๒๘/๐๙/๒๕๕๖
**********
มาอู้กำเมืองกั๋นดีกว่า ๕
วันนี้นำเสนอคำเมือง ที่เกี่ยวกับ หญ้า และสัตว์พวก แมลง อีกนิดหน่อย แถมท้ายด้วยสำนวน สุภาษิตทางเหนืออีกเล็กน้อย ประกอบด้วยภาพดังต่อไปนี้...
...
...
หมามุ่ย = หม่ะเหนียง

ภาพจาก http://www.medplant.mahidol.ac.th/document/cowhage.asp
"หมะเหนียงบ้านเฮาเบาะธัมหมะดาเน่อ...บะเด่วเขาฮ้องว่า...ไวอะกร้าพันไทยปุ้นหนา"
(หมามุ่ยบ้านเราไม่ธรรมดานะ...เดี๋ยวนี้เขาเรียกว่า...ไวอะกร้าพันธุ์ไทยโน่นแหนะ)
...
...
หญ้าเจ้าชู้ = หญ้าก่อน (ออกเสียงสั้น)

ภาพจาก http://www.vichakaset.com
"ตะก่อนสมัยเป๋นนักกีฬาของโฮงเฮียน...ซ้อมบอลแหมะใด...โถงเท้าแม่นแต่หญ้าก่อน...เพาะว่าก๋างสนามโฮงเฮียน...มีต๋ายแต่หญ้าก่อนเต๋มไปหม๊ด"
(เมื่อก่อนนี้..ตอนเป็นนักกีฬาของโรงเรียน...ซ้อมบอลเมื่อไหร่...ถุงเท้ามีแต่หญ้าเจ้าชู้...เพราะว่าสนามโรงเรียนนั้น...มีหญ้าเจ้าชู้เต็มไปหมด)
...
...
หญ้าไมยราพ = หญ้าจิฮยอบ /หญ้าขี้ฮยอบ
ภาพจาก http://maiyarab.blogspot.com
"ต๋อนตี่เฮาเป๋นหละอ่อน...เฮาชอบเอามือไปจิหญ้าขี้ฮยอบเล่นแต๊เน่อ...มันม่วนดีหนา"
(ตอนที่ผมเป็นเด็ก...ผมชอบที่จะเอามือไปแหย่หญ้าไมยราบเล่นจังเลย...เพราะมันสนุกดี)
...
...
หญ้าสาบเสือ = หญ้าวังวาย / หญ้าเมืองวาย (บางแห่งหญ้าดอกขาว)

ภาพจาก http://th.wikipedia.org
"ต๋อนตี่เฮาเป็นนักเลียน...เลียดดังมันไหลหมั่น...เลียดดังไหลแหมะใด...กะเซาะหาแต่หญ้าวังวายนั่นหนะ มาอุดฮูดังเบาะหื้อมันออก"
(ตอนที่ผมเป็นนักเรียน...เลือดกำเดามันไหลบ่อย...พอกำเดาไหลเมื่อไหร่...ก็รีบหาหญ้าสาบเสือนี่แหละ...มาอุดรูจมูกเอาไว้ไม่ให้มันไหลออกมา)
...
...
หญ้าตำแย = หญ้าหารไก่ /หญ้าหันไก่

ภาพจากhttp://apinyagarden-coffee.blogspot.com/2011/07/blog-post.html
"ฮยามหน้อย...เอาตี๋นไปเต๊ะใส่หญ้าหารไก่หลายเตื่อ...เตะแหมะใดก็คันเมื่อนั้น
(ตอนเด็ก...เอาเท้าไปเตะใส่หญ้าตำแยหลายครั้ง...เตะครั้งใดก็คันเมื่อนั้น)
...
เรื่องหญ้า ที่มีรายชื่อแตกต่างจากภาคกลางคงมีไม่มากนัก เท่าที่แสดงมานี้เห็นว่ามีความผูกพันกับผู้เขียนตั้งแต่เด็กมา จึงขอนำมากล่าวในที่นี้แต่เพียงนิดหน่อย ต่อไปจักเพิ่มเติมชื่อของสัตว์ที่เห็นมีชื่อที่ดูแตกต่างสักเล็กน้อยดังนี้...
...
กิ้งก่า = จั๊กก่า /จ๊ะก่า

ภาพจากhttp://th.wikipedia.org
"คนบ้านเฮาบ่อกิ๋นจั๊กก่า แต่ซอบกิ๋นแหย้กั๋นนักกว่า"
(คนบ้านเราไม่ชอบกินกิ่งก่า แต่ชอบกินแย้มากกว่า)
...
จิ้งหรีด=จี๋ฮีด

ภาพจากhttp://commons.wikimedia.org/wiki/File:Gryllus-bimaculatus040.jpg
"หู้สึกสับสน..ละหว่างจี๋ฮีดกับจิ๊กุ่งเหลือเกิ๋น...เพาะเปิ่นฮ้องตังไทยเหมือนกั๋น"
(รู้สึกสับสน..ระหว่างจิ้งหรีดกับจิ้งโกร่งเหลือเกิน...เพราะภาคกลางมักใช้ภาษาเรียกเหมือนกัน)
...
จิ้งโกร่ง=จิ๊กุ่ง,จิกุ่ง

ภาพจากhttp://www.todayza.com/13720/
"ตะวาฝนต๊กน่ามท่วมบ้านป๋างเคาะ...ในสวนฮิมคลองบ้านอ้ายเพ็ญมีจิ๊กุ่งลอยน่ามเต๋มไปหมดเลย"
(เมื่อวานฝนตกน้ำท่วมบ้านปางค้อ...ในสวนบ้านพี่เพ็ญมีจิ้งโกร่งลอยน้ำเต็มไปหมดเลย)
...
แมลงกระชอน = แมงจอน

