการถ่ายทอด แสดงความรู้ แสดงอารมณ์ ความรู้สึก ผ่านสำนวนภาษา เพื่อให้ผู้อ่านเกิดความสนใจ เกิดกระบวนการคิด วิเคราะห์ และเป็นการหลีกเลี่ยงถ้อยคำภาษาที่สื่อถึงความหมายโดยตรง ไม่ยืดเยื้อ ไม่ใช้คำฟุ่มเฟือย มีการสื่อความหมายโดยนัย ป้องกันการใช้คำที่รุนแรง และเพื่อเปรียบเทียบเปรียบเปรยเรื่องราวที่ต้องการสื่อ

ดังนั้น สำนวนจึงมีความจำเป็นในการสื่อสารของหนังสือพิมพ์ หนังสือพิมพ์จำเป็นต้องใช้สำนวนในการสื่อสารเรื่องราวไปสื่อผู้รับสาร การมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับสำนวนการใช้ภาษาจึงมีความจำเป็น โดยเฉพาะในปัจจุบัน โลกมีการติดต่อสื่อสารกันมากขึ้น มีการใช้ภาษามากขึ้น การมีความรู้เรื่องภาษา การใช้สำนวนที่ดี จึงจะทำให้การสื่อสารเป็นไปด้วยดี และประสบความสำเร็จ

วัตถุประสงค์

๑.เพื่อสำรวจสำนวนภาษาที่ใช้ในหนังสือพิมพ์

๒.เพื่อรวบรวมตัวอย่างสำนวนภาษาที่ใช้ในหนังสือพิมพ์

๓.เพื่อจัดทำเป็นเอกสารการเรียนรู้ให้กับผู้ที่มีความสนใจ

๔.เพื่อให้เข้าใจ รู้จักภาษาสำนวนที่ใช้ในหนังสือพิมพ์

๕.เพื่อให้เกิดการเรียนรู้ในวิวัฒนาการของสำนวนภาษา ถ้อยคำสำนวนใหม่ในหนังสือพิมพ์

สมมติฐานของการศึกษาค้นคว้า

ผู้ศึกษาค้นคว้าเรื่องสำนวนภาษาในหนังสือพิมพ์ ให้เกิดความเข้าใจและสามารถนำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้

ขอบเขตการศึกษา

• ศึกษาสำนวนภาษาที่ใช้ในหนังสือพิมพ์เท่านั้น

นิยามศัพท์เฉพาะ

สื่อ คือ สิ่งที่เป็นตัวกลางในการถ่ายทอดเรื่องราว ข้อมูลข่าวสารให้กับผู้อ่าน

หนังสือพิมพ์ คือ สื่อที่แสดงออกในรูปของข้อความ ข่าวสาร ที่จัดพิมพ์เป็นลายลักษณ์อักษร

