ปัญญาญาณ คือ อะไร ? (1)

ภูฟ้า
ติดตาม ผู้ติดตาม 
ติดต่อ

บนเส้นทางแห่งการพัฒนาตนเองด้วยพุทธธรรมนั้น

ผมว่า มีคำสำคัญจำนวนหนึ่ง ที่เราทั้งหลายต้องทำความเข้าใจ ถึงแม้เราจะปฏิบัติธรรมหรือไม่

เพราะเป็นคำสำคัญที่จำเป็นต่อชีวิต ที่เราท่านสามารถทำความเข้าใจได้ไม่ยากนัก

ได้แก่คำดังต่อไปนี้

จิตเดิมแท้ปรัชญา ๑ ความว่างปัญญาญาณ



  • จิตเดิมแท้นั้น บริสุทธิ์อยู่แล้ว แต่ถูกเมฆหมอกแห่งความคิดปรุงแต่งปิดบังเอาไว้
  • จิตเดิมแท้ เปรียบดั่งดวงตะวัน ที่ถูกบดบังด้วยเมฆหมอกแห่งความคิดปรุงแต่ง เพียงแต่เอาความคิดปรุงแต่งออกก็จะเห็นจิตเดิมแท้
  • ปรีชาญาณ เป็นปัญญาที่อาศัยการคิดด้วยสมองซึ่งเป็นปัญญาทีสำคัญต่อพัฒนาการทางวัตถุของโลก แต่จะมีผลข้างเคียงตามมา
  • ส่วนปัญญาญาณนั้น เป็นปัญญาที่ผุดเกิดเมื่อจิตใจว่างจากความคิดปรุงแต่ง (ไม่ได้ใช้ "การคิด" อย่างปรีชาญาณ)
  • ความว่าง คือ ว่างจากการคิดปรุงแต่ง
  • ปัญญาญาณ คือ ว่างและมีสติรู้อยู่
  • ในที่นี้ ปรัชญา หมายถึง การเข้าถึงจิตเดิมแท้ด้วยปัญญาญาณ หนอ



วิวัฒนาการความก้าวหน้าทางโลก ต้องอาศัย "ปรีชาญาณ" แต่ ..

แต่.. เราจะสังเกตุว่า ยิ่งโลกเจริญทางวัตถุมากเพียงใด .. ปัญหายิ่งกลับเพิ่มขึ้นเป็นเงาตามตัว


นี่คือ ผลกระทบของ "ปรีชาญาณ" หนอ



เพื่อให้การทำความเข้าใจ "ปัญญาญาณ" ชัดเจนขึ้น

เราควรทำความเข้าใจอีกคำหนึ่งก่อน คือ "สัญชาตญาณ" หนอ



บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน บนเส้นทางธรรม



ความเห็น (6)

เขียนเมื่อ 

ผมรู้จักปัญญาญาณจาก 3 แหล่ง
หนึ่งในนั้น สามารถศึกษาคร่าว ๆ ได้ที่นี่ครับ

http://intuitionflow.blogspot.com/2005/06/posttoda...

เขียนเมื่อ 

สัณชาตญาณ..น่าจะหมายถึง..พุทธจิตตะ..ในสัตว์โลก..ทุกรูป ทุกนาม ในธรรมดาธรรมชาต

ใช่ไหมเจ้าคะ

มีดอกไม้..มาฝาก..เจ้าค่ะ.."กุหลาบพันปี"

เขียนเมื่อ 

หนังสือแปลที่โด่งดังในเมืองไทย ได้ให้ความหมาย 3 ญาณ ไว้ประมาณนี้ครับ




ขั้นที่ 1 เป็นเรื่องสัญชาตญาณ (Instinct) ซึ่งมีอยู่แล้วในทุกคน เช่น เวลามีภัยมาถึงตัวก็รู้จักหลบหลีกอย่างนี้ เป็นต้น ซึ่งหากเรามีสัญชาตญาณอย่างเดียวเราก็ไม่ต่างจากสัตว์ เพราะฉะนั้นเราต้องพัฒนาสู่ขั้นที่ 2 ต่อไป
ขั้นที่ 2 เป็นเรื่องปรีชาญาณ (Intellect) ได้แก่ การรับรู้ เข้าใจ รู้จักตัดสินใจ รู้จักคิดค้น โดยใช้สมองในการวิเคราะห์ เมื่อมีส่วนที่เป็นจิตสำนึก ส่วนนี้ทำให้เราแตกต่างจากสัตว์อื่นๆ แต่ก็ไม่ได้หมายความ ว่าเราเป็นมนุษย์จนกว่าจะถึงขั้นที่ 3
ขั้นที่ 3 เป็นเรื่องปัญญาญาณ (Intuition) เป็นการเข้าถึงสภาวะจิตใจที่ทำให้เราเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ ปัญญาญาณเป็นส่วนที่เป็นจิตเหนือสำนึก เป็นเรื่องของการหยั่งรู้ เป็นการรับรู้แบบปิ๊งแว้บ เป็นการรู้ที่ก้าวข้ามตรรกะและเหตุผล




ผมเข้าใจว่า ปัญญาญาณ ใกล้กับ พุทธจิตตะ หรือ จิตเดิมแท้ที่สุดครับ


เขียนเมื่อ 

เราจะพัฒนาไปถึงระดับปัญญาญานได้อย่างไรคะอาจารย์

เขียนเมื่อ 

ตามที่ผมเข้าใจและทดลองฝึกนั้น (อาจยังไม่ถูกต้องนัก)
ผมปฏิบัติตามแนวทาง Zen + ครูสมาธิ (ฌาน) ครับ

..เพียรเข้าสู่จิตเดิมแท้ด้วยความว่างที่รู้อยู่..
ประมาณนั้นครับ

เขียนเมื่อ 

เมื่อสักครู่ไปค้นนิยาม เพื่อประกอบการอธิบาย ไปพบพระสูตรที่น่าสนใจมากครับ

http://www.84000.org/tipitaka/attha/v.php?B=12&A=1...