ตอนที่ 7 ระบบยุทธศาสตร์ละเอียดอ่อนและซับซ้อนที่สุดในโลก

ครูเต
ติดตาม ผู้ติดตาม 
ติดต่อ
  
  

 สิ่งที่อุบัติขึ้นบนโลก ในโลกหรือนอกโลกล้วนเป็น กระบวนการของทฤษฏีระบบ โดยมีกระบวนการกระทำต่อปัจจัยนำเข้าแล้วเกิดผลผลิต


ตอนที่ 7 

ระบบยุทธศาสตร์ละเอียดอ่อนและซับซ้อนที่สุดในโลก

  ถ้ากล่าวว่า “ เด็ดดอกหญ้าสะเทือนถึงดวงดาว”  จะเชื่อหรือไม่ .....ไม่น่าเชื่อเลย...ดอกหญ้าเป็นพืชเล็กๆที่เกิดขึ้นบนผิวดิน ไม่มีคุณค่าในสายตาของเราเลย บางคนเดินเหยียบย่ำไปโดยไม่รู้ตัว บางคนก็ถอนทิ้งหรือใช้เครื่องตัดหญ้าตัดทิ้งทุกวัน ส่วนดวงดาวนั้นอยู่บนท้องฟ้าไกลจากโลกหลายล้านปีแสง ทำไมดอกหญ้าจึงไปเกี่ยวข้องกับดวงดาว คิดแล้ว...จึงเชื่อว่าเป็นไปไม่ได้ ...และคิดว่าเป็นแค่การเปรียบเทียบให้เห็นถึงความซับซ้อนของระบบยุทธศาสตร์ที่ยุ่งเหยิงเกินคำบรรยาย บางคนก็คิดว่าเป็นบทประพันธ์ที่เขียนให้กินใจผู้อ่าน

  จะเชื่อหรือไม่ ลองมาดูระบบที่ซับซ้อนกันก่อน

มารู้จักทฤษฏีระบบ( System Theory  )  อย่างง่ายๆก่อนดังนี้ 


ภาพที่ 1 แสดงทฤษฏีระบบอย่างง่าย

  สิ่งที่อุบัติขึ้นบนโลก ในโลกหรือนอกโลกล้วนเป็นกระบวนการของทฤษฏีระบบโดยมีกระบวนการกระทำต่อปัจจัยนำเข้าแล้วเกิดผลผลิต

ยกตัวอย่างเล็กๆให้เห็นดังนี้

  เม็ดฝนที่ตกสู่โลก 1 เม็ด  เป็นผลผลิต( Out-put )ของกระบวนการเกิดฝน (Process )โดยมีไอน้ำในอากาศ อุณหภูมิ แรงดึงดูดของโลก ความแรงลม ฯ เป็นปัจจัยนำเข้า ( in-put  )

นักศึกษาค่อยๆติดตาม ตอนนี้พูดถึงสิ่งของ 6 อย่างคือ

  1. เม็ดฝน 1 เม็ด (Out-put  )

  2. กระบวนการเกิดฝน ( Process )

  3. ไอน้ำในอากาศ (in-put  )

  4.อุณหภูมิ (in-put  )

  5. แรงดึงดูดของโลก (in-put  )

  6.ความแรงลม (in-put  )

 เม็ดฝนเล็กๆ 1 เม็ด เกี่ยวข้องกับ 2  3  4  5 และ 6  จะไม่พูดถึงทั้งหมดแต่จะพูดเป็นตัวอย่างเพียงสิ่งเดียวคือไอน้ำในอากาศ

ไอน้ำในอากาศเกิดจากระบบอะไร ตอบ เกิดจากการที่ดวงอาทิตย์ส่องแสงมายังผิวโลกทำให้เกิดความร้อน น้ำจากผิวโลกระเหยขึ้นไปเป็นไอน้ำและรวมตัวเป็นเมฆ

ไอน้ำ เกี่ยวข้องกับ ดวงอาทิตย์และน้ำบนผิวโลก  จะเลือกเพียงอย่างเดียวก่อนคือ น้ำบนผิวโลก

