มนุษย์ที่ข้ามชาติ

มนุษย์ที่ข้ามชาติ

มนุษย์ทุกคนต้องได้รับสัญชาติอย่างน้อยสัญชาติหนึ่งตามกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง(ICCPR) ข้อ24(3)เด็กทุกคนมีสิทธิที่จะได้มาซึ่งสัญชาติ[1] นอกจากนั้น มนุษย์เมื่อเกิดมาแล้วต้องย่อมต้องมีจุดเกาะเกี่ยวกับประเทศใดอย่างน้อยประเทศหนึ่ง ถ้ามีจุดเกาะเกี่ยวกับเพียงประเทศเดียวก็ย่อมต้องมีสัญชาติของประเทศนั้น หรือหากมีจุดเกาะเกี่ยวมากกว่าหนึ่งประเทศอาจดูว่ามีจุดเกาะเกี่ยวกับประเทศใดเข้มข้นกว่ากันหรืออาจมีมากกว่า1สัญชาติก็ได้ อย่างไรก็ตาม ถ้าทุกคนบนโลกนี้มีสัญชาติก็คงจะไม่มีปัญหา แต่ในความเป็นจริงแล้วปัญหาคนไม่มีสัญชาตินั้นมีมากมาย และมีแนวโน้มจะมีจำนวนมากขึ้นด้วย

คนไร้สัญชาติ(Nationality-less People) คือ สภาพบุคคลที่ไม่มีสัญชาติใดๆเลยในโลกซึ่งเท่ากับว่าบุคคลที่มีสภาพดังกล่าวจะเป็นคนต่างด้าวในทุกประเทศ ตามกฎหมายสัญชาติของประเทศไทยนั้น มี2ประเภท คือ[2]

1)คนไร้สัญชาติโดยข้อกฎหมาย หมายถึง ไม่มีกฎหมายใดในโลกยอมรับให้สัญชาติเลย เช่น กรณีนายโชบี ที่บิดามารดาหนีภัยความตายมาจากประเทศเมียนมาร์ ทำให้กลายเป็นคนเข้าเมืองผิดกฎหมาย เมื่อนายโชบีเกิดมา ก็ไม่มีหลักฐานการเกิดในประเทศไทยจึงไม่มีสิทธิมีสัญชาติไทย และนายโชบีก็ไม่สามารถกลับประเทศเมียนมาร์ได้เพราะรัฐบาลประเทศเมียนมาร์ไม่ยอมรับชาวมุสลิม[3]

2)คนไร้สัญชาติโดยข้อเท็จจริง หมายถึง กรณีที่บุคคลไม่ทราบข้อเท็จจริงของตนจึงไม่สามารถพิสูจน์จุดเกาะเกี่ยวกับประเทศใดๆได้เลยหรือเชื่อหรืออ้างว่าตนมีจุดเกาะเกี่ยวกับประเทศใดประเทศหนึ่งแต่เจ้าหน้าที่ปฏิเสธที่จะเชื่อหรืออาจะเกิดจากความผิดพลาดในการบันทึกทะเบียนของเจ้าหน้าที่ เช่น กรณีนายยุทธนา ผ่ามวันที่เกิดในประเทศไทยจากบิดามารดาที่เป็นคนไทยแต่เจ้าหน้าที่ออกบัตรญวณอพยพให้เพราะเข้าใจผิดซึ่งเป็นการรับรองสัญชาติเวียดนามโดยรัฐไทยซึ่งไม่สามารถทำได้[4]

การที่บุคคลไม่มีสัญชาติหรือเป็นบุคคลไร้รัฐนั้นนอกจากจะไม่ได้สิทธิที่ควรจะได้แล้ว ยังมีความเสี่ยงมากที่จะถูกละเมิดสิทธิมนุษยชนเพราะไม่มีรัฐที่ให้ความคุ้มครองหรืออาจจะไม่มีใครรับรู้เลยว่ามีบุคคลนั้นเกิดขึ้นมาเพราะไม่มีการลงทะเบียนในทะเบียนราษฎร ดังนั้น การที่ผู้อื่นจะกลั่นแกล้ง ทำร้ายร่างกายหรือแม้กระทั่งฆ่าบุคคลดังกล่าว ก็ย่อมทำได้โดยง่าย

[1]กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง(ICCPR). แหล่งที่มา :http://www.mfa.go.th/humanrights/images/stories/iccprt.pdf...27 เมษายน 2557

[2]รศ.ดร.พันธุ์ทิพย์ กาญจนะจิตรา สายสุนทร. 29 กรกฎาคม 2557. ความเป็นคนไร้รัฐและคนไร้สัญชาติในประเทศไทย : คืออะไร ? และควรจัดการอย่างไร ?. แหล่งที่มา :http://www.archanwell.org/autopage/show_page.php?t=1&s_id=278&d_id=277...27 เมษายน 2557

[3]นายอดิศร กิจเมธี. 2552. กรณีศึกษาโซบี คนไร้รัฐ ชาวโรฮินญา. แหล่งที่มา :http://www.l3nr.org/posts/262445...27 เมษายน 2557

[4]นายอดิศร กิจเมธี. 2552. ยุทธนา ผ่ามวัน เกิดในไทย เพราะเหตุใดจึงไร้สัญชาติ?. แหล่งที่มา :http://www.l3nr.org/posts/259329...27 เมษายน 2557