สำนวน คือ ถ้อยคำหรือภาษาที่ใช้ในในการสื่อสารที่มีความหมายโดยนัย

การตีความ คือ การเข้าใจในความหมายของสำนวนที่อ่าน

การใช้ภาษา คือ การนำภาษา สำนวนที่มีมาเขียนเพื่อสื่อความหมาย

บทที่ ๒

เอกสารที่เกี่ยวข้อง

ความหมายและความสำคัญของสื่อสิ่งพิมพ์
พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถานได้ให้ความหมายคำที่เกี่ยวกับ“สื่อสิ่งพิมพ์”ไว้ดังนี้ คำว่า“สิ่งพิมพ์ หมายถึง สมุด แผ่นกระดาษ หรือวัตถุใด ๆ ที่พิมพ์ขึ้น รวมตลอดทั้งบทเพลง แผนที่ แผนผัง แผนภาพ ภาพวาด ภาพระบายสี ใบประกาศ แผ่นเสียง หรือสิ่งอื่นใดอันมีลักษณะเช่นเดียวกัน”
“สื่อ หมายถึง ก. ทำการติดต่อให้ถึงกัน ชักนำให้รู้จักกัน
น. ผู้หรือสิ่งที่ทำการติดต่อให้ถึงกัน หรือชักนำให้รู้จักกัน”
“พิมพ์ หมายถึง ก. ถ่ายแบบ, ใช้เครื่องจักรกดตัวหนังสือหรือภาพ เป็นต้นให้ติดบนวัตถุ เช่น แผ่นกระดาษ ผ้า ทำให้เป็นตัวหนังสือหรือรูปรอยอย่างใด ๆ โดยการกดหรือการใช้พิมพ์หิน เครื่องกล วิธีเคมี หรือวิธีอื่นใดอันอาจให้เกิดเป็นสิ่งพิมพ์ขึ้นหลายสำเนา
น. รูป , รูปร่าง, ร่างกาย, แบบ”
ดังนั้น “สื่อสิ่งพิมพ์” จึงมีความหมายว่า “สิ่งที่พิมพ์ขึ้น ไม่ว่าจะเป็นแผ่นกระดาษหรือวัตถุใด ๆ ด้วยวิธีการต่าง ๆ อันเกิดเป็นชิ้นงานที่มีลักษณะเหมือน ต้นฉบับขึ้นหลายสำเนาในปริมาณมากเพื่อเป็นสิ่งที่ทำการติดต่อ หรือชักนำให้บุคคลอื่นได้เห็นหรือทราบ ข้อความต่าง ๆ”
ประวัติสื่อสิ่งพิมพ์
ประวัติการพิมพ์ “หลักฐานทางประวัติศาสตร์ศิลปะได้ปรากฏบนผนังถ้ำอัลตามิรา (Altamira) ในสเปน และถ้ำลาสควักซ์ (Lascaux) ในฝรั่งเศส มีผลงานแกะสลักหิน แกะสลักผนัง ถ้าเป็นรูปสัตว์ลายเส้นจึงเป็นหลักฐานในการแกะพิมพ์ เป็นครั้งแรกของมนุษย์ หลังจากนั้นได้มีบุคคลคิดวิธีการทำกระดาษขึ้น จนมาเป็นการพิมพ์ในปัจจุบัน นั่นคือ ไซลั่น ซึ่งมีเชื้อสายจีน ชาวจีน ได้ผลิตทำหมึกแท่งขึ้น ซึ่งเรียกว่า “บั๊ก”
ประวัติการพิมพ์ในประเทศไทย
ในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช กรุงศรีอยุธยา ได้เริ่มแต่งและพิมพ์หนังสือคำสอนทางศาสนา คริสต์ขึ้น และหลังจากนั้นหมอบรัดเลย์เข้ามาเมืองไทย และได้เริ่มด้านงานพิมพ์จนสนใจเป็นธุรกิจด้านการพิมพ์
ในเมืองไทย พ.ศ.2382 ได้พิมพ์เอกสารทางราชการเป็นชิ้นแรก คือ หมายประกาศห้ามสูบฝิ่น ซึ่งพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้า เจ้าอยู่หัวทรงโปรดให้จ้างพิมพ์จำนวน 9,000 ฉบับ ต่อมาเมื่อวันที่ 4 ก.ค.2387 ได้ออกหนังสือฉบับแรกขึ้น คือ บางกอกรีคอร์ดเดอร์ (Bangkok Recorder) เป็นจดหมายเหตุอย่างสั้น ออกเดือนละ 2 ฉบับ และใน 15 มิ.ย. พ.ศ.2404 ได้พิมพ์หนังสือเล่มออกจำหน่ายโดยซื้อลิขสิทธิ์จาก หนังสือนิราศลอนดอนของหม่อมราโชทัยและได้เริ่มต้นการซื้อขาย ลิขสิทธ ิ์จำหน่ายในเมืองไทยหมอบรัดเลย์ได้ถึงแก่กรรมในเมืองไทยกิจการ การพิมพ์ของไทยจึงเริ่มต้นเป็นของไทย หลังจากนั้น ใน พ.ศ.2500 ประเทศไทยจึงนำ เครื่องพิมพ์แบบโรตารี ออฟเซท (Rotary off Set) มาใช้เป็นครั้งแรก โรงพิมพ์ไทยวัฒนาพานิชนำเครื่องหล่อเรียงพิมพ์ Monotype มาใช้กับตัวพิมพ์ภาษาไทย ธนาคาร แห่งประเทศไทยได้จัดโรงพิมพ์ธนบัตรในเมืองไทยขึ้นใช้เอง

ชนิดของสื่อสิ่งพิมพ์
1. หนังสือเรียน แบบเรียน ตำรา เอกสารการสอน
2. หนังสือพิมพ์
3. วารสาร นิตยสาร
4. แผ่นปลิว โฆษณา
5. หนังสือการ์ตูน
6. หนังสือนวนิยาย

๓

ความหมายของหนังสือพิมพ์

หนังสือพิมพ์ คือสิ่งพิมพ์ที่เสนอข่าว การเคลื่อนไหวใหม่ๆ ทั้งภายในและภายนอกประเทศ มีกำหนดการออกที่แน่นอนตายตัว โดยส่วนใหญ่จะออกเป็นรายวัน นอกจากนี้แล้วยังมีหนังสือพิมพ์รายสามวัน รายสัปดาห์ รายปักษ์ และรายเดือน หนังสือพิมพ์มักจะพิมพ์ลงในกระดาษสำหรับพิมพ์หนังสือพิมพ์โดยเฉพาะ ซึ่งมีราคาถูก

เนื้อหาหลักของหนังสือพิมพ์คือข่าวสารบ้านเมืองและเหตุการณ์ปัจจุบันในด้านต่างๆ อาทิ ข่าวการเมือง ข่าวอาชญากรรม ข่าวเศรษฐกิจ ข่าวกีฬา และข่าวบันเทิง มีการใช้รูปภาพประกอบเนื้อหา ทำให้เนื้อหาชัดเจนมากขึ้น นอกจากนี้แล้วอาจมีส่วนต่างๆ เพิ่มเติมเป็นพิเศษ เช่น พยากรณ์อากาศ และ การ์ตูน ซึ่งโดยทั่วไปเป็นการ์ตูนล้อเลียนการเมือง

