คิดชื่อบันทึกได้เก๋ไก๋ (ดังใจตัวเอง) จนต้องหัวเราะออกมาดังๆเลยค่ะ.....
เหตุเกิดเมื่อวานนี้เองค่ะ  ตั้งแต่เช้าคุณ ตาค่ะ เดินเข้ามาบอกว่า อ.นุชรัตน์ (ที่ปรึกษาโครงการ Patho-otop2 ของทีมเก็บตกของคุณตาเขานั่นแหล่ะค่ะ) ถามว่า "สถิติที่ใช้วิเคราะห์ข้อมูลในขั้นตอนหนึ่งนั้น...แน่ใจหรือยังว่าใช้ถูกต้อง ทำไมไม่ใช้ ANOVA?"
จริงด้วย พี่เม่ยก็ไม่ได้ดูอย่างละเอียด จึงต้องเอามาดูซ้ำอีกครั้งหนึ่ง
ไอ้หยา! ข้อมูลแค่ 25 ราย แถมดูท่าทางจะไม่เป็น normal distribution เสียอีก แล้วตาเลือกใช้ paired-t test  ทดสอบทีละคู่ ได้ไงเนี่ย จึงเริ่มรุมตาเป็นคนแรกด้วยคำถามว่า...
"ทำไมตาเลือกใช้ paired-t test ล่ะ..."
"ก็...ตาใช้เป็นอยู่อย่างเดียว...อ่ะ..."
อ้อ...จริงสินะ ก็ข้อมูลก่อนๆที่ผ่านมันเหมาะสมกับการใช้ตัวนี้วิเคราะห์นี่นา พี่เม่ยก็สอนตาให้ใช้อยู่อย่างเดียว  แบบนี้เห็นทีต้องหาตัวอื่นที่เหมาะสมกว่ามาใช้เสียแล้ว
ข้อมูลมีสามกลุ่ม เป็นการนับค่าร้อยละของเซลล์เรติคูโลซัยท์ด้วยคน 3 คน  จากไสลด์ 25 ราย การกระจายของข้อมูลไม่น่าจะเป็นโค้งปกติ  สมมติฐานที่ตั้งไว้คือ ค่าเฉลี่ยที่ได้จากการนับโดยคนทั้งสามคนนั้น ไม่แตกต่างกัน เห็นทีจะต้องใช้การวิเคราะห์แบบ non-parametric ละมั้ง?
พอนึกถึง non-parametric ปุ๊บ...ปวดหัวตึ้บขึ้นมาเชียวค่ะ พี่เม่ยนึกออกแค่ใช้ตัวไหนน๊า... ที่มันคล้ายๆ ANOVA แต่ทำในข้อมูลที่เป็น nonparametric เนี่ย....เหลียวมองหาตัวช่วยก็นึกถึงท่านเอื้อผู้เชี่ยวชาญด้านสถิติขึ้นมาพอดี
ได้การล่ะ! จึงนำข้อมูลไปปรึกษา ท่านเอื้อเพื่อให้มาช่วยรุมเป็นคนที่สอง ท่านเอื้อก็แสนดีหยิบตำราเล่มสีเหลืองอ๋อยหนาสักสองนิ้วได้ มาเปิดๆพลิก แล้วแนะนำว่า ลองใช้ Man-Witney test หรือ Wilcoxon paired ดูสิ น่าจะได้ แต่ต้องทำทีละคู่นะ!
ในขณะเดียวกันนั้นเอง อ.นุชรัตน์ที่ปรึกษาที่แสนดีก็ไปค้นตำราสถิติอีกเล่มหนึ่ง ถือเดินมาช่วยรุมเป็นคนที่สาม  บอกตาว่า พี่ไปดูแล้ว น่าจะใช้ Friedman test นะ จะได้ทำพร้อมกันทีเดียวทั้งสามกลุ่มเลย
ตาหัวเราะแหะๆ บอกว่าเมื่อกี้นี้เพิ่งเดินไปปรึกษาคุณจรวยพร ที่หน่วยวิจัยมา(ให้มาช่วยรุมเป็นคนที่สี่) คุณจรวยพรแนะนำว่า ให้ใช้ t-test ก็ได้แล้ว เพราะลักษณะข้อมูลเป็นอิสระแก่กัน และอนุโลมให้เป็นโค้งปกติได้....
โธ่เอ๊ย แล้วทีนี้จะใช้อะไรดีหนอ  พี่เม่ยจึงบอกตาว่า ใจเย็นๆนะ เดี๋ยวพี่ไปอ่านตำราก่อน แล้วจะมาช่วยตัดสินใจให้ว่าใช้สถิติตัวไหนดี
แต่ไม่ต้องกังวลหรอก  ใช้ตัวไหนๆ ก็ยอมรับสมมติฐานได้ว่าข้อมูลทั้งสามกลุ่มไม่แตกต่างกันหรอก
น่าภูมิใจแทนคุณ ตาค่ะ อยู่ไม่น้อย ที่สามารถทำให้ผู้เชี่ยวชาญทางด้านสถิติ (ยกเว้นพี่เม่ยนะ) มาช่วยกันคลี่คลายปัญหาให้ ถึงขั้นที่เรียกว่า "4 รุม 1" เลยนะคะ
ส่วนพี่เม่ยก็ได้ประโยชน์เช่นกัน คือได้ทบทวนความรู้ทางด้านสถิติ ที่เป็นไม้เบื่อไม้เมากับตัวเองเหลือเกินอีกครั้งหนึ่ง....
...พร้อมๆกับการคิดถึงคุณไมโต  ...นี่ถ้าไม่ไปญี่ปุ่นนะ... เหตุการณ์ครั้งนี้ก็อาจจะเป็น 5 รุม 1 แหงๆ  หรือถ้าคุณไมโตคิดว่าจะช่วยรุมผ่านทางบันทึกนี้ก็จะยินดีเป็นอย่างยิ่งค่ะ