ขันติ และ โสรัจจะ ชื่อว่า ธรรมอันทำให้งาม

ธรรมะรับอรุณ ณ "บ้านเย็นยิ้ม"
วันพฤหัสบดีที่ 20 ตุลาคม 2559
ธรรมอันทำให้งาม 2 อย่าง
...
ขันติ และ โสรัจจะ ชื่อว่า ธรรมอันทำให้งาม คำว่า ทำให้งามนั้น อธิบายว่า ความงามมีอยู่ ๒ ประการ คือ งามภายนอก ๑ งามภายใน ๑

ขันติ เป็นไฉน?
ความอดทน กิริยาที่อดทน ความอดกลั้น ความไม่ดุร้าย ความไม่ปากร้าย ความแช่มชื่นแห่งจิตอันใด นี้เรียกว่า ขันติ. ว่าโดยลักษณะมี ๓ คือ :-
๑. ตีติกขาขันติ อดทนด้วยการกลั้นไว้ได้
๒. ตปขันติ อดทนจนเป็นตบะเดชะ
๓. อธิวาสนขันติ อดทนจนยังคำพูดหยาบคายของผู้อื่น ให้กลับอยู่เป็นเพื่อนเป็นมิตรกันได้

โสรัจจะ เป็นไฉน?
ความไม่ล่วงละเมิดทางกาย ความไม่ล่วงละเมิดทางวาจา ความไม่ล่วงละเมิดทางกาย และวาจาอันใด นี้เรียกว่า โสรัจจะ

"นักปราชญ์ย่อมไม่แสดงอาการขึ้นลง เมื่อมีสิ่งมากระทบ" คนที่หน้าบูดบึ้งเมื่อเกิดความโกรธขึ้น หรือครวญครางเมื่อทุกขเวทนาครอบงำ เป็นต้น เพราะยังขาดธรรมะ คือ โสรัจจะ แต่สำหรับผู้มีขันติ อดทนต่อความเจ็บใจได้แล้ว ยังรู้จักทำใจให้สงบ แช่มชื่นเบิกบานอีกด้วย คือ มีการปกติเหมือนไม่มีอะไรเกิดขึ้น เพราะมีธรรมะคือ โสรัจจะ ธรรมข้อนี้ ย่อมเข้าสนับสนุนขันติให้สูงเด่นขึ้น ทั้งนี้ ศีลสังวรแม้ทั้งหมด จัดเป็นโสรัจจะ

พระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๔ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๑ ธรรมสังคณีปกรณ์ หน้าที่ ๒๙๕
...

ธรรมะรักษา วิปัสสนาคุ้มครองค่ะ
อจ.พิณจ์ทอง แมนสุมิตร์ชัย (ฉัตรนะรัชต์)

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน ธรรมะรับอรุณ ณ บ้านเย็นยิ้ม



ความเห็น (0)