เช้าวันที่ ๒๐ ก.ค. ๕๖ ผมไปร่วมกิจกรรมของ คศน. ที่ โรงแรม บั๊ดดี้ ใกล้บ้าน เข้าไปแล้วผมตรงเข้าไปที่ลานร้านอาหาร ที่สร้างยื่นเข้าไปในแม่น้ำเจ้าพระยาประมาณ ๓๐ - ๔๐ เมตร พร้อมกับถามตนเองว่า การสร้างสิ่งก่อสร้างล้ำแม่น้ำอย่างนี้ผิดกฎหมายหรือไม่
เข้าไปเห็นการสร้างพื้นที่ปลูกผักตบชะวา ผมถามตนเองว่า นี่คือวิธีสร้างความตื้นเขินของแม่น้ำ เพื่อให้ที่ดินของตนงอก ใช่หรือไม่ ผิดกฎหมายหรือไม่ และหากไม่ผิดกฎหมาย ผิดหลักการการอยู่ร่วมกันอย่างเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ เน้นการมีพื้นที่สาธารณะไว้ใช้ประโยชน์ร่วมกัน หรือไม่
ผมบอก อ. หมอเฮ้าส์ ผู้จัดการโครงการ คศน. ว่าไม่ควรไปใช้บริการโรงแรมนี้ เพราะบุกรุกที่สาธารณะ ท่านบอกว่า หาที่ประชุม คศน. ยากขึ้นทุกวัน ครั้งก่อนก็ไปเจอการบุกรุกป่า พื้นที่ภูเขา คราวนี้บุกรุกแม่น้ำ ต่อไปสงสัยจะหาที่ประชุม คศน. ไม่ได้
จิตสาธารณะของผู้คนในสังคมไทย อยู่ในสภาพเข้มข้นหรืออ่อนแอ ระดับใด???!!!
ทำให้ผมได้โจทย์วิจัย เรื่อสถานภาพริมฝั่งแม่น้ำ กับการปฏิบัติตามกฎหมาย ที่น่าจะให้นักเรียนชั้นประถมปลายทำ เพื่อสร้างสำนึกสาธารณะ และเพื่อเรียนรู้ ๘ หน่วยสาระ
วิจารณ์ พานิช
๒๑ ก.ค. ๕๖
ร้านยื่นเข้าไปในแม่น้ำเจ้าพระยา
ถ่ายจากบนร้าน ให้เห็นว่ามันยื่นเข้าไปในแม่น้ำเพียงใด
แปลงผักตบชะวา
ถ่ายให้เห็นวิธีกันพื้นที่ ที่ควรจะเป็นที่สาธารณะ
ร้านอาหารใหญ่โตมาก
เพิ่งเข้าใจว่าทำไมคนจึงปล่อยให้ผักตบชะวาลอยอยู่เต็มแม่น้ำลำคลอง
เป็นเรื่องที่สำคัญมากเลยนะคะ "จิตสำนึกสาธารณะ"
เห็นหัวข้อวิจัยของอาจารย์หมอแล้วผมชอบใจ " เรื่อสถานภาพริมฝั่งแม่น้ำ กับการปฏิบัติตามกฎหมาย ที่น่าจะให้นักเรียนชั้นประถมปลายทำ"
ดิฉันเห็นว่าสาเหตุของปัญหาอยู่ที่กฎหมายในการดูแลกำกับการใช้ทรัพยากรที่เป็นส่วนรวมของไทยล้าสมัยมากแล้ว ทำให้ปัญหาการรุกพื้นที่ชายฝั่งเกิดทั่วไป แม้ในพื้นที่ที่มีผลต่อการบังคับใช้กฎหมาย เช่นการสร้างโฮมสเตย์ในทะเลสาบสงขลา (ดังภาพ) ที่ชาวบ้านยอมจ่ายค่าปรับ เนื่องจากค่าปรับต่ำกว่ารายได้จากการที่มีผู้นิยมมาพักอาศัย และภายหลังที่จ่ายค่าปรับแล้วก็ทำให้ผู้ประกอบการรู้สึกว่าได้รับผิดชอบแล้ว
กิจกรรมดังกล่าวนี้นอกจากจะสร้างผลกระทบทั้งทางกายภาพและนิเวศต่อทะเลสาบสงขลาแล้ว ยังเป็นสถานที่ที่มีความเสี่ยงแต่ต่อการเกิดกิจกรรมต่างที่ไม่เหมาะสมต่อเยาวชน เพราะเป็นกิจกรรมนันทนาการที่วัยรุ่นชอบไปรวมกันเป็นกลุ่มพักแรมกลางทะเลสาบ เกิดอะไรขึ้นก็มีข้อจำกัดในการให้ความช่วยเหลือโดยเฉพาะเวลาค่ำคืน