สื่อ นวัตกรรมทางการศึกษา ที่สร้างขึ้นมาเพื่อใช้ในการปฏิบัติงาน ไม่ว่าจะเป็น
เอกสาร หนังสืออิเล็กทรอนิกส์ หรือสิ่งประดิษฐ์ต่าง ๆ เมื่อดำเนินการและได้นำไปใช้ในการ
จัดการเรียนการสอน ถ้าต้องการจะส่งเป็นผลงานทางวิชาการ เพื่อเลื่อนวิทยฐานะจำเป็นอย่าง
ยิ่งที่จะต้องเขียนรายงานเพื่อเผยแพร่ให้ผู้อื่นได้ทราบและนำไปใช้ประโยชน์ และรายงานที่
จัดทำควรแสดงให้เห็นแนวคิดตั้งแต่เริ่มดำเนินการจนกระทั่งเสร็จสิ้นและแสดงให้เห็นว่า
สิ่งที่จัดทำควรมีประสิทธิภาพ การเขียนรายงานผลการพัฒนาสื่อ/นวัตกรรม มีลักษณะ
ไม่แตกต่างจากการเขียนรายงานการวิจัยแต่จะลดความเข้มข้นของการค้นคว้าผลงานวิจัย
ที่เกี่ยวข้องและความเข้มข้นทางสถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล
การเขียนรายงานควรมีลักษณะที่สำคัญ 4 ประการคือ
1. มีความตรง คือในรายงานควรกล่าวชัดเจนถึงปัญหาที่ต้องการแก้ไข
วัตถุประสงค์ วิธีการที่จะบรรลุวัตถุประสงค์และผลการบรรลุวัตถุประสงค์
2. มีความชัดเจน คือ การเขียนต้องใช้ภาษาที่สื่อความหมาย
3. มีความสมบูรณ์ คือมีข้อมูลครบถ้วนตั้งแต่เริ่มวิเคราะห์ปัญหาจนถึงผลการ
แก้ปัญหา
4. มีความถูกต้องตามความเป็นจริง คือข้อมูลจะต้องเชื่อถือได้ และการนำเสนอ
ข้อมูลต้องเป็นผลที่ได้จากการวิเคราะห์จริง ๆ และมีความถูกต้อง
ส่วนประกอบของการเขียนรายงาน
1. ชื่อเรื่อง เป็นสิ่งสำคัญที่จะทำให้ผู้อ่านเกิดความเข้าใจในปัญหาและวิธีการ
พัฒนาได้ตรงกับผู้พัฒนา ชื่อเรื่องที่ดีควรจะดึงดูดความสนใจของผู้อื่น และสามารถวิเคราะห์
หาคุณลักษณะของตัวแปรที่ประสงค์จะศึกษา
----------------------------------------------------------------------
* ศึกษานิเทศก์เชี่ยวชาญ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 3
2. ส่วนที่เป็นเนื้อหา แบ่งออกเป็น 5 บท ดังนี้
บทที่1 บทนำ
บทนี้เป็นการนำเข้าสู่เนื้อหาของรายงาน ประกอบด้วยหัวข้อดังนี้
1.1 ความเป็นมาและความสำคัญของปัญหา
การเขียนควรกล่าวถึงลักษณะของปัญหาในการจัดการเรียนการสอนที่
รับผิดชอบโดยตรงในลักษณะความเรียง โดยกล่าวถึง
1.1.1 ลักษณะที่ปรากฏของปัญหา เช่น นักเรียนมีผลการเรียนรู้เป็น
อย่างไร การเขียนอาจจะมีหลักฐานประกอบ เช่น กราฟ แผนภูมิ ฯลฯ
