ชีวิตที่พอเพียง 2636. นักตั้งคำถาม


ผมอ่านหนังสือ Sapiens : A Brief History of Humankind ถึงบทที่ ๑๙ แล้ว เหลืออีกบทเดียวก็จะจบ ยิ่งอ่านไปก็ยิ่งพิศวงในอัจฉริยภาพของผู้เขียน คือ Yuval Noah Harariและสังเกตพบว่า จุดเด่นของท่านอยู่ที่การตั้งคำถาม

หนังสือเล่มนี้ตั้งคำถามตลอดเล่ม

ตั้งคำถามแล้วก็ลองให้คำตอบแบบนี้บ้าง แบบนั้นบ้าง โดยต่างก็มีข้อมูลหลักฐานประกอบ จึงให้ความเข้าใจเรื่องราวที่แสนจะยุ่งยากซับซ้อนของมนุษย์ได้ อย่างประเทืองปัญญาสุดๆ

ประเทืองปัญญาเพราะเสนอคำตอบหลายแบบ บางแบบตรงกันข้ามโดยสิ้นเชิง แต่ละคำตอบสังเคราะห์มาจากความรู้ที่ซับซ้อนชุดใหญ่ สังเคราะห์ภาพใหญ่ระดับ mega (ใหญ่กว่า macro) ที่มองข้ามเวลาเป็นแสนเป็นล้านปี มองข้ามอุดมการณ์หรือกระบวนทัศน์ย่อยๆ เป็นมหกระบวนทัศน์ ที่ผมไม่นึกว่าจะมีคนมองแบบนี้ และผมคิดว่า Harari มองแบบนี้เป็น เพราะเขาตั้งคำถามเก่ง และทำแบบฝึกหัดจากคำถามของตนเองอยู่เสมอ

คนเรามักคิดแบบละไว้ในฐานเข้าใจ ว่ามนุษย์เราคือสัตว์ประเสริฐ แต่หนังสือเล่มนี้บอกว่า มนุษย์คือฆาตกรตัวยงที่สุดในโลก เป็นต้นเหตุของการสูญพันธุ์ของสิ่งมีชีวิตอื่นๆ จำนวนมากมายอย่างไม่น่าเชื่อ

คำถามใหญ่ ที่เราไม่ค่อยอยากถาม คืออนาคตของ Homo sapiens จะเป็นอย่างไร คำตอบของผมก็คือ ในอนาคตจะมี Homo ที่ฉลาดกว่า sapiens ซึ่งในหนังสือก็บอกว่า “the pace of technological development will soon lead to the replacement of Homo sapiens by compleyely different beings who posses not only different physiques, but also very different cognitive and emotional worlds” คือความต้องการของมนุษย์พันธุ์ใหม่แห่งอนาคต จะแตกต่างจากมนุษย์บนโลกในขณะนี้อย่างสิ้นเชิง

เขาบอกว่า ในอดีต มนุษย์พันธุ์ใหม่ Homo sapiens เกิดจากวิวัฒนาการตามธรรมชาติ จากกลไกทางชีววิทยา แต่มนุษย์พันธุ์ใหม่แห่งอนาคตจะเกิดจาก “การออกแบบ” (intelligent design) ที่ Homo sapiens ทำขึ้น

ในสมัยโบราณ เชื่อกันว่าสรรพสิ่งเกิดจาก intelligent design ของพระเจ้า แต่ในอนาคต สรรพสิ่งจำนวนมาก รวมทั้ง Homo ชนิดใหม่ จะเกิดจาก intelligent design ของ Homo sapiens เป็นเส้นทางสู่การสิ้นสุดยุคที่ Homo sapiens ครองโลก

เส้นทางชีวิตของ Homo sapiens เกิดจาก ในการปฏิวัติวิทยาศาสตร์ มนุษย์ได้ทำความรู้จักกลไกธรรมชาติ จนสามารถปลดปล่อยตนเองออกจากพันธนาการต่างๆ ทั้งพันธนาการของระบบนิเวศธรรมชาติ และระบบนิเวศครอบครัว กลายเป็นมนุษย์อิสระ มีวิญญาณอิสระ และวิญญาณเอาชนะธรรมชาติ สู่วิญญาณ intelligent designer นำไปสู่การสิ้นสุดของยุค Homo sapiens

ทั้งหมดนั้น ด้วยพลังของการตั้งคำถาม และหาคำตอบ สู่เป้าหมายที่เป็นความฝัน



วิจารณ์ พานิช

๑๒ มี.ค. ๕๙


บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน KMI Thailand



ความเห็น (1)

sr
IP: xxx.223.13.180
เขียนเมื่อ 

But many scientists are talking about 'Anthropocene Epoch' (Age of Homo sapiens) which starts about now and ends in a few decades (by self-destruction in wars and environments). Homo sapiens are supposed to be intelligent, but what we are doing now is hardly be considered 'intelligent' by 'non-Homo sapiens' standards!