น. สิ่งพิมพ์ข่าวและความเห็นเป็นต้นเสนอประชาชน ตามปรกติออกเป็นรายวัน (กฎ) สิ่งพิมพ์ซึ่งมีชื่อจ่าหน้าเช่นเดียวกัน และออกหรือเจตนาจะออกตามลําดับเรื่อยไป มีกําหนดระยะเวลาหรือไม่ก็ตามมีข้อความต่อเนื่อง...

ความหมายของสำนวน

สำนวนไทย คือถ้อยคำหรือข้อความที่กล่าวสืบต่อกันมาช้านานแล้ว มีความหมายไม่ตรงตามตัวหรือมีความหมายอื่นแฝงอยู่หรืออาจกล่าวอีกนัยหนึ่งได้ว่า สำนวน คือถ้อยคำ กลุ่มคำ หรือความที่เรียบเรียงขึ้นในเชิงอุปมาอุปมัยโดยมีนัยแฝงเร้นซ่อนอยู่อย่างลึกซึ้ง แยบคาย เพื่อให้ผู้รับได้ไปตีความ ทำความเข้าใจด้วยตนเองอีกชั้นหนึ่ง ซึ่งอาจแตกต่างไปความหมายเดิมหรืออาจคล้ายคลึงกับความหมายเดิมก็ได้ สันนิษฐานว่า สำนวนนั้นมีอยู่ในภาษาพูดก่อนที่จะมีภาษาเขียนเกิดขึ้นในสมัยสุโขทัย โดยเมื่อพิจารณาจากข้อความในศิลาจารึกพ่อขุนรามคำแหงแล้ว ก็พบว่ามีสำนวนไทยปรากฏเป็นหลักฐานอยู่ เช่น ไพร่ฟ้าหน้าใส หมายถึง ประชาชนอยู่เย็นเป็นสุข

สำนวน หมายถึง ถ้อยคำที่เรียบเรียงเป็นข้อความ หรือคำพูดที่เป็นชั้นเชิง ไม่ตรงตามรูปแบบภาษา เป็นถ้อยคำหรือ คำพูดที่มีลักษณะเฉพาะตัว มีความหมายเป็นนัยแฝงอยู่ กินความกว้าง หรือลึกซึ้ง นำมาใช้ให้มีความหมายแตกต่างไปจากความหมายเดิมของคำ ๆ นั้น หรืออาจจะมีความหมายคล้าย กับความหมายเดิมของคำที่นำมาประสมกัน แต่ก็ไม่เหมือนกับความหมายเดิมทีเดียว เป็นความหมายใน เชิงอุปมาเปรียบเทียบ มักใช้ถ้อยคำที่ไม่ยาวมากแต่กินความมาก ใช้คำที่ไพเราะ คมคาย สละสลวย ต้องอาศัยการตีความจึงจะเข้าใจ

ดังนั้น การใช้สำนวนในการสื่อสารของหนังสือพิมพ์ เป็นการนำหลักของการใช้ภาษาสำนวน มาเขียนเพื่อให้ผู้อ่านเกิดอรรถรสในการอ่าน น่าสนใจ น่าติดตาม

บทที่ ๓

วิธีการดำเนินการ

วิธีการดำเนินงาน

๑. ประชุมปรึกษาหารือเกี่ยวกับการดำเนินการจัดทำโครงงานโดยแบ่งหน้าที่ศึกษาข้อมูลที่จะทำโครงงาน

