แรงบันดาลใจ และการเคี่ยวกรำอดทนฝนฝึก

..............................อาจมีคนมอง moment of inspiration เป็นสิ่งที่เกิดวูบเดียว ผมคิดว่าแรงบันดาลใจที่มีคุณค่า ต้องมีความคงทนต่อเนื่อง และฟันฝ่าอุปสรรค์ แรงบันดาลใจที่แค่อยู่ในใจ ไม่ออกมาเป็นพลังปฏิบัติ ไม่น่าจะอยู่ในหัวข้อที่แลกเปลี่ยนกันในวันนี้


บทความเรื่อง What is inspiration? โดย David Brooks ใน นสพ. International New York Times วันที่ ๑๖ เมษายน ๒๕๕๙บอกพลังของแรงบันดาลใจ ที่ผมเชื่อมาตลอดชีวิต และหมั่นทำนุบำรุงขึ้นในตน

เขาเอ่ยถึงหนังสือเล่มใหม่ชื่อ Peak เขียนโดย Anders Ericsson & Robert Pool บอกว่าพรสวรรค์ มีความสำคัญน้อยกว่าที่เราคิด สำคัญน้อยกว่าการเคี่ยวกรำฝึกฝน (deliberate practice) อย่างมากมาย เป็นการฝึกฝนสู่ทักษะที่สมบูรณ์แบบขึ้นเรื่อยๆ จึงมีกฎ ๑๐,๐๐๐ ชั่วโมง ของการเคี่ยวกรำฝึกฝน สู่การเป็น ผู้เชี่ยวชาญระดับ “ไร้เทียมทาน” คือมีทักษะพิเศษที่คนอื่นไม่มี แนวคิดแบบนี้ กล่าวไว้ในหนังสือ Outliers ของ Malcolm Gladwell อย่างละเอียดมาก ผมเคยบันทึกไว้ ที่นี่

บทความกล่าวถึง “moments of inspiration” ว่ามีลักษณะพิเศษ เป็นปรากฏการณ์ที่ มีลักษณะปฏิวัติ (revolutionary), ตรงกันข้ามกับวัฒนธรรมเดิมๆ (countercultural), และเป็นมิติทางจิตวิญญาณ (spiritual) เป็นเรื่องที่ทำความรู้จักผ่านตรรกวิทยาไม่ได้ เข้าใจได้เฉพาะผ่านประสบการณ์ตรงเท่านั้น

แรงบันดาลใจมีลักษณะนำสู่การกระทำ ไม่ใช่เพียงเห็นคุณค่า (appreciation) เฉยๆ เมื่อเกิดแรงบันดาลใจ จะเกิดพลังคล้ายต้องมนตร์ เกิดการรับรู้ที่แตกต่างออกไป เกิดความเข้าใจองค์รวม และเกิดความเชื่อมั่นว่าตนมีขีดความสามารถสูงกว่าที่เคยคิด

บทความเอ่ยถึง Vladimir Nabokovและโยงไปถึง เว็บไซต์นี้ จะเห็นว่า Nabokov มองเรื่อง moment of inspiration เชื่อมโยงกับ ความตื่นรู้ (awakening), ความมีชีวิตชีวา (quickening), ความสร้างสรรค์พุ่งกระฉูด (creative impulse)

การเกิดพลังแรงบันดาลใจ ไม่ใช่สิ่งที่จะเกิดได้แบบตรงไปตรงมา ต้องผ่านการฝึกฝนเคี่ยวกรำ เป็นการเตรียมสร้างความพร้อม แล้ว moment of inspiration จะเกิดขึ้นเอง ไม่สามารถควบคุมหรือบันดาล ได้โดยตัวเราเอง คล้ายๆ มีพลังที่อยู่นอกตัวเราเข้ามาทำให้เกิด นี่คือที่มาของความเข้าใจว่าได้รับพรจากพระเจ้า หรือสิ่งศักดิ์สิทธิ์ แรงบันดาลใจจึงมีมิติของความลี้ลับอยู่ด้วย

พลังแรงบันดาลใจมีคุณสมบัติแพร่กระจาย หรือติดต่อ คนมีแรงบันดาลใจแก่กล้าในเรื่องใดเรื่องหนึ่ง จะทำให้เกิดแรงบันดาลใจต่อคนรอบข้าง

ผมเป็นคนสนใจและหมั่นสังเกตและฝึกฝนตนเองเรื่องแรงบันดาลใจในการทำประโยชน์แก่สังคม มีความเห็นว่า อาจมีคนมอง moment of inspiration เป็นสิ่งที่เกิดวูบเดียว ผมคิดว่าแรงบันดาลใจที่มีคุณค่า ต้องมีความคงทนต่อเนื่อง และฟันฝ่าอุปสรรค์ แรงบันดาลใจที่แค่อยู่ในใจ ไม่ออกมาเป็นพลังปฏิบัติ ไม่น่าจะอยู่ในหัวข้อที่แลกเปลี่ยนกันในวันนี้

จะเกิดคุณค่าต่อชีวิตจริง แรงบันดาลใจต้องเชื่อมโยงกับการปฏิบัติ ทำต่อเนื่องยาวนาน ฟันฝ่าอุปสรรค แม้จะไม่สำเร็จในช่วงชีวิตของตน ก็จะมีคนมาจับทำต่อ เพราะเรื่องที่เกิดแรงบันดาลใจเป็นเรื่องที่มีคุณค่า



วิจารณ์ พานิช

๑๗ เมษายน ๒๕๕๙

บนเครื่องบิน Finnair จากฟินแลนด์ มากรุงเทพ และเขียนต่อที่บ้าน


บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน สภามหาวิทยาลัย



ความเห็น (0)