การผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว
ศูนย์ส่งเสริมและผลิตพันธุ์ข้าวชุมชนตำบลเจดีย์หักเริ่มก่อตั้งเมื่อฤดูนาปี 2545 โดยได้รับการสนับสนุนจากสำนักงานเกษตรอำเภอเมืองราชบุรีและสำนักงานเกษตรจังหวัดราชบุรีโดยได้รับปัจจัยการผลิตมีเมล็ดพันธ์ข้าวพันธุ์ชัยนาท ๑ และปุ๋ยมาตลอดสามฤดูการทำนาและมีเงินกองทุนของศูนย์เมื่อสิ้นสุดฤดูนาปี 2546 จำนวนเงิน 92885 บาท และในฤดูนาปรังปี 2547 ได้มีโครงการเร่งรัดพัฒนาพื้นที่ในเขตชลประทานโดยได้รับปัจจัยการผลิตเป็นพันธุ์ข้าวและปุ๋ยเคมีรวบรวมเป็นกองทุนได้อีก 231,200 บาทรวมเป็นเงินกองทุนศูนย์ส่งเสริมและผลิตพันธุ์ข้าวชุมชนตำบลเจดีย์หัก 324,085 บาท
กิจกรรม
ศูนย์ส่งเสริมและผลิตพันธุ์ข้าวชุมชนร่วมกับศูนย์บริการและถ่ายทอดเทคโนโลยีเกษตรประจำ ตำบลได้ร่วมการจัดทำเมล็ดพันธุ์ข้าวและปุ๋ยเคมีจำหน่ายให้กับสมาชิกและศูนย์ฯยังให้บริการกู้และรับฝากเงินออมทรัพย์แก่สมาชิกของศูนย์จัดให้มีการอบรมทำปุ๋ยชีวภาพและสารกำจัดแมลงชีวภาพเพื่อลดการใช้สารเคมีและลดต้นทุนการผลิต นอกจากนั้น-อบรมเกษตรกรตามกระบวนการโรงเรียนเกษตรกรให้กับสมาชิกและเกษตรกรจัดสาธิตแปลงทดลองในเชิงรุกให้กับหมู่บ้านใกล้เคียงเพื่อเป็นต้นแบบแก่เกษตรกรในตำบล
- ดำเนินการของบประมาณจัดสร้างโรงสีชุมชนตราช่างและเครื่องทำความสะอาดเมล็ดพันธุ์ข้าว
- รวบรวมผลผลิตเพื่อแปรรูปและจำหน่ายภายในตำบลและทั่วไป
- โครงการในอนาคตส่งเสริมให้มีการท่องเที่ยวเชิงนิเวศน์โดยเน้นวิถีชีวิตชุมชนชนบทเป็นจุดขาย
- ผลิตอาหารปลอดภัยไว้บริโภคภายในชุมชนส่วนที่เหลือก็จัดจำหน่ายไปยังตลาดอาหารปลอดภัย
- สร้างสวัสดิการชุมชนให้เกิดขึ้นในชุมชนเพื่อดูแลซึ่งกันและกันและเป็นหลักประกันของพี่น้องเกษตรกรในอนาคต
- ปัจจุบันกลุ่มได้เรียนรู้การตรวจวิเคราะห์ธาตุอาหารในดินและผสมปุ๋ยใช้เองเพื่อลดต้นทุนการผลิตและลดการตกค้างของปุ๋ยเคมีที่เกินความจำเป็นต่อพืชต้องการ
ซึ่งในอนาคตเราหวังเป็นอย่างยิ่งว่าเราจะเป็นศูนย์เรียนรู้ที่แบ่งปันความรู้ให้กับพี่น้องเกษตรกรภายในประเทศและเพื่อนร่วมโลกที่ปรารถนาจะใช้ความพอเพียงแห่งชุมชนเพื่อให้เกิดการพัฒนาแบบยั่งยืนและลดการทำลายธรรมชาติ
นอกจากนี้ศูนย์ข้าวชุมชนยังมีเครือข่ายหกตำบลในอำเภอเมืองจับมือกันผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวจำหน่ายภายในชุมชนและชุมชนใกล้เคียงรวมไปถึงต่างจังหวัดที่ขาดแคลนเมล็ดพันธุ์ข้าวคุณภาพดีแต่ทีเครือข่ายอำเภอเมืองยังขาดการสนับสนุนก็คืออาคารที่รวบรวมผลผลิตขนาดไม่น้อยกว่าหกพันตัน และอุปกรณ์ลดความชื้นขนาดไม่น้อยกว่าห้าสิบตันเพื่อรองรับผลผลิตที่เข้าสู่ตลาดกลางข้าวเปลือกแห่งชุมชนเพื่อลดการเอาเปรียบจากพ่อค้าคนกลางโดยทั้งนี้เพื่อรองรับการเป็นธนาคารข้าวตามแนวพระราชดำริและยังเป็นการเตรียมพร้อมหากเกิดภัยพิบัติทางธรรมชาติคนราชบุรีจะได้มีอาหารสำรองกับพี่น้องประชาชนแม้จะเป็นเสี้ยวระยะเวลาหนึ่งก็คงสามารถบรรเทาความเดือดร้อนไปได้ ทั้งนี้ยังคงศักยภาพแห่งการเป็นผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวคุณภาพดีและผลิตอาหารปลอดภัยนำครัวไทยสู่ครัวโลกต่อไป
ขั้นตอนการผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าว
การเตรียมพื้นที่
1.ไถดะเอาน้ำเข้าหมักทิ้งไว้ 1-2อาทิตย์
-เพื่อกำจัดข้าวรื้อ
-เพื่อกำจัดวัชพืช
2.การหว่านนำเมล็ดพันธุ์ดีที่เตรียมไว้หว่าน อัตรา 20-25กรัม/ไร่
3.กำจัดวัชพืชข้าวอายุ 7-10วันใช้ยาฉีดปราบวัชพืชในแปลงพันธุ์
4.การใส่ปุ๋ยคอก ข้าวอายุ 12-14วัน ใส่ปุ๋ยหมักอัตรา 120-140 กิโลกรัม/ไร่ ก่อนปล่อยน้ำเข้าแปลงพันธุ์
5.การใส่ปุ๋ยเคมีผสมปุ๋ยสูตร 16-20-0 หรือ16-8-8:46-0-0 อัตราส่วน 3:1
6.การใส่ปุ๋ยเคมีเมื่อข้าวอายุ 25-30วัน ใส่ปุ่ยเคมีอัตรา 25-30กิโลกรัม/ไร่
7.การกำจัดพันธุ์ปนทำการถอนพันธุ์ข้าวปนในแปลงพันธุ์
-ระยะกล้า ข้าวอายุ 1-20วัน
-ระยะแตกกอ ข้าวอายุ 21-40วัน
-ระยะออกดอก ข้าวอายุ 75-90วัน
8.การกำจัดพันธุ์ปน
-ระยะข้าวโน้มรวง ข้าวอายุ 91-100วัน
-ระยะสุกแก่ ข้าวอายุ 101-115วัน
พันธุ์ข้าวในศูนย์การเรียนรู้และผลิตพันธุ์ข้าวชุมชนตำบลเจดีย์หัก
-สุพรรณ 1
-ปทุมหอม
-เหลืองประทิว