๒. รวบรวมข้อมูลจากหนังสือพิมพ์ทุกสำนักพิมพ์

๓. จัดทำข้อมูลเป็นหมวดหมู่

๔. จัดทำแผ่นพับเพื่อการเรียนรู้

๕. จัดพิมพ์เป็นเอกสารเพื่อเผยแพร่

๕. นำเสนอโครงงานต่อครูที่ปรึกษา

๖. ประชุมอภิปรายปัญหาต่าง ๆ และให้ข้อเสนอแนะ

๘. จัดทำรายงานโครงงานภาษาไทยและบอร์ดที่จะนำเสนอ

๙. นำเสนอโครงงานภาษาไทย

ตารางที่ ๑ แผนปฏิบัติงาน

วัน/เดือน/ปี	แผนการปฏิบัติงาน	ผู้รับผิดชอบ
16-17 ธ.ค. ๕๖	สมาชิกในกลุ่มปรึกษาและเลือกเรื่องที่จะทำ	สมาชิกทุกคนในกลุ่ม
18-19 ธ.ค. ๕๖	เตรียมการวางแผนการทำโครงงาน	สมาชิกทุกคนในกลุ่ม
20 ธ.ค. ๕๖	นำเรื่องเสนออาจารย์ที่ปรึกษา	สมาชิกทุกคนในกลุ่ม/ ครูที่ปรึกษา
23-27 ธ.ค. ๕๖	ศึกษาค้นคว้าเรื่องที่ทำโครงงาน	สมาชิกทุกคนในกลุ่ม
6-17 ม.ค. ๕7	ลงมือปฏิบัติ	สมาชิกทุกคนในกลุ่ม
20-24 ม.ค.๕7	เขียนรายงานโครงงาน	สมาชิกทุกคนในกลุ่ม
25-29 ม.ค.๕7	จัดทำบอร์ดเสนอโครงงาน	สมาชิกทุกคนในกลุ่ม
6 ก.พ.๕7	นำเสนอโครงงาน	สมาชิกทุกคนในกลุ่ม/ครูที่ปรึกษา

รูปที่ ๑สมาชิกในกลุ่ม

บทที่ ๔

ผลการดำเนินการ

จากการศึกษาหาความรู้ คณะผู้จัดทำโครงงานได้รวบรวมหนังสือพิมพ์ เพื่อเก็บรวบรวมข้อมูลถ้อยคำที่สำนวนในหมวดข่าวสารต่างๆ ตามประเภทของข่าว โดยดูลักษณะการพาดหัวข่าว รายละเอียดของข่าว โดยข้อมูลที่ได้จะเป็นประโยคที่มีสำนวนภาษา เพื่อนำสำนวนภาษา มารวบรวมไว้ตามหมวดหมู่ 6 หมวด ดังนี้

ตารางสำนวนที่ใช้ในสื่อหนังสือพิมพ์

ตารางที่ 2 หมวดข่าวการเมือง

ลำดับที่	สำนวน	ประโยคที่ใช้	ความหมาย
1	ปากเหว	13 วันอันตราย “เลือกตั้ง” บนปากเหว	ทำงานที่เสี่ยงต่อความล้มเหลวหรือเกิดความสูญเสีย
2	ซื้อเวลา	เชื่อ ซื้อเวลารักษาอำนาจ	ทำสิ่งหนึ่งสิ่งใดเพื่อตัวเองอยู่ในอำนาจต่อไป
3	ชักใย	กกต.มีคนชักใยหรือใบสั่ง	มีคนคอยควบคุมหรือวางแผนให้ทำงานอยู่เบื้องหลัง
4	คับเมือง	นักการเมืองที่ใหญ่คับเมือง	เป็นผู้มีอิทธิพลมาก
5	จัดม้าเร็ว	ผบ.พล.1จัดม้าเร็วดูแลผู้ชุมนุม	จัดเจ้าหน้าที่มาคอยดูแล
6	หัวหมุน	รัฐหัวหมุนหาเงิน	วุ่นวายกับการหาเงิน จนหนทาง
7	หนึบ	ภาคกลางปิดถนนเอเชีย จราจรหนึบกว่า 10 กม.	ไม่เคลื่อนตัว ไม่ขยับ เกาะกันแน่น
8	ล่องหน	ฮิสซัน ตายิบ ล่องหน บีอาร์เอ็นปลดพ้นแกนนำ	หายตัวไป หาตัวไม่เจอ
9	หนุน	กำนันผู้ใหญ่บ้านจัดเสวนาหนุนเดินหน้าเลือกตั้ง	สนับสนุน
10	สนั่น	รัวอาก้า 42 นัดสนั่นอุดรถล่มขวัญชัย	เสียงดัง
11	เบี้ยวหนี้	ผวจ.แจงชาวนาไม่เบี้ยวหนี้แน่	โกง ทุจริต
12	ชี้ขาด	กกต.ยื่นศาล รธน.ชี้ขาดอำนาจเลื่อนเลือกตั้งแล้ว	พิจารณาตัดสิน
13	กระบี่คม	กระบี่คมเล่มเดียวกัน แต่เปลี่ยนคนใช้	กฎหมายฉบับเดียวกัน
14	ใส่ร้ายป้ายสี	แต่จะไปทำความเข้าใจว่าการนำเสนอในบางเรื่องเป็นการใส่ร้ายป้ายสี	กล่าวหาว่าผู้อื่นไม่ดี
15	เรียกแขก	สถานการณ์ฉุกเฉิน “ไก่”กลัวไหม”ตีนงู” หรือยิ่งเรียกแขก	ทำให้คนมามากกว่าเดิม
16	ใส่เกียร์ว่าง	การทำงานของกลไกของอำนาจรัฐ ที่ดูเหมือน ใส่เกียร์ว่าง	ไม่สนใจติดตาม
17	จองกฐิน	โจทก์เยอะ คนจ้องจองกฐิน	รอทำร้าย
18	ลุยไฟ	ถ้ารัฐบาลจะเดินหน้าลุยไฟ แล้วไฟมันจะไหม้หรือไม่	ทำสิ่งที่อันตราย
19	ไก่เห็นตีนงู งูเห็นนมไก่	พ.ร.ก.ครั้งนี้เป็นสถานการณ์ ไก่เห็นตีนงู งูเห็นนมไก่	ต่างฝ่ายต่างรู้ข้อมูลของกันและกัน
20	เย้ย	เย้ยฉุกเฉินม็อบบุก “ศรส.”	ไม่เกรงกลัวกฎหมาย

