ปรัชญาแห่งการปฏิรูปกฎหมายและกระบวนการยุติธรรม

โดย รศ.ดร.พันธุ์ทิพย์ กาญจนะจิตรา สายสุนทร

เมื่อวันที่ ๓๐ สิงหาคม พ.ศ.๒๕๕๗

https://www.facebook.com/note.php?saved&&note_id=10152674160413834

-----------------------------------------------------------------------

มนุษย์ย่อมไม่อาจมีชีวิตที่เปี่ยมด้วยสันติสุข หากมนุษย์ไม่อาจแสวงหาความยุติธรรมทางสังคมให้แก่ชีวิตของพวกเขา และหากความยุติธรรมทางสังคมไม่อาจเกิดขึ้นในสังคมใด ก็แปลว่า ความยุติธรรมตามกฎหมายไม่อาจเกิดขึ้นในสังคมนั้น เราทั้งหลายย่อมตระหนักได้ว่า ความยุติธรรมตามกฎหมายจะเกิดขึ้นได้ภายใต้เงื่อนไขที่กฎหมายของรัฐเอื้อต่อความยุติธรรมทางสังคมให้แก่มนุษย์ในสังคมนั้นเท่านั้น

ในสังคมไทย ปรากฏมีหลายสถานการณ์ด้วยกันที่ความยุติธรรมตามกฎหมายแยกทางออกจากความยุติธรรมทางสังคม ปรากฏการณ์ดังกล่าวย่อมเป็นสัญญานของทุกข์ภาวะจำนวนไม่น้อยที่เกิดขึ้นแก่มนุษย์ในสังคมไทย

งานปฏิรูปกฎหมายและกระบวนการยุติธรรมย่อมต้องมีเป้าหมายในการสร้างความยุติธรรมทางสังคมอันนำไปสู่สันติสุขของมนุษย์และสันติสุขของสังคม กฎหมายและกระบวนการยุติธรรมที่เอื้อต่อสุขภาวะของมนุษย์ในสังคมย่อมจะต้องสร้างความยุติธรรมตามกฎหมายให้เป็นเรื่องเดียวกับความยุติธรรมทางสังคม กฎหมายต้องรับใช้มนุษย์ในสังคม และกระบวนการยุติธรรมก็ต้องปกป้องรักษาความมั่นคงของสันติสุขของมนุษย์

เราคงยอมรับในที่สุดว่า เมื่อใดที่มนุษย์ตกอยู่ในทุกข์ภาวะอย่างไม่อาจจัดการได้โดยกฎหมายของรัฐ เมื่อนั้น เราก็จะทราบได้ทันทีว่า กฎหมายและกระบวนการยุติธรรมนั้นขาดหายไปหรือเน่าเสียลงแล้ว และกระบวนการปฏิรูปกฎหมายและกระบวนการยุติธรรมในส่วนนั้นก็ควรจะต้องทำขึ้นโดยทันที หากเราต้องการสังคมที่เปี่ยมไปด้วยสันติสุข

เมื่อเราเห็นน้องผักกาด เราย่อมเห็นทุกขภาวะของมนุษย์ตัวน้อย 

อ.แหววอยากเห็นการปฏิรูปกฎหมายเพื่อคนพิการไร้รัฐอย่างรีบด่วนที่สุด 

โดยเฉพาะสำหรับมนุษย์ตัวน้อยที่ประสบความพิการอย่างแสนสาหัส