(1) รากศัพท์

thigmo- เป็นคำที่มาจากภาษากรีก คำว่า θιγμός แปลเป็นภาษาอังกฤษว่า touch ซึ่งแปลว่าสัมผัส

(2) ความหมาย

thigmotropism หมายถึง การเคลื่อนไหวหรือการเติบโตของพืชที่ตอบสนองต่อสิ่งเร้าที่เป็นการสัมผัส (contact stimuli)

ถ้าการตอบสนองเป็นไปในทิศเข้าหาสิ่งเร้า จะเรียกว่า positive thigmotropism

แต่หากเป็นการตอบสนองหนีต่อการสัมผัสนั้น จะเรีบกว่า negative thigmotropism

(3) positive thigmotropism

พืชที่เป็นไม้เลื้อย เช่น แตงกวา ฟักทอง แตงโม

เมื่อมีการเติบโตบริเวณปลายยอดจะมีการเปลี่ยนแปลงลำต้นหรือใบให้เรียวแหลมและโค้งงอเพื่อยึดเกาะ เรียกว่า tendril

เมื่อเกิดการสัมผัส เซลล์บริเวณนั้นจะสร้างสารอ็อกซิน และเกิดการเคลื่อนย้ายไปด้านที่ไม่ได้รับการสัมผัส

อ็อกซินปริมาณมากกว่าในด้านที่ไม่ได้รับการสัมผัสจะกระตุ้นให้เซลล์ยืดยาวได้เร็วกว่าด้านที่สัมผัส

จึงทำให้เกิดการโค้งงอเข้าหาวัตถุที่ยึดเกาะ ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อการพยุงลำต้นให้สู่ที่สูงเพื่อรับแสง

(4) negative thigmotropism

บริเวณรากของพืชทุกชนิด

เมื่อเกิดการสัมผัสกับวัตถุเช่นก้อนหินในดินจะเกิดการสร้างและเคลื่อนย้ายอ็อกซิน เช่นเดียวกับในลำต้น

แต่ในรากอ็อกซินปริมาณที่เข้มข้ยสูงกว่าจะกลายเป็นการยับยั้งทำให้เซลล์บืดยาวช้ากว่าด้านที่สัมผัส

ทำให้รากเกิดการเบนหนีการสัมผัส ซึ่งเป็นประโยชน์ในการลดแรงต้านของดิน


ดูรูปเพิ่มเติม