ช่วงปิดเทอมนี้ จะเป็นช่วง High Seasons สำหรับยาย้อมผมสีต่าง ๆ , “ประสบการณ์” ในการบริหารสินค้าคงคลัง , การวิจัยในงานที่แม่ของผมได้สัมผัสทุก ๆ วันมากกว่า 15 ปี ได้สั่งสมความรู้และความสามารถมากมายที่ผมเด็กรุ่นใหม่ต้องมาร่วมเรียนรู้และจะต้องเรียนอีกมาก

 

 

 

 

ในทุก ๆ ช่วงของชีวิตในแต่ละวัยแต่ละคนมีการเปลี่ยนแปลงในทุก ๆ สรรพสิ่ง


การเปลี่ยนแปลงของทุก ๆ สรรพสิ่งของแต่ละชีวิตนั้น นักธุรกิจ สามารถนำมาคิดและวางแผนเพื่อ “บริหาร” สำหรับรองรับการเปลี่ยนแปลงนั้นได้

 

สำหรับช่วงนี้  ผมได้เรียนรู้จากนักบริหารมืออาชีพ “แม่ของผมเองครับ” ท่านเป็นนักบริหาร “สินค้าคงคลัง” ที่เก่งมาก ๆ เพราะประสบการณ์ในการเปิดร้านเสริมสวยและขายสินค้าทั้งทางด้านอุปกรณ์ทำผม ตัดเย็บเสื้อผ้าตั้งตัวหัวจรดเท้าทั้งข้างนอกข้างในทำให้ผมได้ประสบการณ์มากมายกับผู้บริหารแบบ CEO ณ บ้านของผมเอง

 

กาลครั้งหนึ่งนานมาแล้ว สมัยผมเป็นหนุ่ม ๆ แม่เคยเล่าให้ฟังเวลาที่เซลล์ (Sales Man) เอาของมาลงที่บ้านว่าแม่รู้ได้อย่างไรว่าจะต้องลงอะไรเท่าไหร่ จะมากหรือน้อย โดยเฉพาะอย่างยิ่งการลงสินค้าเพื่อนำมาขายในช่วงระหว่างปิดเทอมและเปิดเทอมของเด็กนักเรียนนักศึกษา

 

ในช่วงกว่า 4 เดือนในแต่ละเทอม ชีวิตนักเรียนนักศึกษาเปรียบเสมือนการถูกตีกรอบและถูกบังคับด้วยกฎระเบียบหลาย ๆ ประการ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการแต่งตัวที่สภาวะวัยหนุ่มสาวก็อยากจะสดสวยตามวัยหรือบางคนอาจจะอยากสวยเกินวัย

 

วันนี้ผมขอยกตัวอย่างสินค้าที่เห็นการเปลี่ยนแปลงมากที่สุดในช่วงปิดเทอมนี้มานำเสนอครับ นั้นก็คือ “ยาย้อมผม”

 

ก่อนอื่นขออนุญาตเขียนถึงความแปลกประหลาดของมนุษยชาติที่ผมตั้งข้อสงสัยมานานว่า “ทำไมถึงไม่พอในใจสิ่งที่ตนมี” เรื่องนี้เป็นเรื่องที่น่าคิดครับ เพราะผมก็ยังเป็นอย่างนั้น

เรื่องผม (เส้นผม) เป็นสิ่งที่ธรรมชาติสร้างขึ้นมาให้คนไทยมีผมสีเข้ม  ดำหรือน้ำตาลเข้ม เป็นสีผมที่ติดตัวกับคนเรามาตั้งแต่เกิด


แต่สำหรับช่วงปิดเทอมนี้ จะเป็นช่วง High Seasons สำหรับยาย้อมผมสีต่าง ๆ เมื่อก่อนที่ผมจำความได้ “สีน้ำตาลก็แปลกแล้ว” สีน้ำตาลขายดีมาก แต่โลกยิ่งหมุนเวียนเปลี่ยนไป สีผมแปลก ๆ ก็เริ่มมีมากขึ้น เริ่มเพิ่มขึ้นมาเป็นน้ำตาลประกายแดง ประกายม่วง ประการเหลือง ยิ่งปัจจุบันนี้มีสีกัดสีผม เขียว เหลือง แสด แดง ยิ่งสีแปลกมาก ๆ ยิ่งขายดี


ซึ่งช่วงประมาณต้นเดือนที่ผ่านมายาย้อมผมสีแปลก ๆ ขายดีมากครับ เพราะนักศึกษาเพิ่งปิดเทอม สิ่งที่ผมแปลกใจก็คือ ปิดเทอมคราวนี้ ลูกค้ากว่าร้อยละ 95 ที่มาซื้อยาย้อมผม เมื่อเลือกสีได้เสร็จเรียบร้อย (มียี่ห้อประมาณ 10-20 สี ที่บ้านผมของประมาณ 10 ยี่ห้อครับ) ปรากฎว่า “ไม่ทำให้ลูกค้าผิดหวัง” เพราะเมื่อเลือกซื้อในแคตตาล็อกเสร็จ ได้เบอร์และสีที่ต้องการ ผมหันกลับไปหยิบกล่องยาย้อมผมตามสีที่ลูกค้าต้องการปรากฎว่า “หาเจอ” หรือมีอยู่และสามารถตอบสนองความต้องการ “ตรง” กับสิ่งที่ลูกค้าต้องการได้


