ย่างเข้าสู่ฤดูหนาว-ฤดูร้อนเป็นช่วงเวลาของผักหวานป่ารวมถึงต้นไม้ในป่าหลายๆชนิดผลัดใบออกดอกส่งกลิ่นหอมในแบบฉบับของธรรมชาติที่น่าค้นหา(ดิฉันเป็นคนนึงที่ชอบกลิ่นหอมๆของไม้เถาวัลย์ป่า)
สำหรับผักหวานป่า..มาถึงวันนี้กับคำตอบที่ได้พบเจอหลายๆอย่างสวนทางกันระหว่างต้นที่อยู่ตามธรรมชาติกับต้นที่ปลูกในบ้านในสวน..การแตกยอดการออกดอก...
...สองภาพด้านบนเป็นผักหวานป่าสายพันธุ์ใบแหลมที่อุฑยานผักหวานป่า กำลังแตกยอด(15/11/2556)รวมถึงออกช่อดอก...
โดยปกติแล้วผักหวานป่าพันธุ์ใบแหลมที่อยู่ตามธรรมชาติจะออกยอด-ดอกช่วงเดือนกุมภาพันธ์-มีนาคมและสุกช้ากว่าสายพันธุ์ใบรีใบมน...แต่กับต้นที่ปลูกในสวนกลับแสดงสิ่งที่สวนทางกันกับตามธรรมชาติ(ผักหวานกำลังบอกอะไร) "ออกยอดเร็ว ออกดอกปีละ2ครั้ง"แต่ปลูกก็ไม่ง่ายอย่างที่คิดเพราะดินต้องมีหน้าดินที่ร่วนซุยถึงแม้จะปลูกกับต้นตะขบก็ตาม...
สายพันธุ์ใบแหลมเป็นชนิดที่อุฑยานผักหวานป่าปลูกค้นคว้ามาตั้งแต่ช่วงเริ่มแรกแต่กลับเหลือไม่กี่ต้นในสวน(ส่วนมากที่มีอยู่ตอนนี้จะเป็นสายพันธุ์ใบรีใบมน(ผักหวานโคก)เพราะดินที่สวนเป็นดินเหนียวลูกรังปนหิน(ผักหวานใบแหลมปลูกเกิดแต่อยู่ได้ไม่นาน)
...ถึงจะเหลือไม่กี่ต้นแต่คงพอที่จะนำไปทำบุญถวายจังหันได้บ้าง วันนี้ได้รู้จักนิสัยใจคอกันแล้วอนาคตคงนำกลับมาปลูกให้ได้มากกว่าเดิม...
จากภาพนี้ไปเป็นผักหวานป่าที่ร้านคอมพิวเตอร์เมื่ิ2-3ปีแรกที่ปลูกเจ้าของสวนไม่มีรอยยิ้มขนาดนี้แพลมๆแต่ค่าใช้จ่ายในการดูแลจัดการในแปลง(...แต่นับจากนี้คงมีแต่รอยยิ้มเพราะทุกๆปีได้เก็บผักหวานป่าสดๆจากต้นหลังบ้านมาทำกับข้าวและแบ่งปันให้ญาติๆ...
...ผักหวานกำลังแตกยอดออกมาดูที่ต้นน่าชมมากเลยค่ะ...
...ถึงช่วงฤดูออกยอดผักหวานจะแตกยอดออกมาเองตามตาใบ ไม่ต้องทำอะไรกับเค้าเลย...
...นอกจากยอดที่ทยอยออกมาให้ตื่นตาแล้วแต่ก็มีสิ่งที่ชวนตื่นตาตื่นใจยิ่งขึ้นคือดอกที่ทยอยพรั่งพรูออกมาเช่นกัน(มีที่ไหนผักหวานออกดอกช่วงนี้และสุกช่วงปีใหม่..มีที่นี่ไง;)
...โดยรวมในสวนผักหวานอายุ6ปีแล้วไม่ต้องทำอะไรมากรดน้ำปุ๋ยให้อย่างเดียว ได้กินยอดดอกไปตลอดแล้ง ทุกปีๆ...
