ชีวิตที่พอเพียง ๒๖๙๙. คุณและโทษของอคติโดยนัย (implicit bias)


บทบรรณาธิการเรื่อง Implicit Bias ใน Science วันที่ ๒๗ พฤษภาคม ๒๕๕๙ เขียนโดย Marcia McNutt บรรณาธิการใหญ่ ของวารสาร บอกเรื่องราวของ implicit bias ที่เป็นคุณสมบัติพื้นฐานของมนุษย์ที่ต้องมีเพื่อความอยู่รอดของชีวิต

นี่คือสัญชาตญาณที่บอกให้เรารู้ว่า ตรงหน้าเป็นมิตรหรือศัตรู ในเสี้ยวของเสี้ยววินาทีต้องตัดสินใจเผ่น สู้ หรือยิ้มร่าทักทาย โดยที่ข้อมูลยังมีไม่เพียงพอ

เป็นกลไกของการใช้ incomplete information ในการตัดสินโดยเร็วที่สุด ซึ่งในภาวะคับขันจริงๆ ความสามารถนี้ จะช่วยชีวิต แต่หากใช้ผิดบริบท ไม่ใช่ภาวะคับขันจริงๆ ก็จะกลายเป็นความไม่รอบคอบ เป็นการตัดสินใจตัดสินใจตามอารมณ์ (impulsive)

แต่ในบทความนี้ ท่านบรรณาธิการวารสาร Science ต้องการลด implicit bias ของการ review ต้นฉบับ ที่ส่งไปลงตีพิมพ์ในวารสาร ที่มักมีอคติต่อนักวิจัยในประเทศที่ไม่พูดภาษาอังกฤษ แต่สำหรับเพศของนักวิจัย เพศหญิงกลับได้รับการรับตีพมพ์สูงกว่า หรือเท่ากับเพศชาย

วิธีการหนึ่งที่วารสารใช้ในการลดอคติโดยนัย คือ double blind ชื่อของผู้นิพนธ์และผู้ประเมิน ซึ่งก็ลดอคติโดยนัยลงได้ระดับหนึ่ง แต่ไม่หมด


วิจารณ์ พานิช

๒๗ พฤษภาคม ๒๕๕๙


บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน KMI Thailand



ความเห็น (0)