(ที่มา : http://www.oknation.net/blog/home/user_data/file_d...            

             ในโลกปัจจุบันที่การเดินทางไปไหนมาสะดวกสบาย การโยกย้ายถิ่นฐานก็สามารถทำได้ตามความต้องการของเรา และการเทคโนโลยีการสื่อสารก็ก้าวหน้าขึ้นไปเรื่อยๆ แต่ทำไมถึงยังพบปัญหามากมายที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน อาจจะเป็นเพราะปัจจัยหลายประการ เช่น ปัจจัยทางความคิด ปัจจัยทางเศรษฐกิจการเงิน ปัจจัยทางความรู้ เป็นต้น กรณีที่จะกล่าวถึงก็คือ เมื่อมีการเดินทางและโยกย้ายถิ่นฐานได้ง่ายขึ้น กลับพบว่าปัญหาที่ตามมาก็คือเมื่อบุคคลมีการย้ายถิ่นฐานหรือเดินทางไปทำกิจธุระอย่างใดๆที่ประเทศใดประเทศหนึ่ง ซึ่งเราจะเรียกพวกเขาเหล่านี้ว่ามนุษย์ข้ามชาติ [1]และถ้าหากว่ามนุษย์เหล่านี้เข้าเมืองอย่างถูกกฎหมายก็จะไม่มีปัญหาอะไร แต่ถ้าตรงข้าม พวกเขาเข้าเมืองอย่างผิดกฎหมาย ก็จะกลายเป็นบุคคลที่มีปัญหาสถานะบุคคลทันที ก็คือกลายเป็นคนไร้สัญชาติ อย่างในกรณีศึกษาของน้องดนัย ยื่อบ๊อ

              น้องดนัย ยื่อบ๊อ เกิดวันที่ 16 พฤษภาคม พ.ศ. 2542 ที่โรงพยาบาลฝาง จังหวัดเชียงใหม่ เป็นบุตรของนายอาบู ข้ามฝั่งมาจากเมียนมาร์ และไม่มีสัญชาติไทย มารดาชื่อนางหมี่ยึ่ม นางหมี่ยึ่มนั้นได้พิสูจน์สัญชาติไทยผ่านและได้รับเลขประชาชนไทยแล้ว แต่ได้รับภายหลังจากที่น้องดนัยเกิดหลายปีด้วยกัน ซึ่งก็คือวันที่ 13 พฤษภาคม พ.ศ. 2552 จึงทำให้ในตอนที่เกิดน้องดนัยไม่ได้รับสัญชาติ ไทย

               แต่ถ้าพิจารณาหลักการได้สัญชาติ ตามพระราชบัญญัติสัญชาติพ.ศ. ๒๕๐๘ ใน มาตรา ๗ บุคคลดังต่อไปนี้ย่อมได้สัญชาติไทยโดยการเกิด
              (๑) ผู้เกิดโดยบิดาหรือมารดาเป็นผู้มีสัญชาติไทย ไม่ว่าจะเกิดในหรือนอกราชอาณาจักรไทย
              (๒) ผู้เกิดในราชอาณาจักรไทย ยกเว้นบุคคลตามมาตรา ๗ ทวิ วรรคหนึ่ง
              คำว่าบิดาตาม (๑) ให้หมายความรวมถึงผู้ซึ่งได้รับการพิสูจน์ว่าเป็นบิดาของผู้เกิดตามวิธีการที่กำหนดในกฎกระทรวง แม้ผู้นั้นจะมิได้จดทะเบียนสมรสกับมารดาของผู้เกิด และมิได้จดทะเบียนรับรองผู้เกิดเป็นบุตรก็ตาม[2]

               ตามหลักแล้วโดยหลักดินแดนผู้ที่เกิดในประเทศไทยย่อมได้สัญชาติไทยเป็นสัญชาติหนึ่ง ซึ่งตามข้อเท็จจริงน้องดนัย เกิดในประเทศไทย แล้วทำไมถึงยังไม่ได้สัญชาติ แต่เมื่อพิจารณามาตรา 7 ทวิ ที่บัญญัติว่า

               ผู้เกิดในราชอาณาจักรไทย โดยบิดาและมารดาเป็นคนต่างด้าว ย่อมไม่ได้รับสัญชาติไทย ถ้าในขณะที่เกิดบิดาตามกฎหมายหรือบิดาซึ่งมิได้มีการสมรสกับมารดาหรือมารดาของผู้นั้นเป็น

               (๑) ผู้ที่ได้รับการผ่อนผันให้พักอาศัยอยู่ในราชอาณาจักรไทยเป็นกรณีพิเศษเฉพาะราย

               (๒) ผู้ที่ได้รับอนุญาตให้เข้าอยู่ในราชอาณาจักรไทยเพียงชั่วคราว หรือ

               (๓) ผู้ที่เข้ามาอยู่ในราชอาณาจักรไทยโดยไม่ได้รับอนุญาตตามกฎหมายว่าด้วยคนเข้าเมือง

               ในกรณีที่เห็นสมควร รัฐมนตรีจะพิจารณาและสั่งเฉพาะรายหรือเป็นการทั่วไปให้บุคคลตามวรรคหนึ่งได้สัญชาติไทยก็ได้ ตามหลักเกณฑ์ที่คณะรัฐมนตรีกำหนด