...ปุ๋ยสำหรับผักหวานป่าก็ไม่ต้องซื้อหา เพียงใช้ของที่มีอยู่แล้วในครัวเรือน..เศษอาหาร-ผัก-ผลไม้ ผสมรวมหมักเป็นปุ๋ยน้ำหมักบำรุงเพียงเท่านี้ผักหวานป่าก็สดชื่นออกดอกเติบโตดูแลคนปลูกไปอีกนาน
..."ปลูกครั้งเดียวเก็บเกี่ยวถึงลูกถึงหลาน..คือผักหวานป่า...
*** ขอบพระคุณ สวัสดีค่ะ ***
...ชื่นชมมากๆ ค่ะ...เห็นความเจริญเติบโตของผักหวาน...สวยงาม...น่าปลื้มใจนะคะ
ปลูกได้มากเลยนะครับพี่น้อย
ปนอยู่กับต้นตะขบนะครับ
ชอบ ๆๆๆๆๆๆๆๆ พีจังเลย แถว ๆ บ้านคุณมะเดื่อหาผักหวานป่ายากเต็มทีแล้วจ้ะ
สวัสดีค่ะคุณน้อย
นับวันมีแต่จะหายากขึ้นค่ะ อย่าลืมอนุรักษ์ไว้นะคะ ที่บ้านคุณยายดับแนวหมดแล้ว หากินไม่ได้เลยค่ะ
อ่านด้วยความสุขใจอย่างยิ่ง เป็นกำลังใจให้ค่ะ
*** ขอบพระคุณทุกๆท่านสำหรับดอกไม้และกำลังใจค่ะ ***
สวัสดีค่ะท่าน ดร.พจนา... ทุกครั้งที่ไปเยี่ยมเยือนแปลงผักหวานที่ร้านคอมฯสิ่งที่ได้กลับบ้านมาด้วยคือความสุขใจค่ะ
ขอบพระคุณค่ะ
สวัสดีค่ะท่านอาจารย์ขจิต...ผักหวานป่าต้นโตๆแม้อยู่กลางแดดได้แล้วแต่ก็ไม่สดชื่นเท่าอยู่กับต้นตะขบค่ะ(ตะขบ1ต้นปลูกผักหวานได้10-20ต้นค่ะ)
ขอบพระคุณค่ะ
สวัสดีค่ะคุณมะเดื่อ...ผักหวานป่านับวันยิ่งเหลือน้อยค่ะไม่ว่าที่ไหนๆ มาช่วยกันปลูกอนุรักษ์ไว้ด้วยกันนะคะ
ขอบพระคุณค่ะ
สวัสดีค่ะคุณมนัสดา...ผักหวานป่าไม่ต้องหาวิธีปลูกเหมือนเมื่อก่อนแล้วนะคะ มาช่วยกันปลูกเยอะๆค่ะ
สวัสดีค่ะคุณใหญ่...ไปเยี่ยมชมสวนผักหวานที่ร้านคอมฯเห็นต้นผักหวานแล้วก็มีความสุขค่ะ และสุขใจยิ่งขึ้นเมื่อพี่เจ้าของสวนเล่าให้ฟังว่าทุกๆปีที่ช่วงปีใหม่แม่ของพี่เค้าที่อยู่จ.สกลนครจะมาเยี่ยมลูกสาวได้กินแกงผักหวานที่ชอบค่ะ...
ขอบพระคุณค่ะ
..."ปลูกครั้งเดียวเก็บเกี่ยวถึงลูกถึงหลาน..คือผักหวานป่า..."
จริงด้วยเนาะ
.....
คึดฮอดดดน้องสาวหล่า คึดฮอดน้องผักหวานป่าแฮงเด้...