1.1.2 สาเหตุของปัญหา ควรกล่าวถึงสิ่งที่อาจเป็นสาเหตุให้เกิดปัญหา
โดยสาเหตุอาจมาจากองค์ประกอบต่าง ๆ เช่น
สาเหตุจากตัวนักเรียน
สาเหตุจากครอบครัว
สาเหตุจากเพื่อน
สาเหตุจากสิ่งแวดล้อมในชุมชน
สาเหตุจากสิ่งแวดล้อมในโรงเรียน
สาเหตุจากครู
สาเหตุจากหลักสูตร
ฯลฯ
1.1.3 แนวทางที่จะนำมาแก้ปัญหา กล่าวถึง แนวทางต่าง ๆ ที่จะ
สามารถใช้แก้ปัญหาได้ แต่ละแนวทางอาจอ้างอิงทฤษฎี หลักการหรือผลการวิจัยต่าง ๆ หรือ
อาจใช้ความคิดสร้างสรรค์หรือประสบการณ์ส่วนตัว
งานที่พัฒนา สื่อคอมพิวเตอร์ช่วยสอน เรื่อง การออกคำควบกล้ำ
ชื่อรายงาน รายงานผลการพัฒนาสื่อคอมพิวเตอร์ช่วยสอน เรื่อง การออกคำ
ควบกล้ำ ชั้นประถมศึกษาปีที่4
หลังจากระบุแนวทางในการแก้ปัญหาที่เป็นไปได้ต่าง ๆ แล้ว
ก็เสนอว่าเลือกทางเลือกใดในการแก้ปัญหาที่ดีที่สุด (หรือวิธีการนวัตกรรม) ที่เหมาะสมที่สุด
ซึ่งอาจใช้วิธีการหรือแนวทางหลายอย่างประกอบกัน เป็น “แนวทางแก้ปัญหา” ที่ดีที่สุดก็ได้
เช่น การสอนให้นักเรียนออกคำควบกล้ำ อาจจะจัดทำเป็นสื่อคอมพิวเตอร์ช่วยสอน เพื่อ
นักเรียนจะได้ใช้ในการฝึกทั้งที่บ้านและที่โรงเรียนได้
1.2 วัตถุประสงค์
การเขียนควรกล่าวถึงผลที่ต้องการได้รับหลังจากใช้นวัตกรรมนั้นแล้ว
เช่น กล่าวถึงตัวนักเรียนว่าจะเพิ่มพูนความรู้ ความเข้าใจ ความสามารถ ทักษะ เจตคติ ค่านิยม
และศึกษานิสัยในแง่ใดบ้าง
นอกจากนั้นการเขียนหัวข้อนี้จะต้องคำนึงถึงลักษณะของปัญหาที่ได้กล่าว
ไว้ในหัวข้อ 1.1 ในบางครั้งนวัตกรรมอาจไม่มีวัตถุประสงค์ที่จะแก้ปัญหาโดยตรง แต่ต้อง
เชื่อมโยงให้เห็นว่าจะนำไปสู่ผลกระทบลดสภาพปัญหาลงได้อย่างไร
1.3 ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ
การเขียนอาจกล่าวถึงผลที่คาดว่าจะได้รับหลังจากใช้นวัตกรรมไปแล้ว ทั้ง
ทางตรง ทางอ้อม ระยะสั้น และระยะยาว โดยจะต้องสอดคล้องกับวัตถุประสงค์
1.4 ขอบเขตของการศึกษา
ควรระบุให้ชัดว่า นวัตกรรมที่พัฒนาขึ้นมานี้ใช้ในการจัดการเรียน
การสอนเมื่อใด เวลาใด ฯลฯ
1.5 คำนิยามศัพท์เฉพาะ
การกำหนดคำนิยามศัพท์เฉพาะ เขียนขึ้นเพื่อให้ผู้อ่านได้เข้าใจตรงกับที่
ผู้เขียนต้องการสื่อความหมาย และไม่ควรเขียนยาวมากนัก
ปัญหา : นักเรียนไม่สามารถออกคำควบกล้ำได้
