พรุ่งนี้จะมีการสัมมนาระดมสมองเพื่อจัดทำวิชาใหม่ ชื่อวิชา ความเป็นมนุษย์กับการเรียนรู้
เมื่อสักครู่ตอนออกไปทานข้าว เกิดไอเดียว่า น่าจะเตรียมตัวเสนอความคิดเห็นสำหรับวันพรุ่งนี้ ด้วยการเขียนเป็นบันทึกไว้ใน Gotoknow ท่าจะดีไม่น้อย หนอ
จริง ๆ แล้ววิชานี้ มีจุดกำเนิดจากแนวคิดของ "จิตตปัญญาศึกษา"
และได้พัฒนาเติบโตไปตามบริบท และประสบการณ์ของกลุ่มคณาจารย์ครับ
ส่วนตัวผมมีคำสำคัญ (Key words) ที่นึกออกดังต่อไปนี้ หนอ
- วิชานี้เป็น Active Learning คือ เน้นการเรียนรู้เพื่อเปลี่ยนแปลงตนเองจากด้านในด้วยการปฏิบัติผ่านกิจกรรม
- กิจกรรมที่ผมเลือกมานั้น จะเป็นกิจกรรมที่สอดคล้องกับเนื้อหากลางของรายวิชา โดยทุกกิจกรรมจะมีแกนหลักในการฝึกเหมือนกันคือ เป็นการฝึก สติ สมาธิ และปัญญา ไล่ระดับพัฒนาการจากง่ายไปหายากตั้งแต่สัปดาห์แรกไปจนถึงสัปดาห์สุดท้าย โดยมุ่งหวังให้ผู้เรียนเห็นการพัฒนาเปลี่ยนแปลงตนเองในแต่ละครั้งที่เรียน
- อีกประการหนึ่งกิจกรรมจะมีความหลากหลาย เพื่อให้ผู้เรียนสามารถเลือกได้ตรงตามจริตตนเอง ทั้งที่เหมาะกับผู้เรียนที่เก่ง และผู้เรียนที่ล้มเหลว (ดูที่เกรด)
- ส่วนตัวผมนั้น กิจกรรมทั้งหลายจะเป็นการออกแบบหลักสูตร "ครูสมาธิ" ซ้อนทับไปตามเนื้อหาบทเรียน นั่นหมายความว่า เมื่อเรียนจบรายวิชา ผู้เรียนจะมีความรู้เบื้องต้นและสามารถปฏิบัติตรงตามหลักสูตรครูสมาธิได้นั่นเอง โดยส่วนใหญ่ผมจะใช้เวลาประมาณ 5-10 นาทีแรก ของการนำเข้าสู่บทเรียน ด้วยการพานั่งสมาธิอย่างง่ายหลากหลาย และพัฒนาไปสู่หลักสูตรครูสมาธิในที่สุด
สัปดาห์แรก ๆ มีสิ่งสำคัญที่ผมต้องนำพาผู้เรียนไปให้ได้ คือ
1. สร้างศรัทธาให้ผู้เรียนเชื่อมั่นตนเองว่า ว่าสามารถเปลี่ยนแปลงและพัฒนาตนเองจากด้านในได้ ด้วยการการนำพาผู้เรียนเข้าสู่ภวังค์ ด้วยกิจกรรมทำสมาธิแบบฝรั่ง (Scan Body) ที่ต้องเป็นแบบฝรั่งเพราะจะดูน่าเชื่อถือกว่าแบบไทย ๆ แต่ผมจะนำมาประยุกต์เข้ากับ พุทโธ และ พรหมวิหาร ๔ โดยต้องนำพาผู้เรียนอย่างน้อยร้อยละ 50 เข้าภวังค์ให้ได้ และถ้าห้องนั้นมีคนสามารถเข้าสู่ภวังค์ได้หลายคน ก็ให้รีบกล่าวชมว่า เป็นกลุ่มเรียนที่มีบุญมาก และรีบอธิบายความหมายของภวังค์เชื่อมโยงกับรายวิชาทันทีเพื่อให้ผู้เรียนเกิด "ศรัทธา" และเชื่อมั่นว่า ตนเองมีบุญสามารถพัฒนาได้ แต่ถ้าเข้าสู่ภวังค์ได้น้อยคน ในสัปดาห์ถัดมาต้องรีบนำกิจกรรมสมาธิสำคัญเข้ามาเสริม
2. ให้ผู้เรียนเข้าใจภาพรวมว่ากิจกรรมของรายวิชาทั้งหมดมีจุดมุ่งหมายและแนวคิดอย่างไร ?
ประมาณสัปดาห์ที่ 3 - 4 เมื่อผู้เรียนนิ่ง และเกิดศรัทธาแล้ว
ผมจะนำคลิป Best Practicse เพื่ออธิบายภาพรวมความหมายของกิจกรรมในรายวิชาทั้งหมดว่า ทำไม เพื่ออะไร ซึ่งเป็นชีวิตจริงของคนที่มีอายุไล่เลี่ยกับผู้เรียน โดยในวัยเด็กจนถึง ม.3 นั้น เป็นเด็กติดเกมส์ เรียนได้ที่โหล่
สามารถพัฒนาตนเอง ให้ "จิตเรียงตัวใหม่" เกรดเพิ่มขึ้นเป็น 3.75 ใน ม.4 และเป็นเจ้าของกิจการ 100 ล้าน ในวัยเพียง 24 ปี
เพื่อให้ผู้เรียนเกิดความเชื่อมั่น และเห็นภาพรวมแนวทางของกิจกรรมทั้งหมดที่เหลือว่าทำไปเพื่ออะไร
ซึ่งต้องประกาศล่วงหน้าว่า ถ้าไม่จำเป็นห้ามขาด เพราะถ้าพลาดคลิปนี้ ผู้เรียนจะงง และไม่เข้าใจถึงกิจกรรมที่เหลือของรายวิชา
ที่สำคัญ อาจารย์จะต้องอธิบาย เคล็ดทำขั้นสูงที่น้องไท้สื่อออกมาผ่านภาษาปุถุชน หรือ ภาษาวัยรุ่น
และที่สำคัญ ต้องให้ผู้เรียนยอมรับด้วยตัวเขาเอง ไม่ใช่เพราะครูชี้นำจนเกินงาม หนอ



"จิตเองคือจิตเดิม"..จิตเดิมไร้ซึ่งธรรม..มีธรรม..มีจิตเดิม..ไร้จิตเดิม..ไร้จิต .. ไร้มูลธรรม"
(เซน)เขียนและแปลโดย"พระจื่อหยวน"(ในหน้าโกทูโน..วันนี้..)
สาธุ สาธุ