๖

รูปที่ 2 ตัวอย่างคำสำนวนข่าวการเมือง

ตารางที่ 3 หมวดข่าวสังคม/เศรษฐกิจ

ลำดับที่	สำนวน	ประโยคที่ใช้	ความหมาย
1	ทั้งหัวทั้งก้อย	ออกได้ทั้งหัวทั้งก้อย	เป็นไปได้ทั้ง 2 อย่าง
2	หนังตัวอย่าง	ขอให้ดูการเลือกตั้งล่วงหน้าว่า เป็นหนังตัวอย่าง	เรื่องที่เป็นตัวอย่าง เป็นอุทธาหรณ์
3	แรงขับ	ตรงนี้นี่แหละถึงเป็นแรงขับที่ทำให้พรรคเพื่อไทยต้องเลือกตั้ง	สิ่งที่กระตุ้นให้เกิดขึ้นโดยเร็ว
4	มือที่มองไม่เห็น	เรื่อไพร่เรื่องอำมาตย์หรือเรื่อง มือที่มองไม่เห็น	สิงที่ไม่รู้ว่าคืออะไร
5	ไฟเขียว	รอรัฐบาลใหม่ไฟเขียว	สามารถทำได้ หรือ ได้รับการอนุมัติ
6	ร่อน	คลังร่อนหนังสือขอกู้ 33 แบงก์	ส่งไปทั่ว เป็นจำนวนมาก
7	อ่วม	“เอสเอ็มอี”อ่วมเจอการเมือง	ได้รับผลกระทบจากการเมือง
8	ไทยฆ่าไทย	แต่สิ่งที่เล็งเห็นได้คือปรากฏการณ์ ไทยฆ่าไทย	ทำร้ายพวกเดียวกัน
9	จับเข่า	วันนี้จะไปจับเข่ากับสภาทนายความ	ร่วมมือกัน
10	กูรู	พาณิชย์ตั้งกรรมการ “เออีซี” ดึงกูรูวางกลยุทธ์เชิงรุก-รับ	ผู้ที่มีความรู้ในเรืองนั้นโดยเฉพาะ
11	ส่อล้ม	ไร้ 2 ล้านล้านไฮสปีดแทรนส่อล้ม	มีแนวโน้มว่าจะไม่สำเร็จ
12	พิษการเมือง	พิษการเมืองกดจีดีพี 57 คาดต่ำ	ผลเสียที่เกิดขึ้น
13	เดินหน้า	รถไฟฟ้า – ทางคู่ ได้ลุ้นเดินหน้า	มีแนวโน้มว่าจะได้ดำเนินงานต่อไป
14	เบรก	พิษม๊อบเบรก จัดซื้อจัดจ้าง	หยุดชะงัก
15	ยืด	ห่วงงบประมาณปี ๔8 ยืดอีก 6 เดือน	ต่อเวลาออกไปอีก
16	เผยโฉม	ไซโก เผยโฉมนาฬิกาสำหรับนักดำน้ำรุ่นใหม่	ปรากฏตัวเป็นครั้งแรก
17	หัวเรือใหญ่	แถลงข่าวแผนธุรกิจของบริษัทปี 2557 นำโดยหัวเรือใหญ่	หัวหน้า,ผู้นำ
18	เล็งหั่น	บัญชีกลางเล็งหั่นเป้าเบิกจ่าย	๗ ตั้งใจทำให้สูงขึ้น
19	รัดเข็มขัด	หลายประเทศผ่านพ้นช่วงเวลาของการใช้งบประมาณแบบรัดเข็มขัด	ประหยัดการใช้จ่าย
20	จับมือ	แผนการดำเนินธุรกิจของซีทีเอชที่ต้องการจับมือกับพันธมิตรเพื่อขยายฐานลูกค้า	ร่วมมือกันทำงาน
21	ลากยาว	ชี้ พ.ร.ก.ฉุกเฉินกระทบภาพลักษณ์ ลากยาวลามลงทุน	เรื่องไม่จบไม่สิ้น
22	หั่น	โรงแรมใน กทม.หั่นราคา 40 %	ลดราคาลง
23	ขมขื่น	เมย์ ขมขื่นข้ามคืน สารวัตรโจ้มีเมียแล้ว	เสียใจ
24	ตัดน้ำตัดไฟ	ขณะที่แกนนำรัฐบาลเต็มที่ก็โดนผู้ชุมนุน ตัดน้ำตัดไฟ	ทำลายสิ่งที่เป็นประโยชน์ของอีกฝ่าย
25	หลุดโค้ง	เปิดทางให้ ประชาธิปัตย์ ที่หลุดโค้งประชาธิปไตยไปไกล	ทำในสิ่งที่นอกเหนือแนวทางของตน
26	เผด็จศึก	ฝ่ายตรงกันข้ามเร่งเผด็จศึก	ทำให้ชนะโดยเร็งที่สุด
27	ต่อลมหายใจ	ภาวนา “กกต.” ต่อลมหายใจ	ให้โอกาส
28	พ่อเมือง	พ่อเมืองเล่าเรื่องพระธาตุ	ผู้ว่าราชการจังหวัด
29	รับมือ	เปิดแผนรับมือ ชัตดาวน์ กทม.	เตรียมพร้อม
30	เร่งมือ	องค์กรอิสระทั้งหลายเร่งมือ ปิดบัญชี	รีบทำให้เสร็จ