แนวทางการแก้ปัญหา : จัดทำสื่อคอมพิวเตอร์ช่วยสอน เช่น การออกคำควบกล้ำ
วัตถุประสงค์: 1. เพื่อจัดทำสื่อคอมพิวเตอร์ช่วยสอน เรื่อง การออกคำควบกล้ำ
2. เพื่อศึกษาความสามารถของนักเรียนในการออกคำควบกล้ำ
3. เพื่อเปรียบเทียบความสามารถของนักเรียนที่ฝึกโดยใช้สื่อ
คอมพิวเตอร์ช่วยสอนกับที่เรียนปกติ
บทที่ 2 การพัฒนานวัตกรรม
การตั้งชื่อบทนี้อาจตั้งชื่อให้ตรงกับนวัตกรรมที่พัฒนาก็ได้ เช่น การพัฒนา
สื่อคอมพิวเตอร์ช่วยสอน
การเขียนบทนี้ อาจประกอบด้วย หัวข้อดังต่อไปนี้
2.1 แนวคิดทฤษฎีที่ใช้
การเขียนหัวข้อนี้ควรกล่าวถึง กรอบความคิดหรือแนวคิดทฤษฎีที่นำมาใช้
ในการสร้างนวัตกรรม เพื่อชี้นำให้เห็นว่านวัตกรรมที่สร้างมีความสำคัญ มีเหตุผล และมีความ
เป็นไปได้สูง และมีผู้ที่เคยทำไว้แล้วหรือยัง ถ้ามีผู้เคยทำไว้แล้วผลการใช้เป็นอย่างไร
2.2 ขั้นตอนการดำเนินงาน
เป็นการกล่าวถึงขั้นตอนในการผลิตนวัตกรรม ตั้งแต่เริ่มดำเนินการ
จนกระทั่งได้นวัตกรรม เช่น การวิเคราะห์หลักสูตร การออกแบบการจัดการเรียนรู้ ฯลฯ
อนึ่ง การเขียนในหัวข้อนี้ ควรเขียนให้เห็นถึงความเพียรพยายามอุตสาหะ
ของการคิดค้น พัฒนา สร้างนวัตกรรม ถ้ามีแหล่งอ้างอิง หรือแหล่งต้นแบบ หรือแหล่ง
ช่วยเหลือแนะนำใด ๆ ที่ได้นำมาใช้จริง ก็ควรกล่าวไว้ให้ครบถ้วน
2.3 ผลงานหรือนวัตกรรมที่ได้
กล่าวถึงนวัตกรรมที่ได้ หลังจากทำตามขั้นตอนต่าง ๆ
2.4 แนวทางการนำนวัตกรรมไปใช้
เป็นส่วนที่กล่าวถึงเทคนิควิธีการใช้นวัตกรรมในสถานการณ์จริง เช่น การ
นำสื่อคอมพิวเตอร์ช่วยสอนไปใช้ในการจัดการเรียนการสอน
บทที่3 การทดลองใช้นวัตกรรม
การตั้งชื่อบทนี้อาจใช้ชื่อนวัตกรรมที่พัฒนา เช่น การทดลองใช้สื่อคอมพิวเตอร์
ช่วยสอน
บทนี้เป็นการแสดงให้เห็นถึงประโยชน์ของนวัตกรรมที่สามารถนำไปใช้ได้
สถานการณ์จริง ว่าสามารถใช้ได้เพียงใด หัวข้อที่นำเสนอในบทนี้มีดังนี้
3.1 รูปแบบการทดลอง
การจะสรุปว่านวัตกรรมที่สร้างหรือพัฒนามีประสิทธิภาพเพียงใด มีความ
จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องนำไปทดลองใช้ และในการทดลองใช้อาจจะใช้กับนักเรียนกลุ่มเดียว
หรือ 2 กลุ่มก็ได้ขึ้นอยู่กับผู้พัฒนา
กรณีที่ใช้กับนักเรียนกลุ่มเดียว รูปแบบการทดลองมีดังนี้
0 1 หมายถึง การวัดตัวแปรตามก่อนการทดลอง