ภาพจากhttp://www.biogang.net/biodiversity_view.php?menu=biodiversityuid=3617id=7756
"ปี๋แล้วฮยะนา...แมงจอนนักใบ้นักง่าว...เจาะคันนาแหล๋วหม๊ด"
(ปีที่แล้วทำนา...แมลงกระชอนเยอะมากมาก...มันพากันเจาะคันนาจนพังหมด)
...
บันทึกนี้คงพักไว้แต่เพียงเท่านี้ก่อน ปิดท้ายด้วยสำนวนหรือ กำหมะเก่า ทางภาคเหนือที่เกี่ยวกับสัตว์เล็ก ๆ ที่กล่าวถึงดังกล่าวมาว่า...
...
"คนใหญ่แหล้ว บ่อถ้าไผสอน จี๋ฮีดแมงจอน ไผสอนมันเต้น"
(คนเราโตๆ กันแล้ว ไม่ต้องให้ใครมาสอน จิ้งหรีดแมงกระชอนมันเกิดมาก็เต้นได้เองตามธรรมชาติไม่มีใครสอน)
หมายถึง การที่เราจะสอนคนที่แก่แล้วมีประสบการณ์มามากแล้ว ให้รู้ให้เข้าใจหรือสนใจในเรื่องใดเรื่องหนึ่งนั้นยากมาก เพราะในใจของเขาผู้นั้น มักจะคัดค้านอยู่ตลอดเวลาว่า กูรู้แล้ว...มึงไม่ต้องสอนเข้ากับลักษณะของภาษาไทยที่ว่า ไม้อ่อนดัดง่าย ไม้แก่ดัดยาก นั่นเอง
...
ขอบคุณทุกท่านที่สนใจ
ขอบคุณโกทูโนว์
เห็นพี่หนาน สอนภาษาเหนือ ทำให้คิดถึง "แม่" ค่ะ แม่พูดได้ แต่ลูกสาวของแม่ไม่ได้เรื่องกันสักคนคร้า...อู้บ่จ้าง...คริ ๆ ๆ
ขอบคุณครับอาจารย์บุษ อู้บ่จ้าง กะเบาะเป๋นหยัง เฮียนฮู้ไว้เบาะเสียหลายครับ
กลับมาอ่านอีกหนคร้า...อู้บ่จ้าง แต่ฟังฮู้คร้า...รู้ความหมายว่าหมายถึง อะหยัง...อย่าได้มานินทานะคะ..จะโต้กลับเป็นภาษาไทยคร้า คริ ๆ ๆ สิ่งที่ได้จากแม่ มีเท่านี้เองคร้า...เสียดาย...ความรู้หายไปกับตัวแม่ค่ะ...
ขอบคุณมากค่ะ"พี่หนาน" ...ชอบจี๋ฮีดกับจิ๊กุ่งเหลือเกิ๋น
สวัสดีวันหยุดครับอาจารย์บุษ ขอบคุณที่เข้ามาอ่านและร่วมแสดงความคิดเห็นมากนะครับ
เรียนรู้เพิ่มเติมทีละเล็กทีละน้อย เข้าใจ ฟังรู้เรื่อง ถึงแม้จะพูดไม่ได้ หรือไม่กล้าพูดก็ดีแล้วครับ กันนินทาได้แน่นอนครับ ผมคนหนึ่งละที่ไม่กล้า...อิอิอิ...มิบังอาจ
สวัสดีอาจารย์ดร.พจนา อีกท่านนะครับที่ช่วยกระตุ้นและให้กำลังใจเสมอมา จิ๊กุ่งแถวบ้านตอนนี้ตัวละ ๑ บาท จี๋ฮีดยังไม่แน่ใจว่าโลละเท่าไหร่ มีการเพาะเลี้ยงเพื่อขายด้วยครับอาจารย์
สวัสดีค่ะ คุณพรพจน์
- ทดลอง ออกเสียง ด้วยสำเนียงตนเอง และฟังเอง ...555...รู้เรื่อง บ้าง ไม่รู้เรื่องบ้าง...
- สมัยเด็ก ๆ เคยได้เห็น และ ชอบ ไปแย่เล่น กับหญ้า "ไมยราพ" ... เช่นกันค่ะ มันจะหุบราบเรียบ......ใช่มั้ยค่ะ
ขอบคุณ ที่แบ่งปันความรู้ค่ะ
สวัสดีครับอาจารย์ Joy ขอบคุณที่เข้ามาทดลองอู้เมืองนะครับ ใช่แล้วครับ "ไมยราบ" มันจะหุบเวลาที่เราเอามือไปแหย่ อาการที่แหย่เบา ๆ แถวบ้านเขาเรียกว่า "จิ" หรือ "จิ๊" ครับ อาการที่มันหุบ เขาเรียกว่า "ฮยอบ" หรือ "ยอบ" จึงเรียกว่า "จิฮยอบ" ออกเสียง ฮ นกฮูกนำ ย ยักษ์นะครับ
ผ่อนคลายครับอาจารย์ อย่างน้อยเราก็ได้ยิ้มหรือหัวเราะกับตัวเอง ระวังคนข้าง ๆ เขาจะมองเราด้วยสายตาแปลก ๆ นะครับอาจารย์...อิอิอิ
-สวัสดีครัีบพี่หนาน..
-ตวยมาอ่านกำเมืองบ้านแพะ..
-บันทึกนี้ขอแลกเปลี่ยนกำว่า"หญ้าสาบเสือ"บ้านผมฮ้องว่า"หญ้าดอกขาว"ครับ..
-ส่วนคำอื่น ๆ ฮ้องเหมือนกั๋นกับบ้านแพะครับ..
-ขอบคุณครับ..