เขาชื่อ...สิงห์ วุฒิชมพู


ขุนเดชยุคใหม่แห่งกรุงสุโขทัย นักอนุรักษ์แหล่งโบราณคดียุคก่อนประวัติศาสตร์บ้านวังหาด

             สุจิตต์  วงษ์เทศสร้าง ขุนเดช’ ขึ้นมาโลดแล่นอยู่ในหน้าวรรณกรรม เมื่อปี ๒๕๑๒ ได้ถูกนำมาสร้างเป็นภาพยนตร์เมื่อ พ.ศ. ๒๕๒๓ นำแสดงโดยสมบัติ เมทะนี สร้างเป็นละครโทรทัศน์ พ.ศ. ๒๕๔๒รับบทโดยพงษ์พัฒน์ วชิรบรรจง และนำมาสร้างละครโทรทัศน์อีกครั้งใน พ.ศ. ๒๕๕๕ รับบทโดยวีรภาพ สุภาพไพบูลย์

             ด้วยความโดดเด่นของเนื้อหาในเชิงอนุรักษ์ ประกอบกับมีภาพโบราณสถาน โบราณวัตถุที่สวยงาม ทำให้โด่งดังเป็นที่ถูกอกถูกของผู้ชม เกิดกระแสของการอนุรักษ์ ชิงชังพวกขุดทำลายโบราณสถาน จนกระทั่งหลายคนอยากเป็นวีระบุรุษ เช่นดั่ง ‘ขุนเดช

             ล่วงเข้าสู่ปัจจุบัน เมืองเก่าสุโขทัย เมืองเก่าศรีสัชนาลัย ได้ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลกแล้ว ภายใต้การควบคุมดูแลของกรมศิลปากร กลายเป็นสถานที่ท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์ที่สำคัญของประเทศไทย อย่างไรก็ตามการทำลายแหล่งโบราณสถาน โบราณวัตถุยังดำเนินต่อเนื่อง แต่เปลี่ยนสถานที่มายังแหล่งโบราณคดีบ้านวังหาด ต.ตลิ่งชัน อ.บ้านด่านลานหอย จ.สุโขทัย

            ‘สิงห์ วุฒิชมภู’หนุ่มใหญ่วัย ๔๘ ปี ผู้ริเริ่ม และอุทิศตนเป็นแก่นนำในการอนุรักษ์แหล่งโบราณคดีบ้านวังหาดมาเป็นเวลานาน พลิกฟื้นบ้านวังหาด จากหมู่บ้านขนาดเล็กๆ ที่ห่างไกลความเจริญ ไม่มีผู้ใดสนใจ ให้เกิดการรับรู้เห็นคุณค่า ความสำคัญของแหล่งอารยธรรมโบราณแห่งนี้

            สิงห์เล่าให้ฟังว่า เดิมได้มีการขุดวัตถุโบราณกันเป็นอาชีพ สิ่งที่นำมาขายได้แก่ ภาชนะดินเผา อาวุธ เหล็กต่างๆ ลูกปัด สำริด หวีทองคำ ปิ่นปักผมทองคำ ฯลฯไม่มีใคร หรือหน่วยงานใดเข้ามาดูแล สิงห์ทนเห็นสมบัติของแผ่นดินถิ่นเกิดถูกทำลายไม่ได้จึงเกิดแนวคิดในการอนุรักษ์เมื่อได้เดินทางกลับมาเยี่ยมครอบครัว ในปี พ.ศ. ๒๕๓๘ ภายใต้แรงกระตุ้นจากภายในว่า “ต้องลุกขึ้นสู้ ถ้าเราเริ่ม...ไม่มีคำว่าสายเกินไป”

            สิงห์เล่าเพิ่มเติมว่า เป็นเรื่องที่ยาก มีอุปสรรคมากมาย โดยเฉพาะชาวบ้านวังหาดเป็นชาวล้านนาที่อพยพมาจาก อ.เถิน จ.ลำปาง จึงมีทัศนคติไปในทางลบต่อการอนุรักษ์ ซึ่งมีความเชื่อในเรื่องของ ผีสาง นางไม้ เทวดา จึงทำให้เชื่อว่า ห้ามไม่ให้ผู้ใดนำเอาวัตถุต่างๆ ของคนตาย (ผี) เข้ามาในหมู่บ้านโดยเด็ดขาด เพราะอาจนำโชคร้าย เภทภัยต่างๆ เข้ามาในหมู่บ้าน ตอนแรกๆ ก็ไม่มีใครกล้าให้ความร่วมมือ ต้องอดทนเดินเท้า เข้าป่าตรวจดูซากปรัก หักพังที่นักขุดสมบัติได้กระทำไว้ ก็ได้พบ ลูกปัด มีด หอก เศษภาชนะหม้อดินเผากลาดเกลื่อน ก็เลยเก็บมารวบรวมไว้จนมากขึ้นเรื่อยๆ ขณะเดียวกันก็ได้สร้างเครือข่ายเล็กๆ ขึ้นมาเพื่อช่วยกันอนุรักษ์

