GotoKnow
  • เข้าระบบ
  • สมัครสมาชิก
  • แผงจัดการ
  • ออกจากระบบ
GotoKnow

AAR : การตั้งคำถามและเป็นผู้ฟังที่ดี เป็นการตอบคำถามที่มีคุณค่ายิ่ง

ถ้าเราได้พูดออกมาก็เหมือนกับเราได้พยายามที่จะต่อเซลล์ต่าง ๆ เหล่านั้นเข้าหากัน พูดไปพูดมา เขาก็จะได้คำตอบด้วยตัวของเขาเอง โดยที่เราไม่ต้องตอบอะไรเลย

ในการทำการวิจัยในอดีตหลาย ๆ ครั้งโดยเฉพาะในช่วงของการทำข้อเสนอโครงการวิจัย ผมนั่งงมอยู่กับคอมพิวเตอร์และหน้ากระดาษอยู่เป็นอาทิตย์แต่ก็ไม่ได้มีความชัดเจนในตัวโครงการอะไรขึ้นมาเลย แต่สิ่งมหัศจรรย์เกิดขึ้นได้ภายในไม่ถึงชั่วโมงเมื่อผมเดินไปทานข้าวกลางวันกับเพื่อนและเล่าสิ่งต่าง ๆ ที่กำลังทำให้เขาฟัง "เล่าไปเล่ามาก็ชัดเจนแจ่มแจ้งในบัดดล"

จากนั้นเองผมก็เริ่มที่จะพยายามสังเกตเหตุการณ์เหล่านี้หลาย ๆ ครั้ง โดยเฉพาะเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นกับตนเอง เพราะบางครั้งสิ่งที่เราไม่เข้าใจ ไม่รู้ว่าจะพูดอย่างไร แต่พอเจอคนที่พูดจาแล้วถูกคอหรือถูกใจ พูดไปพูดมาแล้วก็เข้าใจได้เอง

ต่อมาผมก็ได้มาถึงบางอ้อว่า "อ้อ ทำไมเราหรือเขาสามารถเข้าใจได้ในเมื่อเราหรือเขาไม่ได้ตอบอะไรเลย" ที่ทำได้อย่างนั้นก็เพราะว่า เราหรือเขามีคำถามที่ชวนให้เราได้คิดนั่นเอง

ทำไมเราหรือเขาถึงคิดได้???

คำตอบนี้ผมก็ได้รับทราบจากการพูดคุยบนโต๊ะอาหาร ณ ร้านขาหมูเยอรมันที่จังหวัดเชียงใหม่กับท่านอาจารย์ทรงพล เจตนาวณิชย์ พี่อ๊อด คุณจารุวรรณ และท่านดร.รจเร

ในวันนั้นผมก็ได้พูดเปิดประเด็นนี้ขึ้นมาแล้วอาจารย์ทรงพลก็ได้อธิบายว่า "ในหัวสมองของเรานั้นจะมีเซลล์อยู่มากมาย โดยเฉพาะเซลล์ความคิดมันจะอยู่กระจัดกระจายอยู่ในหัวสมองของเรา ถ้าเราได้พูดออกมาก็เหมือนกับเราได้พยายามที่จะต่อเซลล์ต่าง ๆ เหล่านั้นเข้าหากัน เพราะก่อนที่จะพูดออกมาได้นั้น เราต้องคิด และการคิดก็จะทำให้เซลล์ที่อยู่อย่างกระจัดกระจายเหล่านั้นมาประติดประต่อเข้ากันได้อย่างชัดเจนมากขึ้น สิ่งนี้จึงเป็นที่มาของคำตอบว่า ทำไมบางครั้งคนที่มาถามปัญหาเราหรือว่าเขามีปัญหาข้อสงสัย บางครั้งที่เขาพูด ๆ ไป พูดไปพูดมา เขาก็จะได้คำตอบด้วยตัวของเขาเอง โดยที่เราไม่ต้องตอบอะไรเลย"

ใช่จริง ๆ ครับ ....

จากนั้นผมก็พยายามสกัดสิ่งต่าง ๆ ที่ผ่านมาถึงปัจจัยในความสำเร็จในการตอบแบบไม่ตอบนี้ได้อยู่สองประการก็คือ การตั้งคำถามและการเป็นผู้ฟังที่ดี

การตั้งคำถามเพื่อเปิดประเด็นและกำหนดขอบเขตของประเด็นให้เชื่อมโยงและครอบคลุมเนื้อหาทั้งหมดที่เราอยากบอกหรือเป็นปัญหาที่เรากำลังคุยกับใครสักคนอยู่สิ่งที่น่าสนใจยิ่งครับ

