บทคัดย่อ
การอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมให้ได้ผลระยะยาว และยั่งยืนนั้นจำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องเริ่มต้นจากการปลูกฝังความคิดและจิตสำนึกให้กับเยาวชน เพื่อให้เขาเหล่านั้นมีความรู้ความเข้าใจเรื่องสิ่งแวดล้อมอย่างแท้จริง ซึ่งจะทำให้เขารัก หวงแผ่นดินและห่วงใยสิ่งแวดล้อม เห็นคุณค่าของทรัพยากรธรรมชาติให้ได้ผลนั้น รูปแบบการจัดการศึกษาเป็นสิ่งสำคัญ การส่งเสริมให้ผู้เรียนเรียนรู้ด้วยตัวเอง การศึกษาจากแหล่งเรียนรู้จริงในธรรมชาติ ทำให้นักเรียนได้เรียนรู้ที่สัมผัสได้โดยตรง เพื่อให้ผู้เรียนเข้าใจ และมีความตระหนักอย่างแท้จริง ต้องเริ่มต้นจากการเปลี่ยนแปลงเจตคติของผู้เรียนเพราะเป็นการเรียนรู้ที่เกิดขึ้นที่ใจส่งผลให้เกิดความรู้อย่างยั่งยืน ผู้วิจัยจึงทำการศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างเจตคติ การมุ่งอนาคตกับความรู้ทางด้านสิ่งแวดล้อมของนักเรียนที่เรียนรายวิชาวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อมในระดับมัธยมศึกษาปีที่ 4 จำนวน 3 ห้องเรียน 120 คน ซึ่งเป็นนักเรียนกลุ่มอ่อนที่ฝ่ายวิชาการของโรงเรียน ได้การจัดแผนการเรียนดังนี้ คือห้อง 4/2 เป็นนักเรียนที่มีระดับสติปัญญาปานกลางค่อนข้างอ่อนที่เลือกเรียนแผนวิทยาศาสตร์ ส่วนอีก 2 ห้องเรียน คือ 4/7 และ 4/8 เป็นนักเรียนที่มีระดับสติปัญญาที่อ่อนมากซึ่งจัดไว้ในแผนการเรียนทัศศิลป์ และดนตรี ผู้วิจัยจึงจัดกิจกรรมการเรียนรู้อย่างหลากหลาย เช่น สร้างสะพานรักด้วยทักษะวิทยาศาสตร์ โรงเรียนของฉัน ปัญหาสิ่งแวดล้อมในโรงเรียน และรณรงค์การรักษาสิ่งแวดล้อมในโรงเรียน การจัดทำสื่อรณรงค์การรักษาสิ่งแวดล้อมในโรงเรียน บริโภคอย่างไรไม่เป็นขยะ และปลอดภัย กระดานข่าว สิ่งแวดล้อม โครงการศึกษาป่าชายเลนชุมชนทุ่งตะเซะ การเสริมสร้างสิ่งแวดล้อมในชุมชน ใช้ทรัพยากรของชาติอย่างไรมิให้เสื่อมโทรม และกิจกรรมสองมือน้อยพิทักษ์โลก หลังจากเสร็จสิ้นกระบวนการเรียนรู้ ทำการประเมินผล โดยใช้ แบบประเมินความรู้ เจตคติและการมุ่งอนาคต พบว่า นักเรียนมีเจตคติ กับการมุ่งอนาคตสัมพันธ์กับความรู้ของผู้เรียน ดังนี้คือ การจัดกิจกรรมการเรียนรู้อย่างหลากหลายส่งผลให้นักเรียนมีเจตคติที่ดีต่อสิ่งแวดล้อม และมีการมุ่งอนาคตในระดับมาก ส่วนความรู้ทางด้านสิ่งแวดล้อมของผู้เรียนอยู่มีค่าเฉลี่ย 18.01 ซึ่งถือว่าผู้เรียนมีระดับความรู้ระดับปานกลางทั้งนี้อาจเป็นเพราะว่านักเรียนดังกล่าว นักเรียนที่มีเจตคติต่อสิ่งแวดล้อมดีมีความสัมพันธ์กับความรู้อย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ 0.05 กล่าวคือ นักเรียนที่มีเจตคติต่อสิ่งแวดล้อมดีก็จะมีความรู้และผลการเรียนดีตามมากด้วย ส่วนนักเรียนที่มีเจตคติต่อสิ่งแวดล้อมต่ำก็จะมีความรู้และผลการเรียนต่ำส่วน นักเรียนที่มีการมุ่งอนาคตกับความรู้มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ 0.01 กล่าวคือ นักเรียนที่มีการมุ่งอนาคตสูงก็จะมีความรู้หรือผลการเรียนรู้สูงตามไปด้วย และจากการประเมินผลกิจกรรมแบบให้แสดงความคิดเห็นอย่างอิสระ พบว่า การจัดกระบวนการเรียนรู้อย่างหลากหลาย กิจกรรมที่ที่นักเรียนพอใจ และมีความสุขกับการเรียนรู้มากที่สุดคือ การจัดการเรียนรู้โดยการเข้าค่าย ที่จัดการเรียนรู้จากแหล่งเรียนรู้จริงในธรรมชาติ
คิดถึงนะ ส่งใจมาเป็นแรงหนุน ค้ำจุนความดีงามจ้ะ สู้ ๆ