                ผู้เกิดในราชอาณาจักรไทยซึ่งไม่ได้สัญชาติไทยตามวรรคหนึ่งจะอยู่ในราชอาณาจักรไทยในฐานะใด ภายใต้เงื่อนไขใด ให้เป็นไปตามที่กำหนดในกฎกระทรวง ทั้งนี้ โดยคำนึงถึงความมั่นคงแห่งราชอาณาจักรและสิทธิมนุษยชนประกอบกัน ในระหว่างที่ยังไม่มีกฎกระทรวงดังกล่าว ให้ถือว่าผู้นั้นเข้ามาอยู่ในราชอาณาจักรไทยโดยไม่ได้รับอนุญาตตามกฎหมายว่าด้วยคนเข้าเมือง[3]

                จึงอธิบายได้ว่า เนื่องจากในตอนที่น้องดนัยเกิด มารดา คือนางหมี่ยึ่ม ยังไม่ได้รับสัญชาติ และบิดาก็ยังไม่มีสัญชาติ น้องดนัยจึงถูกสัญนิษฐานว่าเป็นคนต่างด้าวไม่มีสัญชาติโดยบทกฎหมาย ซึ่งเมื่อเป็นเช่นนี้ต้องดูว่าน้องจะมีสัญชาติอื่นได้อีกหรือไม่ แต่ปรากฏว่าไม่มี จึงเท่ากับว่าน้องดนัยไม่มีสัญชาติ และน้องกำลังถูกละเมิดสิทธิมนุษยชนตามปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน ข้อ 15.(1) ว่าบุคคลมีสิทธิในสัญชาติหนึ่ง[4]เพราะการที่น้องไม่มีสัญชาติจะทำให้น้องไม่มีสิทธิอะไรในสวัสดิการสังคมในประเทศที่น้องควรได้รับ อย่างเช่นสิทธิในการศึกษาที่ดีที่สุด การถูกถือเป็นคนต่างด้าวที่ไม่ได้รับอนุญาตตามกฎหมายไทยว่าด้วยคนเข้าเมืองจึงเป็นอุปสรรคทางกฎหมายที่สร้างความด้อยโอกาสหลายประการแก่น้องดนัย[5] และน้องอาจจะถูกละเมิดสิทธิของเด็กที่จะได้รับการศึกษาตามอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก[6]ด้วย เนื่องจากน้องดนัยยังเป็นเด็กตามอนุสัญญาฉบับนี้อยู่

                 กรณีของน้องดนัยมีผู้เชี่ยวชาญให้ความช่วยเหลือให้น้องได้รับสัญชาติ เนื่องจากอธิบายตามหลักดินแดนที่น้องเกิดได้ซึ่งก็คือประเทศไทย นอกจากนี้ถึงมารดาของน้องดนัยก็ได้รับสัญชาติไทยแล้ว ย่อมจะอ้างการสืบสายโลหิตได้ การต่อสู้เพื่อน้องดนัยสิ้นสุดแล้ว เพราะปัจจุบันมีข่าวดีว่าน้องได้รับสัญชาติไทยเรียบร้อย

                 แต่เด็กที่มีปัญหาสถานะบุคคลไม่ได้มีเพียงน้องดนัยเท่านั้น ยังมีเด็กอีกหลายคนที่รอการช่วยเหลือ ดังนั้นรัฐควรจัดตั้งหน่วยงานในการสนับสนุนงานตรงนี้เพิ่มขึ้น เพื่อให้เด็กที่มีปัญหาสถานะบุคคลได้รับสัญชาติเสียที

                                                                                                               เขียนวันที่ 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2557

เชิงอรรถ

[1] ความจำเป็นในการออกกฎหมายรองรับศูนย์การเรียนรู้สำหรับเด็กที่ไม่มีสัญชาติไทย (เด็กต่างชาติ). [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก :http://www.mwgthailand.org/autopagev4/show_page.ph... (วันที่ค้นข้อมูล : 17 พฤษภาคม 2557).

[2] พระราชบัญญัติสัญชาติ พ.ศ. ๒๕๐๘ . [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก :http://www.thailandlawyercenter.com/index.php?lay=... (วันที่ค้นข้อมูล : 17 พฤษภาคม 2557).

[3] พระราชบัญญัติสัญชาติ พ.ศ. ๒๕๐๘ . [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก :http://www.thailandlawyercenter.com/index.php?lay=... (วันที่ค้นข้อมูล : 17 พฤษภาคม 2557).

[4] ปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน . [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก :http://www.mfa.go.th/humanrights/images/stories/ud... . (วันที่ค้นข้อมูล : 17 พฤษภาคม 2557).

[5]

พันธุ์ทิพย์ กาญจนะจิตรา สายสุนทร, ขอช่วยอ่านความเห็นทางกฎหมายเพื่อนายอำเภอฝางในกรณีบุตรของนางหมี่ยึ่ม ยื่อบ๊อ หน่อยนะคะ . [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก :https://www.facebook.com/notes/%E0%B8%9E%E0%B8%B1%... (วันที่ค้นข้อมูล : 17 พฤษภาคม 2557).

[6] อนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก :http://www.mfa.go.th/humanrights/images/stories/cr... : 17 พฤษภาคม 2557).