รูปที่ 3 ตัวอย่างคำสำนวนข่าวสังคม/เศรษฐกิจ

๘

ตารางที่ 4 หมวดข่าวกีฬา

ลำดับที่	สำนวน	ประโยคที่ใช้	ความหมาย
1	จับตา	มวยไทยเป็นที่แพร่หลายไปทั่วโลก ตอนนี้ก็น่าจับตาการประชุมใหญ่ WBC	คอยดูความเคลื่อนไหวเป็นพิเศษ
2	ออกแรง	ไมอามี ฮีส แชมป์เก่าต้องออกแรงถึงช่วงต่อเวลา	ใช้กำลังมากกว่าจะเอาชนะได้
3	แห่	มีนักวิ่งแห่มาร่วมวิ่งมากเป็นที่สุดในประวัติศาสตร์	มาเข้าร่วมแข่งขันกันมาก
4	หล่น	โบกี้สกอร์รวมหล่นล่งมาเหลือ 7 อันเดอร์พาร์	อันดับตกลงจากเดิม
5	เปิดฉาก	ฤดูกาล 2014 จะเริ่มเปิดฉากการชิงชัยในวันที่ 1 มีนาคมนี้	เริ่มต้นการแข่งขัน
6	หือจับ	เมย์ หืดจับ ขนไก่คู่ผสม	เหนื่อยมากเป็นพิเศษ
7	ฟัด	บุรีรัมย์รับสงขลา กิเลนฟัดชัยนาท	แข่งขันกัน
8	แล่นใบ	แล่นใบประกาศจอง 3 ทองอินชอน	สมาคมเรือใบแห่งประเทศไทย
9	ผงาดแชมป์	อำนาจ ผงาดแชมป์โลกไอบีเอฟ	ได้อันดับหนึ่ง
10	เสียบ	นักเตะ ม.ปทุมธานี ล้มตัวเสียบ อภิวัฒน์ เพ็งประโคน	สกัดกั้น ป้องกัน
11	ไร้คู่แข่ง	ไทยยังไร้คู่แข่งจัด “อชก.”หนที่ 19	ไม่มีใครแข่งด้วย
12	เก๋า	ได้เปรียบความเก๋า แต่การเมืองต้องนิ่ง	ประสบการณ์มาก
13	เชือด	ยูเวนตุสเชือดลาซามพ์ทำแต้มนำโด่ง	เอาชนะได้
14	ขาดลอย	เลอบรอน เจมส์ สตาร์ดังของฮีต สอยคนเดียว 6 แต้ม ในช่วงนี้ ก่อนจะแพ้ไปขาดลอย	ห่างกันมาก
15	เข้าวิน	นักปั่นซีเกมส์เข้าวินดาวน์ฮิล	เข้าเส้นชัย
16	เหนือชั้น	เหนือชั้น...พงศกร สิทธิเดช หรือแสงมณี ส.เทียนโพธิ์ ไล่ถลุงหมัดใส่ ซามมีน บาห์นูก้า	ทำได้ดีกว่าอีกฝ่าย
17	ติดมือ	พิชัยโวมีเหรียญทองติดมือ	ได้รับรางวัล
18	คลอด	คลอดโผรางวัลบอลสยามโกลฯ	รายชื่อผู้มีสิทธิ์ได้รางวัล
19	ขาใหญ่	อำนาจ หอมจัดขาใหญ่ทาบต่อย ซูชิหมิง	ผู้มีอิทธิพลด้านนั้นๆ
20	ตัดเชือก	แบดมินตันอินเดียคู่ผสมได้ตัดเชือก	ชิงชนะเลิศ หาผู้ชนะ

