1.2 ความหมายของปรัชญา

1.2 ความหมายของปรัชญา


คำว่า “ปรัชญา” ตามรูปศัพท์เป็นคำมาจากคำในภาษาสันสกฤต ๒ คำคือ “ปร”กับ “ชะญา” ปร แปลว่า ประเสริฐ เลิศ วิเศษ ส่วน ชญา แปลว่า ความรู้ ดังนั้น เมื่อรวมปร กับ ชญา เข้าด้วยกันจึงเป็น ปรัชญา แปลว่า “ความรู้อันประเสริฐ” ซึ่งหมายถึง “ความรอบรู้, ความรู้ทั่ว, ความฉลาดอันเกิดแต่การเรียนและคิด”

ปรัชญา คือ โลกทรรศน์เกี่ยวกับภาวะที่มีอยู่ (Being) ในบริบทของสังคม แม้ ว่านิยามของคำ “Philosophy”ซึ่งภาษาไทยใช้คำว่า “ปรัชญา” อาจจะยังไม่สรุปเป็นสูตรสำเร็จรูปที่ทำให้นักปรัชญาทุกท่านลงมติเอกฉันท์ว่า ปรัชญา หมายถึงอะไรกันแน่ เหมือนกับนักวิชาการในหลายสาขาวิชาที่ระบุนิยามได้เป็นมติสากล แต่กระนั้นบรรดานักปรัชญาทั้งหลาย นับตั้งแต่ยุคโบราณจนถึงยุคปัจจุบัน ต่างมีแนวโน้มตรงกันว่า“ปรัชญา คือ วิทยาการค้นหาว่าอะไรเป็นความแท้จริง” (Ultimate Reality) (สมัคร บุราวาศ, 2544: 2) ด้วยการใช้สติปัญญาของมนุษย์ตามหลักเหตุ-ผลเพื่อบรรลุถึงความแท้จริงดัง กล่าว โดยแบ่งออกเป็นสามแขนงใหญ่ คือ อะไรคือความจริง (อภิปรัชญา) รู้ความจริงได้อย่างไร (ญาณวิทยา) และเอาอะไรมาตัดสินคุณค่า (คุณวิทยา)

แหล่ง กำเนิดของความคิดทางปรัชญา แบ่งออกได้เป็นสองแหล่งใหญ่ คือปรัชญาตะวันตกและ ปรัชญาตะวันออก ปรัชญาสองสายนี้ได้ไหลผ่านกาลเวลาแห่งประวัติศาสตร์มนุษยชาติเป็นเวลาหลาย พันปี มีผลต่อการดำเนินชีวิตของมนุษย์มาทุกยุคสมัย จากอดีต ปัจจุบันและอนาคต ตราบเท่าที่มนุษย์ยังคงดำรงอยู่ในโลก ทั้งปรัชญาตะวันตกและตะวันออกต่างมุ่งศึกษาในประเด็นที่สังคมในยุคต่าง ๆ ให้ความสนใจความจริงเกี่ยวกับโลกและชีวิต



เผยแพร่เมื่อ 17 ส.ค. 2014

คำบรรยายกระบวนวิชา
PY103/PHI1003
ปรัชญาเบื้องต้น


บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน บทที่ 1 บทนำ



ความเห็น (0)