​อ่านอย่างไรให้เรียนรู้

วานก่อนได้รับจดหมายอิเล็คทรอนิกส์จาก GotoKnow ชวนเขียน "วิธีสอนอ่านที่ถูกต้องแก่เยาวชน" เห็นหัวข้อนี้แล้วก็ชักอยากจะเขียน "เล่า" ให้คนอื่นอ่าน แต่พอจะลงมือเล่าเรื่องราวว่ามีวิธีสอนการอ่านที่ถูกต้องอย่างไร ก็มานึกดูว่าตัวเราเองไม่ค่อยได้สอนวิธีการอ่านเท่าไหร่นัก กลับสอนแต่เทคนิคการเขียน "คำ" ให้ถูกมากกว่า แต่เรื่องของการเขียนและอ่านให้ถูกต้อง มีความสำคัญมากพอๆกัน เพราะการ "เขียน" ให้ได้ กับ "อ่าน" ให้ถูก น่าจะอยู่ในทักษะที่ใกล้เคียงกัน และจะต้องสอนไปพร้อมๆกัน เพราะต้องปูพื้นฐานของการ ฟัง พูด อ่าน เขียน เมื่อฟังไม่ได้หรือไม่ดี ก็อาจจะมีพูดไม่ชัด จัดสำเนียงอ่านไม่ถูก และผูกอักษรเพื่อเขียนไม่ได้

การฟัง พูด อ่าน และเขียน จึงวนเวียนอยู่ในการ "ฝึก" ให้เด็กและเยาวชนมีทักษะไปพร้อมๆกัน วันนี้เราเน้นการ "อ่าน" ก็หวนให้คิดถึงแบบฝึกเรียนเมื่อครั้งเยาว์วัย บทที่ 1 ขึ้นต้นก็เริ่ม

มานี มานีมีตา

กา กามีตา

อา อามีตา

และให้เราหัดอ่าน ต-อา-ตา และ ม-อี-มี

และในบทที่ 3 ดูจะสนุกมากขึ้น เมื่อให้เราอ่านคำคล้องจอง

มานี มานะ จะปะ กะทะ

มะระ อะไร จะไป จะดู

ชะนี ดูใจ ไถนา หาเหา

ในเตา เอาใจ มีเงา เสาโต

การสอนการอ่าน คงต้องสอนการอ่านจากคำง่ายๆ ไล่ตามสระ เช่น อะ อา อิ อี อุ อู อำ ไอ ใอ เอา แล้วค่อยๆเติมพยัญชนะเข้าไป เช่น

กะ ขะ คะ ขะ จะ งะ ชะ นะ ฯลฯ

กา ขา คา จา งา ชา นา ฯลฯ

กิ ขิ คิ จิ งิ ชิ นิ ฯลฯ

คำบางคำไม่มีความหมาย แต่ผมว่าเราจะได้สอนให้เด็กๆค่อยๆผันเสียงไปเรื่อยๆ และรู้ระดับเสียงของพยัญชนะแต่ละตัว ว่ามี พยัญชนะเสียงสูง กลาง ต่ำ (ซึ่งเป็นเรื่องยากที่จะจดจำ)

และเริ่มเพิ่มวรรณยุกต์เพื่อผันเสียง เอก โท ตรี จัตวา เช่น ปู ปู่ ปู้ ปู๊ ปู๋

หลังจากนั้นค่อยๆเพิ่มคำเพิ่มพยางค์เป็นสองพยางค์ เช่น จากสอนให้อ่านคำว่า ปู ได้แล้ว ก็เพิ่มเป็น ปูนา ปูทะเล ปูนาขาเก ปูนาเดินเซ ฯลฯ

ขั้นต่อมาคงเป็นการสอนให้เริ่มสะกดคำ ตามแม่ กบ กด กง ฯ

กอ-อา-กา กา-งอ-กาง

นา-อา-นา นา-งอ-นาง

วิธีการอ่านเหล่านี้ผมไม่มีตำราอ้างอิงอะไร น่าจะเกิดจากการที่อาจจะเคยถูกที่บ้านบังคับให้หัด "ฟัง" "พูด" "อ่าน" "เขียน" และเพียรศึกษา จนถึงการท่องบทอาขยานก่อนเลิกเรียนกลับบ้านในชั้นประถม กอ กา ก็สนุกดีครับ บทอาขยานทุกวันนี้ไม่แน่ใจว่าเด้กๆยังได้อ่าน ได้ท่องหรือเปล่า (ถ้าไม่นับการท่องบทของ คสช. ค่านิยมหลักคนไทย 12 ประการ) เพราะบทอาขยานก็สอนเรื่องราวสนุกๆให้เราได้หัดอ่านและออกเสียงได้อีกทาง

หนึ่งรักชาติ ศานา พระมหากษัตริย์

สองซื่อสัตย์ เสียสละ อดทนได้

สามกตัญญู พ่อแม่ สุดหัวใจ

สี่มุ่งใฝ่ เล่าเรียน เพียรวิชา

ห้ารักษา วัฒนธรรม ประจำชาติ

หกไม่ขาด ศีลธรรม ศาสนา

เจ็ดเรียนรู้ อธิปไตย ของประชา

แปดรักษา วินัย กฎหมายไทย

เก้าปฏิบัติ ตามพระ ราชดำรัส

สิบไม่ขาด พอเพียง เลี้ยงชีพได้

สิบเอ็ดต้อง เข้มแข็ง ทั้งกายใจ

สิบสองไซร้ คิดอะไร ให้ส่วนรวม

.

.

.

พอเขียนเสร็จเรื่องราวการสอนอ่าน

ดูเห็นงานการยากเป็นหนักหนา

อ่านอย่างไรให้ถูกอักขรา

ส่งสำเนียงเสียงภาษาให้ถูกคำ

พอเขียนเสร็จก็งงว่าตรงไหม

อาจไม่ตรงกับใจ...จึงแอบขำ

ไม่เก่งสอนให้จดให้จำ

พอพลบค่ำก็ร่ำลาภาษาไทย

ณ มอดินแดง

๑๒ พฤศจิกายน ๒๕๕๗

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน ท่องไปในโลกกว้าง



ความเห็น (2)

เห็นด้วยอย่างยิ่งกับเทคนิคนี้ค่ะ ยิ่งถ้าทำมาเป็นแนวคล้ายเกมส์เด็กจะยิ่งสนุกค่ะ

เขียนเมื่อ 

เอาไปสอนลูกเล็กๆ ที่เพิ่งหัดออกเสียงได้เลยค่ะ