มีติดกล้องมาเป็นแรงใจด้วย ต้นนี้ เบอร์หนึ่งอยู่กลางเนินเลยเชียว
สุดยอดดด อิ่มอกอิ่มใจแทนคนปลูก คงกำลังติดลูกช่วงนี้เนาะ
สวัสดีปีใหม่ค่ะพี่สาว...รักษาสุขภาพด้วยนะคะหวังว่าไม่นานคงได้กลับบ้านไปหาผักหวานนะ;))
ผักหวานที่ร้านคอมฯตั้งแตาถ่ายรูปยังไม่ได้กลับไปเยี่ยมเลยหลังปีใหม่คงได้ไติดตามเก็บภาพมาฝาก
ขอบคุณค่ะคิดถึงพี่สาวอยู่เสมอเช่นกันค่ะ
สวัสดีค่ะน้องสาวหล่า
พี่สาวเข้าบางกอก ไปปฏิบัติภารกิจเที่ยวที่ผ่านมา...
ทั้งซ่อมสมอง เจ้าสามเครื่องนี้(ส่งคืนไปเครื่องหนึ่ง) ทั้งภารกิจเพื่อชาติเพื่อแผ่นดิน
ทั้งลองทำงานในเมืองแบบเปรียบเทียบกับงานอยู่กับธรรมชาติ
พบสัจธรรมชีวิต อันเป็นคำตอบสุดท้ายสำหรับตนเองแบบนี้จ้า :)
...
เหมือนเด๊ะเลยอะ อยู่ในกรอบแล้วโตไม่ไหว (หน้าบรรได ธ.กรุงไทย)
ครั้นพยายาม...ทะลึ่งโตพอได้ ก็เกะกะ จนต้องโดนตัดทอน (หน้าร้าน ข้างๆธนาคาร)
ลองงานเพียงสามวัน เห็นตัวเอง เหมือนเครื่องจักร ชักตกกะใจ...ได้คิด...ตัดสินใจใหม่
ได้จังหวะกราบลาครูบาอาจารย์ กราบพระธาตุบนหัวนอนในวันครู ที่มีพระจันทร์ดวงโต
....
กลับอิสานบ้านเฮาเที่ยวนี้... พี่สาวจึงเตรียมตัวเตรียมใจมาอย่างดีเลยเชียว
แต่... การเรียนรู้ ณ พื้นที่ GtK.แห่งนี้ พี่สาวได้คิดว่า...
เราคงต้องโตแบบ...มะละกอต้นนี้แหละ ขอแอบๆข้างบรรไดเถอะนะ
...
...
โอกาสดีๆ ที่ได้รับจากกัลยาณมิตรและพื้นที่นี้มาตลอดนั้น
ช่วยปรับ "คลื่นหัวใจ" เราให้สมดุล สมบูรณ์...เต็มคนขึ้น...จริง จริงๆ
แต่คลื่นสมอง เรามีปัญหา จากความเครียดสะสม ที่ลากยาวช่วงใช้ชีวิตในเมืองร่วมเก้าปี
ต้นทุนที่ติดลบ การเรียนรู้จึงไม่สมประกอบพอ คือทั้งเป็นภาระ และอาจเป็นมลภาวะเบียดเบียนรอบข้าง
เดชะ...ยังพอมีบุญค้ำ...ธรรมจัดสรรให้บรรจบพบอุฑยานผักหวานป่า...และน้องสาวหล่า
ชะตาชีวิต ยังพอต่อติดกับวิถีพอเพียง..แห่งนี้ (น่านน...ซึ้งซะ...น้ำตาเอ่อเบ้านิ)
ปีนี้...จึงถือเป็นปีเริ่มต้นที่ดีที่สุดสำหรับชีวิตพี่สาวอีกรอบ
ขอบคุณน้องสาวหล่ามากหลาย ที่เนรมิตสวรรค์บนดินไว้ให้สัมผัส ชื่นชม