             ต่อมา พระปลัดสมบัติ สมาจาโร เห็นด้วยในเจตนารมณ์ของสิงห์ จึงได้ให้การช่วยเหลือพาลูกศิษย์และชาวบ้านออกเก็บวัตถุโบราณที่เหลือ แล้วนำมาเก็บไว้ที่วัดวังหาด ตลอดจนเทศนาให้ญาติโยมเห็นความสำคัญและขอบิณฑบาตให้หยุดขุด จนทำให้มีแนวร่วมมากขึ้น

             สิงห์ออกสื่อหลายครั้งในฐานะแกนนำกลุ่มอนุรักษ์ วอนขอความเห็นใจต่อลมหายใจให้แก่พิพิธภัณฑ์บ้านวังหาดในการสนับสนุนงบประมาณ ให้ความช่วยเหลือในด้านต่างๆ ตลอดจนนำเอกสาร หลักฐาน ภาพถ่าย เสนอร้องเรียนผ่านสื่อมวลชนวอนให้ยุติการลักลอบขุดค้นหาวัตถุโบราณพร้อมวิงวอนหน่วยงานเกี่ยวข้อง เข้ามาร่วมกับชาวบ้านในการรักษาสมบัติล้ำค่าแห่งนี้

             ปรากฏชื่อ ‘สิงห์ วุฒิชมภู’ ในศูนย์ข้อมูลกลางทางวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม เมื่อ ๖ ก.ย. ๒๕๕๕ เป็นครูภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านช่างแกะสลักและปราชญ์ชาวบ้าน เป็นแกนนำอนุรักษ์ ตลอดจนมีความรู้ด้านประวัติศาสตร์ชุมชนโบราณบ้านวังหาด (http://www.m-culture.in.th/)

             ผลจากความมุ่งมั่น ทุ่มเททำให้เรื่องราวของของแหล่งอารยธรรมโบราณบ้านวังหาด เริ่มได้รับความสนใจ และมีการดำเนินกิจกรรมต่างๆ ตามลำดับ ปัจจุบันได้มีการศึกษา ค้นคว้า และกล่าวถึงอย่างแพร่หลาย

              ผู้จัดการออนไลน์๓๐ เม.ย. ๒๕๕๗ (http://www.thaiday.com/) รายงานว่าสำนักศิลปากรที่ ๖ สุโขทัยได้รับการอนุมัติงบประมาณ ๒๕๐,๐๐๐.- เพื่อทำการขุดค้นทางโบราณคดีที่บ้านวังหาดศึกษารากฐานความเป็นมาก่อนยุคนครรัฐสุโขทัย ว่ามีวิวัฒนาการมาจากไหน ซึ่งเป็นการศึกษารากฐานประวัติศาสตร์ไทย

              กว่า ๒๐ ปี ที่ทหารพระร่วงนาม ‘สิงห์ วุฒิชมภู’ ได้ต่อสู้เยี่ยงขุนเดชที่เฝ้าปกปักรักษา อนุรักษ์ แหล่งโบราณคดีแห่งนี้ให้อยู่คู่แผ่นดิน เขายังคงหยัดยืนรอท่านอยู่พร้อมถ่ายทอดเรื่องราวต่างๆ ณ พิพิธภัณฑ์บ้านวังหาด แถมยังรอขับกล่อมบทเพลงจาก สะล้อ ซอ ซึง (เล่นซึง) ดนตรีพื้นเมืองชาวล้านนาที่เขาได้เป็นแก่นนำในการอนุรักษ์ร่วมกับชาวบ้านวังหาด ให้คงอยู่คู่ชาวไทยสืบไปอีกด้วย.

                                               

หมายเลขบันทึก: 569749เขียนเมื่อ 4 มิถุนายน 2014 11:23 น. ()แก้ไขเมื่อ 4 มิถุนายน 2014 13:13 น. ()สัญญาอนุญาต: ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลง


ความเห็น (2)

ดีจังเลยครับ

ชอบใจการอนุรักษืถ้าที่พัทลุงทำแบบนี้บ้างก็ดีนะครับ

฿236.00 -26.33%
฿65.00 -30.77%
฿152.00 -47.89%
พบปัญหาการใช้งานกรุณาแจ้ง LINE ID @gotoknow
ขอแนะนำ ClassStart
ระบบจัดการการเรียนการสอนผ่านอินเทอร์เน็ต
ทั้งเว็บทั้งแอปใช้งานฟรี