"พี่หนาน"
นาย พรพจน์ พี่หนาน เรียงประพัฒน์

มาอู้กำเมืองกั๋นดีกว่า ๕


"กำเมือง" ถ้าเฮาเบาะปากั๋นอู้แล้วไผจะมาอู้...แถมเหมาะ

๒๘/๐๙/๒๕๕๖

**********

 

มาอู้กำเมืองกั๋นดีกว่า ๕

วันนี้นำเสนอคำเมือง ที่เกี่ยวกับ หญ้า และสัตว์พวก แมลง อีกนิดหน่อย แถมท้ายด้วยสำนวน สุภาษิตทางเหนืออีกเล็กน้อย ประกอบด้วยภาพดังต่อไปนี้...

...

...

หมามุ่ย = หม่ะเหนียง

ภาพจาก http://www.medplant.mahidol.ac.th/document/cowhage.asp

"หมะเหนียงบ้านเฮาเบาะธัมหมะดาเน่อ...บะเด่วเขาฮ้องว่า...ไวอะกร้าพันไทยปุ้นหนา"

(หมามุ่ยบ้านเราไม่ธรรมดานะ...เดี๋ยวนี้เขาเรียกว่า...ไวอะกร้าพันธุ์ไทยโน่นแหนะ)

...

...

 

หญ้าเจ้าชู้ = หญ้าก่อน (ออกเสียงสั้น)

ภาพจาก http://www.vichakaset.com

"ตะก่อนสมัยเป๋นนักกีฬาของโฮงเฮียน...ซ้อมบอลแหมะใด...โถงเท้าแม่นแต่หญ้าก่อน...เพาะว่าก๋างสนามโฮงเฮียน...มีต๋ายแต่หญ้าก่อนเต๋มไปหม๊ด"

(เมื่อก่อนนี้..ตอนเป็นนักกีฬาของโรงเรียน...ซ้อมบอลเมื่อไหร่...ถุงเท้ามีแต่หญ้าเจ้าชู้...เพราะว่าสนามโรงเรียนนั้น...มีหญ้าเจ้าชู้เต็มไปหมด)

...

...

หญ้าไมยราพ = หญ้าจิฮยอบ /หญ้าขี้ฮยอบ

ภาพจาก http://maiyarab.blogspot.com

"ต๋อนตี่เฮาเป๋นหละอ่อน...เฮาชอบเอามือไปจิหญ้าขี้ฮยอบเล่นแต๊เน่อ...มันม่วนดีหนา"

(ตอนที่ผมเป็นเด็ก...ผมชอบที่จะเอามือไปแหย่หญ้าไมยราบเล่นจังเลย...เพราะมันสนุกดี)

...

...

 

หญ้าสาบเสือ = หญ้าวังวาย / หญ้าเมืองวาย (บางแห่งหญ้าดอกขาว)

ภาพจาก http://th.wikipedia.org

"ต๋อนตี่เฮาเป็นนักเลียน...เลียดดังมันไหลหมั่น...เลียดดังไหลแหมะใด...กะเซาะหาแต่หญ้าวังวายนั่นหนะ มาอุดฮูดังเบาะหื้อมันออก"

(ตอนที่ผมเป็นนักเรียน...เลือดกำเดามันไหลบ่อย...พอกำเดาไหลเมื่อไหร่...ก็รีบหาหญ้าสาบเสือนี่แหละ...มาอุดรูจมูกเอาไว้ไม่ให้มันไหลออกมา)

...

...

 

หญ้าตำแย = หญ้าหารไก่ /หญ้าหันไก่

ภาพจากhttp://apinyagarden-coffee.blogspot.com/2011/07/blog-post.html

"ฮยามหน้อย...เอาตี๋นไปเต๊ะใส่หญ้าหารไก่หลายเตื่อ...เตะแหมะใดก็คันเมื่อนั้น

(ตอนเด็ก...เอาเท้าไปเตะใส่หญ้าตำแยหลายครั้ง...เตะครั้งใดก็คันเมื่อนั้น)

 

...