เป็นมุมสงบอบอุ่นสำหรับพี่สาว...ได้แวะมาอาศัยคลายร้อน กับธรรมชาติหวานๆ :))
และจักเป็นมุมให้พี่สาวได้เรียนรู้ต่อยอด ขยายผลต้้นทุนอันเป็นรากแห่งศรัทธาเล็กๆที่มีอยู่
ขอบคุณอีกครั้งนะจ๊ะ สาธุ บุญรักษาจ้า
(ตะขบข้างบ้าน ต้นมุมล่างขวานี้ ตั้งใจปลูกให้คุณยาย งามหลาย)
สวัสดีค่ะพี่สาวตะวันดิน...น่านตั๊วหละ! เสร็จบางผักหวานแล้วพี่สาวเฮา อิอิ
ประสบการณ์ต่างบ้านที่ผ่านๆมาของพี่สาวน้อยเชื่อว่าคงถึงเวลานำมาใช่ที่บ้านเกิดแล้วหละ(สร้างทางเลือกที่หลากหลายไว้ให้คนรุ่นหลังได้มีทางเลือกให้กับชีวิตได้เวลา"ปล่อยของ" อะไรดีๆที่มีอยู่ข้างในหัวใจนำมันออกมาวางไว้กับแม่ธรณี)
ขอให้วางใจกับผักหวานเชื่อมั่นกับต้นตะขบแล้วเพื่อนๆต้นไม้ชนิดต่างๆก็จะตามมาด้วยมุมมองใจที่เป็นธรรมชาติจะช่วยให้ใจมีความสุขสบเย็น(แม้นมีเรื่องร้อนใดๆมาจากภายนอก..หากเดินเข้ามาอยู่ในมุมสวรรค์น้อยๆของพี่อ้อย;)ใจจะเย็นขึ้น ไม่นานคงได้พบ)
แปลงตะขบดายหญ้าออกแล้วสวยสะอาดตาดีนะคะ(ตอนดายหญ้าอาจจะเหนื่อยแต่พอดายหญ้าเสร็จแล้วมองกลับกลังดูผลงานหายเหนื่อยเลยใช่ไหมคะ;) ต้นตะขบ 14 ต่นลงผักหวานได้300-400 ต่นเชียวนะคะ นอกจากนั้นในแปลงตะขบก็สามารถปลูกพืชผักสวนครัวเพิ่มเข้าไปได้อีกนะคะ เช่นพริก กระเพรา โหระพา ตะไคร้ ใบมะกรูด ชีฝรั้ง แมงลัก สะระแหน่ฯลฯ หลายๆคนอาจจะคิดว่าต้นตะขบร่มครึ้มจะหงำพืชผัก...แต่ความเป็นจริงแล้วพืชผักที่ปลูกในแปลงร่มตะขบจะยิ่งงาม
หลุมรอบๆต้นตะขบขุดทำอะไรเหรอคะขุดปรุงดินรึเปล่าขุดได้เนอะรึยัง...หากยังไม่เยอะอยากจะบอกว่าหลุมที่ขุดอยู่ใกล้โคนตะขบไปค่ะแตาละหลุมควรอยู่ห่างจากโคนตะขบอย่างน้อย"1 ศอก" ทั้ง4ด้านค่ะ หากขุดเยอะแล้วแวลาถมดินก็ค่อยทำเนินดินเป็นจุดหลุมออกไว้ห่างๆโคนตะขบก็ได้ค่ะ
ดีใจที่ได้รู้จักกับพี่สาวเช่นกันค่ะขอให้บุญรักษาสร้างป่าผักหวานมุมสงบสวรรค์หวานๆข้างบ้านให้คุณยายได้ชื่นชมด้วยกันนะคะ
ขอบคุณค่ะ
อั้ยย่ะ!
ขออภัยเด้อหล่า
ข้อความคือติดเป็นพรืดดแท้เหลา :)
จัดใหม่เนาะ ลบโพสอันบนซะเน้อ...
....