   ถามว่า น้ำบนผิวโลกเกิดจากอะไร 

  ถึงตรงนี้ต้องถามก่อนว่า น้ำบนผิวโลกมีอยู่ที่ใดบ้าง   ตอบ  น้ำมีอยู่ที่ ...ทะเล..แม่น้ำ ...ลำคลอง...ผิวดิน...พืช..ร่างกายสัตว์และมนุษย์ ....ในโอ่ง ..ชาม...กะละมัง ...ขวดแก้ว.... ตู้ปลา ...กาต้มน้ำ...หม้อ...กระทะ...ฯ

    ถาม  น้ำทั้งหมดเกิดการระเหยไปในอากาศได้อย่างไรบ้าง

   การระเหยของน้ำเพื่อเป็นไอในอากาศมีกี่กระบวนการ

   การระเหยของน้ำจากทะเลใช้กระบวนการใด

   การระเหยของน้ำจากแม่น้ำ ลำคลอง หนอง บึง ใช้กระบวนการใด  

   การระเหยของน้ำจากผิวดินใช้กระบวนการอะไร

   การระเหยของน้ำจากพืชและสัตว์ใช้กระบวนการอะไร

   การระเหยของน้ำในหม้อ กระทะ กาต้มน้ำ ใช้กระบวนการอะไร

  จากคำถามทั้งหลายนั้น ถ้าไม่ตอบทั้งหมด ขอตอบเพียง 1 ข้อคือ การระเหยของน้ำในกาต้มน้ำ ใช้กระบวนการ ต้มน้ำสะอาดในกาต้มน้ำด้วยเชื้อเพลิงจากถังแก๊ส

ตอนนี้  เม็ดฝนเล็กๆ 1 เม็ดมีถังแก๊สเข้ามาเกี่ยวข้องด้วย

  ถามต่ออีกว่า แก๊สในถังมาจากกระบวนการใด

  ตอบ  มาจาก  - กระบวนการผลิตแก๊สจากบ่อน้ำมัน

   –กระบวนการบรรจุแก๊สจากโรงงาน

   –กระบวนการขนส่งแก๊สจากโรงงานมาที่ร้านค้า

   -กระบวนการขนส่งแก๊สจากร้านค้ามาส่งที่อยู่อาศัย

  เม็ดฝนเล็กๆ 1 เม็ด เกี่ยวข้องกับกระบวนการต่างๆมากมายและถ้าขุดคุ้ยลึกลงไปในกระบวนการต่างๆก็จะพบปัจจัยนำเข้า( in-put  )ที่เกี่ยวข้องมากมายมหาศาล

  จากตัวอย่าง เม็ดฝนเล็กๆ 1 เม็ด ที่ยกมาเล่าให้ฟังนี้ น่าจะตอบได้ว่า เชื่อหรือไม่เชื่อกับคำที่ว่า “ เด็ดดอกหญ้าสะเทือนถึงดวงดาว”

  ที่เขียนมาทั้งหมดไม่ได้มีวัตถุประสงค์ให้นักศึกษาคิดเพ้อเจ้อจนปวดหัวแต่จำเป็นต้องทำความเข้าใจทฤษฏีระบบให้ถ่องแท้ เพราะระบบยุทธศาสตร์ถูกกำหนดด้วยทฤษฏีระบบ( System Theory ) ถ้านักศึกษาเข้าใจทฤษฏีระบบอย่างลึกซึ้งก็จะเข้าใจ ยุทธศาสตร์เป็นอย่างดี ซึ่งต่อไปนี้ จะใช้คำว่า “ ระบบยุทธศาสตร์หรือยุทธศาสตร์แทนคำว่า ทฤษฏีระบบ”  แต่ทั้ง 3 คำนี้มีความหมายเช่นเดียวกัน มีกระบวนการเช่นเดียวกัน

  เมื่อนักศึกษาเข้าใจในตอนที่ 7 นี้แล้ว ตอนต่อไปจะเริ่มยุ่งยากมากขึ้น ผู้เขียนพยายามเขียนให้เข้าใจง่าย เพื่อบริการองค์ความรู้แก่ผู้อ่านทุกท่าน แต่บางครั้งก็จำเป็นจริงๆที่ไม่สามารถทำให้เข้าใจง่าย ต้องขออภัยล่วงหน้า


บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน ยุทธศาสตร์การพัฒนา



ความเห็น (0)