รูปที่ ๔ ตัวอย่างคำสำนวนข่าวกีฬา

๙

ตารางที่ 5 หมวดข่าวต่างประเทศ

ลำดับที่	สำนวน	ประโยคที่ใช้	ความหมาย
1	ยื่นคำขาด	รัฐบาลยูเครนยื่นคำขาด	กำหนดให้ทำในสิ่งใดสิ่งหนึ่งเท่านั้น
2	ผันตัว	อดีตแชมป์มวยโลกชาวยูเครน ซึ่งผันตัวมาเล่นการเมือง	เปลี่ยนอาชีพใหม่
3	ขีดเส้นตาย	ผู้ชุมนุมไม่ควรกดดันรัฐบาลด้วยการ ขีดเส้นตาย	กำหนดเวลาไว้
4	นองเลือด	การสลายการชุมนุมอันนองเลือดในที่สุด	สูญเสียชีวิต
5	ครอบงำ	เนห์รู-คานชี ครอบงำการเมืองของประเทศ	มีอำนาจในการควบคุม
6	หลุดวงโคจร	อาจทำให้หลุดวงโคจร	ไม่อยู่ในวงการหรืออาชีพนั้น
7	กระหาย	ซึ่งก็พิสูจน์ให้เห็นว่าเธอกระหายที่จะสร้างประวัติศาสตร์	ความอยากจะเป็น
8	อุ้ม	โจรลักพาตัวบุกอุ้มอุปทูตด้านวัฒนธรรมของอียิปต์	ลักพาตัว
9	ลดช่องว่าง	ส.ส.ล้มเหลวที่จะช่วยลดช่องว่างรายได้	ทำให้เกิดความเท่าเทียมกัน
10	ต้นตน	การสอบสวนต้นตอของระเบิด	สาเหตุ

รูปที่5 ตัวอย่างคำสำนวนข่าวต่างประเทศ

๑๐

ตารางที่ 6 หมวดข่าวการศึกษา

ลำดับที่	สำนวน	ประโยคที่ใช้	ความหมาย
1	สาง	ก.ค.ศ.สางคำร้องทุกข์ 187 ครูผู้ช่วย ว12	จัดการกับปัญหาที่เกิดขึ้น
2	คู่บ้านคู่เมือง	ช้างถือเป็นสัตว์คู่บ้านคู่เมืองที่มีบุญคุณกับประเทศชาติ	อยู่คู่กันมาตั้งแต่แรก
3	ดึง	จุฬาฯดึง 3 บริษัทขนวิจัยขึ้นห้าง	ชวนให้มาร่วมงานด้วย
4	รากเหง้า	เยาวชนได้เรียนรู้มรดกทางวัฒนธรรมที่สืบทอดมาจากบรรพบุรุษเข้าใจในรากเหง้าของตนเอง	ต้นกำเนิดของตน
5	รื้อ	“ภาวิช” เตรียมรื้อหลักสูตรผลิตครู ป.ตรี	นำของเดิมมาใช้ใหม่โดยปรับปรุงให้ดีขึ้น
6	ไม่ฟันธง	อ๋อย ไม่ฟันธงปลดศศิธารา	ไม่ยืนยันว่าจะทำ
7	คิดบวก	ชมรมนี้เกิดจากการคิดบวกของท่าน	คิดในทางที่ดี สร้างสรรค์
8	สร้างดินให้เป็นดาว	วิทยาลัยเทคโนโลยีพัฒนบริหารธุรกิจ นี่เอง สร้างดินให้เป็นดาว	สอนให้มีความรู้
9	อาวุธ	ทักษะความรู้ที่เป็นอาวุธ	ความรู้
10	มีขื่อมีแป	เพราะบ้านเมืองมีขื่อมีแป	มีกฎหมาย

รูปที่6 ตัวอย่างคำสำนวนข่าวการศึกษา

๑๑

ตารางที่ 7 หมวดข่าวทั่วไป

ลำดับที่	สำนวน	ประโยคที่ใช้	ความหมาย
1	ปักหลัก	ชาวนาในจังหวัดพิจิตรยังคงปักหลักประท้วงบนถนนสายเอเชีย	ไม่ยอมที่จะย้ายไปจากบริเวณนั้น
2	รวบ	ตร.สกลนคร รวบแก๊งโจ๋ลักรถจยย.	จับกุมได้ทั้งหมด
3	มนุษย์ผัก	ภาวะสมองใหญ่ไม่สามารถควบคุมการทำงานของระบบร่างกายได้ ตามปกติอย่างถาวรหรือมีสภาพเหมือนมนุษย์ผัก	ผู้ป่วยที่ไม่สามารถควบคุมการทำงานของร่างกายได้
4	นิสัยเสีย	ดารานิสัยเสียที่ไม่มีใครอยากร่วมงานด้วย	ประพฤติตนไม่เหมาะสม
5	กำลังจมน้ำ	ชีวิตของคนไทยเหมือนคนกำลังจมน้ำ	ใกล้ตาย
6	ติดจรวด	วันเวลาผ่านไปเหมือนติดจรวด	ผ่านไปอย่างรวดเร็ว
7	ข้องใจ	เวงเกอร์ข้องใจมูรินโญ	สงสัย
8	กุมบังเหียน	ผู้จัดป้ายแดง ตฤณ เศรษฐโชค นั่งกุมบังเหียน	มีอำนาจดูแลทุกอย่าง
9	ตลาดมืด	เบื้องหลัง ตลาดมืดที่เบ่งบานในขณะนี้	สถานที่ที่ซื้อขายของผิดกฎหมาย
10	ปิดปาก	ในเวลาเดียวกันก็ใช้เป็นหนทาง ปิดปากฝ่ายค้านไปในตัว	ไม่ให้พูดความลับออกมา