หลุมสี่มุมรอบต้นตะขบนั้น พี่สาวขุดหลังจากขนดินมาลงแล้ว
รดด้วยน้ำหมักชีวภาพจนดินนุ่มสามวัน จึงทำการขุดกว้างลึกและห่างต้นตะขบเกือบศอก
ต้นต่อไป จะปรับถมดินรอบบริเวณต้นให้กว้างกว่านี้ หลุมห่างกว่านี้อีกหน่อยเนาะ
พี่สาวลงปุ๋ยมูลโคไปหลุมละครึ่งถัง ตามด้วยใบจามจุรีหลุมละครึ่งถัง กลบดินบางๆ
แล้วถอนตอซังข้าวในนามาแช่น้ำหมักจุลินทรีย์ คลุมรอบแม่นมตะขบให้เย็นฉ่ำไปเลย
มัวดายหญ้า และถอนตอซังข้าว ยังไม่ได้ขนดินลงต้นที่สองเลย
เช้าวันนี้… พี่สาวถอนตอซังข้าวเป็นวันที่สามหละ
เช้าละสองชั่วโมงกว่า หมดแปลงประมาณไร่หนึ่ง ใช้เวลาร่วมเจ็ดชั่วโมง หน้ามืดเหมือนกัน
ที่เหลือจากคลุมต้นตะขบในสวนข้างบ้าน พี่สาวจะเก็บไว้คลุมแปลงเผือก คลุมหญ้า บำรุงหัวอย่างดี ลุ้นต้นพันธุ์อยู่
ค่อยๆเรียกพลังที่ถูกหงำในห้องแอร์ซะเป็นนาน คาดว่าจะมาเต็มๆได้ภายในปีนี้หละ :)
ขอแบ่งปุ๋ยคอกเพื่อนบ้านมา ในหมู่บ้านมีคนเลี้ยงงัวแค่สองคอกเองนิ
...
ตะขบที่สวนข้างบ้าน ๑๔ ต้น ที่เนินผักหวาน ๑๒ ต้น เนินทานตะวัน ๑๕ ต้น รอบสระน้ำ ๗ ต้น
รวมเบ็ดเสร็จ ๔๘ ต้น กะว่าวันนี้เก็บต้นเล็กต้นน้อยลงอีกสองให้ครบ ๕๐ ต้น สวยๆเนาะ
แรงน้อยๆ ค่อยๆทำไป เว้นวรรคพักกิจกรรมเด็กน้อย ด้วยเหตุผลหลายประการ
ยินดี…ฝึกอาณาปาณสติกับดินกับหญ้าต้นหมากรากไม้ ดูลมหายใจและฟังธรรมไป แดดร้อนแต่สงบ…เย็นใจดีจัง
พี่สาว ทยอยส่งการบ้านแบบนี้ กำลังลงตัวพอเหมาะพอดีสำหรับการเรียนรู้ยามนี้ ค่อยๆปรับไปเนาะ
ขอบคุณ น้องหล่ามากมายเลยนะจ๊ะ สาธุ บุญรักษาจ้า
๒ ก.พ.๕๗
สวัสดียามดึกค่ะ น้องสาวหล่า
มัวจดจ่อกับข่าวพี่น้องที่เรียกร้องให้ผู้นำประเทศหยุดทำงาน กำลังเผชิญสิ่งไม่คาดฝัน...
และพรุ่งนี้ พี่สาวก็เดินทางสวนกับ "ชาวนากระแสหลัก" ที่เข้าเมืองไปเรียกร้องความเป็นธรรม เรื่องจำนำข้าว
ด้วยการ...ให้รถมาดันคันนาให้กว้างสามเมตร รอบที่นาสองไร่กว่า... แม้เราไม่อาจหยุดใครได้
แต่เราเริ่มที่เราได้ นาอินทรีย์ปีแรกเริ่มสองไร่ สวนผักหวานป่าและแก้วมังกรหนึ่งไร่ สวนครัวน้อยๆ...