รื่องหญ้า ที่มีรายชื่อแตกต่างจากภาคกลางคงมีไม่มากนัก เท่าที่แสดงมานี้เห็นว่ามีความผูกพันกับผู้เขียนตั้งแต่เด็กมา จึงขอนำมากล่าวในที่นี้แต่เพียงนิดหน่อย ต่อไปจักเพิ่มเติมชื่อของสัตว์ที่เห็นมีชื่อที่ดูแตกต่างสักเล็กน้อยดังนี้...

...

 

กิ้งก่า = จั๊กก่า /จ๊ะก่า

ภาพจากhttp://th.wikipedia.org

"คนบ้านเฮาบ่อกิ๋นจั๊กก่า แต่ซอบกิ๋นแหย้กั๋นนักกว่า"

(คนบ้านเราไม่ชอบกินกิ่งก่า แต่ชอบกินแย้มากกว่า)

...

 

จิ้งหรีด=จี๋ฮีด

ภาพจากhttp://commons.wikimedia.org/wiki/File:Gryllus-bimaculatus040.jpg

"หู้สึกสับสน..ละหว่างจี๋ฮีดกับจิ๊กุ่งเหลือเกิ๋น...เพาะเปิ่นฮ้องตังไทยเหมือนกั๋น"

(รู้สึกสับสน..ระหว่างจิ้งหรีดกับจิ้งโกร่งเหลือเกิน...เพราะภาคกลางมักใช้ภาษาเรียกเหมือนกัน)

...

 

 

จิ้งโกร่ง=จิ๊กุ่ง,จิกุ่ง

ภาพจากhttp://www.todayza.com/13720/

"ตะวาฝนต๊กน่ามท่วมบ้านป๋างเคาะ...ในสวนฮิมคลองบ้านอ้ายเพ็ญมีจิ๊กุ่งลอยน่ามเต๋มไปหมดเลย"

(เมื่อวานฝนตกน้ำท่วมบ้านปางค้อ...ในสวนบ้านพี่เพ็ญมีจิ้งโกร่งลอยน้ำเต็มไปหมดเลย)

...

 

แมลงกระชอน = แมงจอน

ภาพจากhttp://www.biogang.net/biodiversity_view.php?menu=biodiversityuid=3617id=7756

"ปี๋แล้วฮยะนา...แมงจอนนักใบ้นักง่าว...เจาะคันนาแหล๋วหม๊ด"

(ปีที่แล้วทำนา...แมลงกระชอนเยอะมากมาก...มันพากันเจาะคันนาจนพังหมด)

...

บันทึกนี้คงพักไว้แต่เพียงเท่านี้ก่อน ปิดท้ายด้วยสำนวนหรือ กำหมะเก่า ทางภาคเหนือที่เกี่ยวกับสัตว์เล็ก ๆ ที่กล่าวถึงดังกล่าวมาว่า...

...

"คนใหญ่แหล้ว บ่อถ้าไผสอน จี๋ฮีดแมงจอน ไผสอนมันเต้น"

 

(คนเราโตๆ กันแล้ว ไม่ต้องให้ใครมาสอน จิ้งหรีดแมงกระชอนมันเกิดมาก็เต้นได้เองตามธรรมชาติไม่มีใครสอน)

 

หมายถึง การที่เราจะสอนคนที่แก่แล้วมีประสบการณ์มามากแล้ว ให้รู้ให้เข้าใจหรือสนใจในเรื่องใดเรื่องหนึ่งนั้นยากมาก เพราะในใจของเขาผู้นั้น มักจะคัดค้านอยู่ตลอดเวลาว่า กูรู้แล้ว...มึงไม่ต้องสอนเข้ากับลักษณะของภาษาไทยที่ว่า ไม้อ่อนดัดง่าย ไม้แก่ดัดยาก นั่นเอง

...