รูปที่๗ ตัวอย่างคำสำนวนข่าวทั่วไป

บทที่ ๕

สรุปและอภิปรายผลการดำเนินการ

สรุปผลการดำเนินการ

จากการสำรวจสำนวนภาษาที่ใช้อยู่ในหนังสือพิมพ์พบว่า มีการใช้สำนวนภาษาอยู่ในประโยคค่อนข้างมากในทุกคอลัมน์ ในข่าวทุกประเภท มีทั้งที่เป็นสำนวนภาษา และเป็นถ้อยคำสั้นๆ ซึ่งสามารถเรียนรู้ความหมายของสำนวนภาษาที่มีอยู่ เพื่อให้เกิดความเข้าใจในการสื่อความหมายของข่าวที่อยู่ในหนังสือพิมพ์

สำนวนภาษาที่มีอยู่ในหนังสือพิมพ์ บางคำเป็นสำนวนภาษาที่มีใช้อยู่ บางคำเป็นถ้อยคำที่ใช้พูดสื่อความหมายแบบง่าย และส่วนใหญ่จะเป็นคำสั้นๆ และมักปรากฏอยู่ในหัวข้อข่าว พาดหัวข่าว โดยในการจัดทำนี้ได้จำแนกสำนวนภาษาออกเป็นหมวดๆ 6 หมวดด้วยกัน ดังนี้

• หมวดข่าวการเมือง
• หมวดข่าวสังคม/เศรษฐกิจ
• หมวดข่าวกีฬา
• หมวดข่าวต่างประเทศ
• หมวดข่าวการศึกษา
• หมวดข่าวทั่วไป

อภิปรายผลการดำเนินการ

โครงงานเรื่องสำนวนไทยในหนังสือพิมพ์ เป็นโครงงานที่สร้างให้เกิดการเรียนรู้ทางด้านสำนวนภาษา การใช้ถ้อยคำในการเขียน ทำให้ผู้เรียนรู้จักเรียนรู้ที่มาของสำนวนภาษาดังกล่าว สามารถเข้าใจในความหมายที่แฝงอยู่ เข้าใจรูปแบบของการนำเสนอข่าวโดยใช้สำนวน เพื่อให้ผู้อ่านเกิดอรรถรส นำความรู้ไปใช้ในชีวิตประจำวันได้อย่างถูกต้อง

นอกจากนี้การทำโครงงานยังช่วยให้เกิดองค์ความรู้ใหม่ เรียนรู้การทำงานเป็นทีม และสามารถนำไปประยุกต์ใช้กับกลุ่มสาระวิชาอื่นๆได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ปัญหาที่พบ

ในการจัดทำโครงงานชิ้นนี้ใช้เวลาในการสำรวจค่อนข้างนาน โดยเฉพาะการอ่าน ซึ่งต้องอ่านรายละเอียดของเนื้อหาที่อยู่ในหนังสือพิมพ์ เพื่อค้นหาถ้อยคำ สำนวนที่ใช้ และต้องอาศัยการประมวลความหมายให้ถูกต้องตรงตามเนื้อหาที่ผู้เขียนต้องการสื่อสารในข่าวหมวดต่างๆ

ประโยชน์ที่ได้รับ

๑.ได้เรียนรู้ถ้อยคำสำนวนภาษาไทยในหนังสือพิมพ์

๒.เข้าใจความหมายของสำนวนที่ใช้ในการเขียนข่าว

๓.ได้มีเอกสารการเรียนรู้ให้กับผู้ที่มีความสนใจ

๔.สามารถนำไปใช้ในการบริโภคข่าวสารได้อย่างถูกต้อง

๕.เกิดการเรียนรู้ร่วมกันและเกิดความรักสามัคคี

ข้อเสนอแนะ

๑. ควรจัดทำตารางการสำรวจให้มากกว่านี้

๒. ควรให้มีหมวดคำอื่นๆเพิ่มอีก

บรรณานุกรม

(2557,13 มกราคม). หนังสือพิมพ์มติชน.

(2557,14 มกราคม). หนังสือพิมพ์มติชน.

(2557,15 มกราคม). หนังสือพิมพ์มติชน.

(2557,21 มกราคม). หนังสือพิมพ์เดลินิวส์.

(2557,23 มกราคม). หนังสือพิมพ์คมชัดลึก.

(2557,24 มกราคม). หนังสือพิมพ์มติชน.

(2557,25 มกราคม). หนังสือพิมพ์ไทยรัฐ.

(2557,25 มกราคม). หนังสือพิมพ์เดลินิวส์.

ภาคผนวก

ภาคผนวก