พี่ชายถามว่าจะไหวเหรอ แค่สวนข้างบ้านสองงาน ก็หนักแอ้แล้ว แต่พี่สาวแอบเพิ่มทั้งนาและเนินผักหวานป่าอีกเนิน :)
เนินทานตะวัน ดินทรายกระด้างมาก แต่หญ้าไมยราบงามหลาย ฝักกำลังแก่ ถางแทบไม่ทัน
ตะขบที่น้องสาวส่งไปปีนี้ ลงที่เนินนี้สิบห้าต้นแข็งแรงแข่งกับไมยราบ :)
ต่อน้ำไปถึงแล้ว เด็กน้อยคันไม้คันมือ อยากทำสปริงเกอร์ให้
วันนี้ พี่สาวเสียดายฟักทองในท้องนาที่กำลังงอก รีบขุดย้ายขึ้นเนิน ก่อนรถจะมาดันคันนาให้
(งานงอกเบียดบักอึ๊นิ อิอิ) ทยอยส่งการเด้อหล่า
เนินถั่วเขียว ทานตะวัน อยู่ติดเนินผักหวานป่า แต่กว้างกว่า ลงตะขบปีนี้โดยรอบสิบห้าต้น
เนินผักหวานป่าปีที่แล้ว ตะขบสิบสองต้น ถางหญ้าคลุมฟางเรียบร้อย กล้วยกำลังออกเครือ แก้วมังกรกำลังงาม
สวรรค์น้อยๆ... ค่อยๆเข้าที่... ขอบคุณน้องสาวหล่ามากหลาย... หมากไม้นำพา...บุญรักษาเด้อหล่า สาธุจ้า
เอ... ขออภัยเด้อหล่า ภาพที่สอง... ไม่มา
จัดมาใหม่เนาะ ถ้าซ้ำ ก็ลบซะเน้อ...
...คัดลอกลิงค์มาวางไม่สำเร็จ เป็นภาพเล็กแทนเนาะ สาธุจ้า...
สวัสดีค่ะพี่สาว...ถูกต้องแล้วค่ะ"แม้เราไม่อาจหยุดใครได้ แต่เราเริ่มที่เราได้" แสดงว่าพลังในตัวตนพี่สาวเริ่มกลับมาแล้ว เย้ เย้ ก็นึกอยู่ว่าพี่สาวเราจะห่างจากเด็กได้นานแค่ไหน;)) เด็กก็คือเด็กนะคะ บริวารของเราถูกต้องหรือถูกใจก็อยู่ที่แบบจะพาก้าวเดินนะคะ:))
คันดินกว้างไว้เป็นดีค่ะ3-4เมตร ปลูกตะขบระยะ5-6เมตรต้น(ช่วยคุมหญ้า) ข้างๆต้นตะขบ2ด้านปลูกผักหวานได้สองหลุม(10ต้น) ช่องว่างระหว่างต้นตะขบปลูกชะอม ผักเม็ก ผักติ้ว น้อยหน่า มะละกอ มะเขือ มะอึก พริก ตะไคร้ฯลฯ..แปลงนาหน้าฝนปลูกข้าวสุขภาพไว้ทาน(ไปดูงานมาเค้าทำนาหยอดและใช้เพียงขี้วัวบำรุงดินในแปลงนาโดยไม่ใช้ปุ๋ยเคมี..ได้ข้าว100ถังแถมในนามีปลาเยอะด้วย)
ฟังเรื่องเล่าจากพี่สาวแล้วนึกภาพยาวเลยกับสวรรค์น้อยๆอันแสนสุข..เริ่มวันนี้ที่มีแรงอีก3-5ปีก็สบายค่ะ(เริ่มเร็วก็พบสุขเร็ว)
น้อยยังไม่ได้เขียนบันทึกเลยค่ะช่วงนี้ไปขลุกอยู่ที่กพพ.(คลื่นเน็ตเข้าง่าย)อีกหน่อยคงได้เริ่มบันทึกค่ะ(กำลังดูเครือข่ายเน็ต)
ขอบคุณนะคะ