ที่ผมว่าแปลกก็คือ เมื่อสมัยก่อน มีหลาย ๆ ครั้งที่เมื่อลูกค้าเลือกสีเสร็จ พอหันกลับมาดูสินค้าในสต๊อกที่ตั้งโชว์ไว้ปรากฎว่า “ไม่มีสีตามที่เลือก” นั่นก็คือ “ของหมด” ทำให้หลาย ๆ ครั้งลูกค้าเสียความรู้สึก เพราะบางคน (ส่วนใหญ่เลือกนานมาก) กว่าจะได้สีตามที่เขาต้องการ

  


พอเลือกได้ปั๊บ หันไปหยิบปุ๊บ ไม่มีปั๊บ ก็เสียอารมณ์ปุ๊บเลย


อันนี้เป็นสิ่งที่ผู้บริหารจะต้องพยายามไม่ให้เกิดขึ้นครับ เพราะจะทำให้ลูกค้า “เสียอารมณ์” หรือ “เซ็งจิต” กับร้านหรือบริษัทของเรา


เขาอยากได้ เราต้องมีให้ แต่จะมีให้เขาได้ เราต้องรู้ความต้องการของเขาว่า “เขาต้องการอะไร”


“นานาจิตตัง” หลาย ๆ ท่านคงเคยได้ยินคำพูดนี้ครับ “ต่างจิตต่างใจ” บางคนก็ชอบสีนู้น บางคนก็ชอบสีนี้ (สีที่เราไม่ชอบ และไม่เคยคิดจะชอบ) แต่เราจะรู้ได้อย่างไรว่า ใครจะชอบอะไรบ้างมากน้อยแค่ไหน


อันนี้ต้องอาศัยประสบการณ์ครับ และวันนี้แม่ของผมทำเรื่องนี้ได้สำเร็จครับ เพราะปีนี้ผมออกมายืนขายยาย้อมผม ไม่ว่าจะลูกค้าจะเลือกสีใด ยี่ห้อใด มีให้หมด แต่นั่นไม่ใช่สิ่งที่สำคัญที่สุดครับ
เพราะการมีให้หมดนั้นหมายความว่า “ต้นทุนสินค้าคงคลัง” ก็จะสูงตามไปด้วย


การนำสินค้ามาสต๊อกไว้เพื่อตอบสนองความต้องการกับลูกค้านั้น จะต้องใช้เงินทุนที่เรียกว่า “เงินทุนหมุนเวียน” ที่จะใช้ในร้าน “ลงไปจม” เพื่อซื้อสินค้ามาสต๊อกไว้ ซึ่งนั่นจะต้องรวมค่าเก็บรักษา (พื้นที่) และค่าเสียโอกาสแทนที่จะใช้เงินไปซื้อสินค้าอย่างอื่นมาเพิ่มเติมในร้านได้อีก


แต่ปิดเทอมคราวนี้ ผมลองสังเกตว่าเมื่อยาย้อมผมบางสีเริ่มพร่องลงไปใกล้จะหมด เหลือประมาณ 2-3 กล่องต่อสี ปรากฎว่า “เซลล์แมน” ก็มาส่งพอดี สิ่งนี้ไม่ใช่ความมหัศจรรย์หรอกครับ แต่สิ่งนี้เรียกว่า “ประสบการณ์” ในการบริหารสินค้าคงคลัง ที่ผมผู้มีแต่ทฤษฎีถึงขนาดจบ M.B.A. ก็มิสามารถทำได้เนียนและดีเท่ากับแม่ของผมเอง ซึ่งมีประสบการณ์ในทางปฏิบัติมากกว่าผมหลายเท่าครับ เพราะการวิจัยในงานที่แม่ของผมได้สัมผัสทุก ๆ วันมากกว่า 15 ปี ได้สั่งสมความรู้และความสามารถมากมายที่ผมเด็กรุ่นใหม่ต้องมาร่วมเรียนรู้และจะต้องเรียนอีกมากครับ

 

 

ในวันนี้เอง แม่ของผมก็หยิบกล่องยาย้อมผมมาหนึ่งกล่องให้ผมเรียง “ยาย้อมผมสีน้ำตาล” น้ำตาลเข้มแบบธรรมดา ๆ


ทำไมถึงต้องสีน้ำตาล


เพราะวันนี้วันที่ 28 ตุลาคม เป็นวันเสาร์ก่อนที่หลาย ๆ โรงเรียนจะเปิดเทอม เทอมปลายหรือเทอม 2


ดังนั้นสีผมตอนปิดเทอม เขียว เหลือง แสด แดงที่เด็ก ๆ ย้อมไว้ตอนปิดเทอม วันจันทร์นี้ถ้านำผมที่อยู่หัวบนหลากหลายสีสันนั้นเดินไปโรงเรียน อาจารย์ฝ่ายปกครองคงจะได้ลงโทษกันแน่ ๆ


เวลาใกล้ ๆ เปิดเทอมเช่นนี้ สต๊อกสินค้าประเภทยาย้อมผมก็คงจะต้องเพิ่มปริมาณการขายและการเก็บสีธรรมชาติ ๆ สีดำและน้ำตาลเข้ม เพื่อเตรียมรับมือกับความเป็นจริงของสภาพผมคนไทย

ปภังกร วงศ์ชิดวรรณ
 29 ตุลาคม 2549