 

ขอบคุณทุกท่านที่สนใจ

ขอบคุณโกทูโนว์

หมายเลขบันทึก: 549452เขียนเมื่อ 28 กันยายน 2013 12:04 น. ()แก้ไขเมื่อ 23 ตุลาคม 2013 14:10 น. ()สัญญาอนุญาต: ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลง


ความเห็น (9)

เห็นพี่หนาน สอนภาษาเหนือ ทำให้คิดถึง "แม่" ค่ะ แม่พูดได้ แต่ลูกสาวของแม่ไม่ได้เรื่องกันสักคนคร้า...อู้บ่จ้าง...คริ ๆ ๆ

ขอบคุณครับอาจารย์บุษ  อู้บ่จ้าง กะเบาะเป๋นหยัง เฮียนฮู้ไว้เบาะเสียหลายครับ

กลับมาอ่านอีกหนคร้า...อู้บ่จ้าง แต่ฟังฮู้คร้า...รู้ความหมายว่าหมายถึง อะหยัง...อย่าได้มานินทานะคะ..จะโต้กลับเป็นภาษาไทยคร้า คริ ๆ ๆ สิ่งที่ได้จากแม่ มีเท่านี้เองคร้า...เสียดาย...ความรู้หายไปกับตัวแม่ค่ะ...

ขอบคุณมากค่ะ"พี่หนาน" ...ชอบจี๋ฮีดกับจิ๊กุ่งเหลือเกิ๋น

สวัสดีวันหยุดครับอาจารย์บุษ ขอบคุณที่เข้ามาอ่านและร่วมแสดงความคิดเห็นมากนะครับ

เรียนรู้เพิ่มเติมทีละเล็กทีละน้อย เข้าใจ ฟังรู้เรื่อง ถึงแม้จะพูดไม่ได้ หรือไม่กล้าพูดก็ดีแล้วครับ กันนินทาได้แน่นอนครับ ผมคนหนึ่งละที่ไม่กล้า...อิอิอิ...มิบังอาจ

สวัสดีอาจารย์ดร.พจนา อีกท่านนะครับที่ช่วยกระตุ้นและให้กำลังใจเสมอมา จิ๊กุ่งแถวบ้านตอนนี้ตัวละ ๑ บาท จี๋ฮีดยังไม่แน่ใจว่าโลละเท่าไหร่ มีการเพาะเลี้ยงเพื่อขายด้วยครับอาจารย์

สวัสดีค่ะ  คุณพรพจน์

- ทดลอง  ออกเสียง ด้วยสำเนียงตนเอง และฟังเอง ...555...รู้เรื่อง บ้าง ไม่รู้เรื่องบ้าง...

- สมัยเด็ก ๆ เคยได้เห็น และ ชอบ ไปแย่เล่น กับหญ้า "ไมยราพ" ... เช่นกันค่ะ  มันจะหุบราบเรียบ......ใช่มั้ยค่ะ

 

ขอบคุณ ที่แบ่งปันความรู้ค่ะ

สวัสดีครับอาจารย์ Joy ขอบคุณที่เข้ามาทดลองอู้เมืองนะครับ  ใช่แล้วครับ "ไมยราบ" มันจะหุบเวลาที่เราเอามือไปแหย่ อาการที่แหย่เบา ๆ แถวบ้านเขาเรียกว่า "จิ" หรือ "จิ๊" ครับ  อาการที่มันหุบ เขาเรียกว่า "ฮยอบ" หรือ "ยอบ"  จึงเรียกว่า "จิฮยอบ"  ออกเสียง ฮ นกฮูกนำ ย ยักษ์นะครับ

ผ่อนคลายครับอาจารย์ อย่างน้อยเราก็ได้ยิ้มหรือหัวเราะกับตัวเอง  ระวังคนข้าง ๆ เขาจะมองเราด้วยสายตาแปลก ๆ นะครับอาจารย์...อิอิอิ

-สวัสดีครัีบพี่หนาน..

-ตวยมาอ่านกำเมืองบ้านแพะ..

-บันทึกนี้ขอแลกเปลี่ยนกำว่า"หญ้าสาบเสือ"บ้านผมฮ้องว่า"หญ้าดอกขาว"ครับ..

-ส่วนคำอื่น ๆ ฮ้องเหมือนกั๋นกับบ้านแพะครับ..

-ขอบคุณครับ..

พบปัญหาการใช้งานกรุณาแจ้ง LINE ID @gotoknow
ขอแนะนำ ClassStart
ระบบจัดการการเรียนการสอนผ่านอินเทอร์เน็ต
ทั้งเว็บทั้งแอปใช้งานฟรี