เพราะการบอกอะไรกับใครสักคนนั้น ตามปกติของ "คนหรือมนุษย์" นั้น เขาก็จะไม่เชื่อเราหรอกครับ ดังเช่นที่อาจารย์มารุต (รศ.ดร.มารุต ดำชะอม : มอ. วิทยาเขตปัตตานี) เคยเล่าให้ผมฟังว่า คนที่จะเชื่อคำพูดของเรามีอยู่แค่สองวัยเท่านั้นก็คือ 1)เด็ก ๆ เด็กมาก ๆ 2)คนแก่ แก่มาก ๆ ดังนั้นคนที่ไม่ใช่เด็กและยังไม่แก่มาก ๆ ดังเช่นเรา ๆ ท่าน ๆ ใครมาพูดอะไรก็ไม่เชื่อหรอกครับ เพราะโดนหลอกมาเยอะแล้ว หรือไม่ก็เชื่อในประสบการณ์ของตนเองมากกว่าผู้อื่น ดังนั้นการพูดที่จะให้คนเชื่อนั้นยากมากครับ "คนส่วนใหญ่เชื่อตนเอง" การที่จะทำให้คนเราเชื่อตนเองได้นั้น คำตอบก็จะต้องได้มาจากตนเอง นั่นก็คือคิดได้ด้วยตนเอง

ดังนั้นการตั้งคำถามเพื่อให้ผู้ที่สนทนากับเรานั้น "คิดได้ด้วยตนเอง" เป็นสิ่งที่ดีที่สุดและเป็นศิลปในการตั้งคำถามที่น่าฝึกและน่าศึกษามาก ๆ ครับ

ประกอบกับการเป็นผู้ฟังที่ดี ฟัง ๆ ๆ ๆ แล้วก็ฟัง โต้ตอบบ้าง ใช้เทคนิคต่าง ๆ ในการสนทนาที่ดี นั่งโน้มตัวไปข้างหน้า (Lean) ส่งสายตาประสานกัน (Eye Contact) จากนั้นก็ฟัง ตั้งคำถามแบบเปิดกว้าง (Open) เปิดประเด็น จัดพื้นที่ (Space) ให้ดูเสมอภาค (Square) ระหว่างเราและคู่สนทนา คำตอบจากการคิดด้วยตนเองก็จะเกิดขึ้นได้อย่างไม่ยากครับ

สิ่งที่ผมเล่ามาทั้งหมดนี้ "อย่าเพิ่งเชื่อนะครับ" ขอให้ทุกท่านลองใช้ดูครับ ถ้าดีถ้าได้ผลแล้วค่อยเชื่อครับ แต่ท่านไม่ได้เชื่อผมนะครับ "ท่านเชื่อตัวท่านเอง"

ปภังกร วงศ์ชิดวรรณ

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย 

หมายเลขบันทึก: 60773
เขียน:
แก้ไข:
ความเห็น: 3
อ่าน:
สัญญาอนุญาต: ไม่สงวนสิทธิ์ใดๆ

ความเห็น (3)

เห็นด้วยกับการที่พูดออกมาและได้คำตอบเองค่ะ ผู้ฟังมีหน้าที่ "ให้โอกาส" คนนั้นๆพูด แล้วคำตอบจะออกมาได้ด้วยตัวเขาเอง

เคยเขียน บันทึกในฐานะผู้ฟังค่ะ  คงใช้คล้ายๆกันทั้งเรื่องอารมณ์และเรื่องการแก้ปัญหานะคะ

  • สวัสดีครับท่านอาจารย์จันทรรัตน์
  • การให้โอกาสเป็นสิ่งที่สำคัญมากเลยครับ เมื่อก่อนตอนที่ผมสอนหนังสืออยู่บางครั้งนักศึกษาก็ไม่ต้องการอะไรมากมาย แค่อยากมีอาจารย์หรือผู้ใหญ่สักคนนึงมานั่งรับฟังปัญหาของเขา ปัญหาที่บางครั้งต้องเก็บไว้บอกใครไม่ได้ เด็กบางครั้งก็อยากหาคนที่จะคุยที่จะพูดได้ครับ ปัญหาของเด็กนักศึกษาเป็นปัญหาที่สำคัญมาก ๆ เลยครับ เพราะปัญหาที่เราจัดการความรู้ทำ KM ในที่ทำงานบางครั้ง ถ้าเราไม่ทำหรือทำไม่ได้บ้างอย่างมากก็เสียในเรื่องงาน เรื่องรายได้หรือความก้าวหน้าขององค์กร แต่ปัญหาของนักศึกษาเป็นปัญหาชีวิตที่บางครั้งต้องเจอมรสุมอย่างหนัก ถ้าแก้ไม่ได้หรือไม่ได้รับการแก้ไข โดยเฉพาะขาดผู้ฟังที่ดีก็จะไม่ใช่แค่เสียเรื่องงานหรือเรื่องการเรียน แต่อาจจะเสียอนาคตหรือเสียชีวิตเลยก็ได้ครับ
  • ขอบพระคุณท่านอาจารย์อย่างสูงครับที่เข้ามาแลกเปลี่ยนและต่อยอดความคิด โดยเฉพาะการเปิดประเด็นรวมถึงการตั้งคำถามที่กระตุ้นให้คิดที่ดียิ่งเสมอมาครับ

ลดน้ำหนัก ลดเฉพาะส่วน ไขมันส่วนเกิน ลดความอ้วน เพิ่มน้ำหนัก สุขภาพดีขึ้นภายใน1เดือน ช่วยลดอาการ ปวดท้องประจำเดือน ไมเกรน ท้องผูก ภูมิแพ้ หอบหืด

สนใจดูได้ที่ www.body-thin.com

หรือติต่อได้ที่0898616400 ป๋อ