X หมายถึง การใช้นวัตกรรม
0 2 หมายถึง การวัดตัวแปรตามหลังการทดลอง
0 1 และ 0 2 เป็นการวัดด้วยเครื่องมือเดียวกัน มีมาตรวัดอันเดียวกัน
การวิเคราะห์เป็นการเปรียบเทียบระหว่าง 0 2 กับ 0 1
กรณีกลุ่มตัวอย่างมี2 กลุ่ม รูปแบบการทดลองมีดังนี้
(R) หมายถึง การสุ่ม (Random)
E หมายถึง กลุ่มทดลอง
C หมายถึง กลุ่มควบคุม
X หมายถึง การใช้นวัตกรรม
0 E หมายถึง การวัดตัวแปรตามของกลุ่มทดลองภายหลังการทดลอง
0 C หมายถึง การวัดตัวแปรตามของกลุ่มควบคุมภายหลังการทดลอง
การวิเคราะห์ข้อมูล เป็นการเปรียบเทียบผลระหว่าง 0 E กับ 0 C ซึ่งได้
มาจากการวัดด้วยเครื่องมือวัดชุดเดียวกัน
0 1 x 0 2
(R) E X 0E
(R) C 0C
3.2 วิธีการทดลอง
เป็นการเสนอข้อมูลเกี่ยวกับกระบวนการทดลองทั้งหมด ได้แก่
. ประชากร ขนาดของกลุ่มตัวอย่าง
. การสุ่มตัวอย่าง
. เครื่องมือที่ใช้ในการประเมินและการสร้างเครื่องมือ (รวมถึงการหา
คุณภาพของเครื่องมือ)
. การใช้นวัตกรรม
. การเก็บรวบรวมข้อมูล
. สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล
บทที่ 4 ผลการทดลองใช้นวัตกรรม
การเสนอผลการทดลอง เป็นหลักฐานที่พิสูจน์ความสำเร็จของนวัตกรรม
บางครั้งการเสนอผลอาจเป็นเพียงความคิดเห็น หรือความรู้สึกของผู้เกี่ยวข้องทั้งโดยตรงหรือ
โดยอ้อม ผ่านการใช้แบบสอบถามหรืออาจจะเป็นการทดสอบ ซึ่งก็จะเป็นข้อมูลที่ยืนยันผล
การทดลองใช้ได้
การนำเสนอผลการทดลองใช้ อาจเสนอในรูปของการบรรยาย ตาราง แผนภูมิ
หรือกราฟประกอบการบรรยาย และสาระที่นำเสนอจะต้องตอบวัตถุประสงค์ที่กำหนดไว้ใน
บทที่1 ทุกข้อ
บทที่ 5 สรุปผล อภิปรายผล และข้อเสนอแนะ
การเขียนบทนี้ จะเป็นการสรุปผลจากบทที่1 – 4 มาเขียนย่อ ๆ ให้เห็นภาพรวม
ทั้งหมด โดยจะกล่าวถึง
5.1 สรุปผล
เป็นการสรุปผลในเรื่อง การพัฒนานวัตกรรม ลักษณะของนวัตกรรมที่
พัฒนา การทดลองใช้และผลการทดลอง
5.2 อภิปรายผล
เป็นการอภิปรายผลการใช้นวัตกรรมที่ได้นำเสนอในบทที่4 โดยชี้ให้เห็น
ว่านวัตกรรมที่พัฒนาตรงตามวัตถุประสงค์ที่วางไว้เพียงใด มีอะไรที่เป็นจุดเด่น หรือมี
ข้อจำกัดอะไรบ้างที่ทำให้ผลการใช้นวัตกรรมไม่บรรลุตามวัตถุประสงค์ที่วางไว้
5.3 ข้อเสนอแนะ
เป็นการเสนอทั้งจุดเด่นและจุดด้อยของนวัตกรรมที่พัฒนา ไม่ว่าจะเป็น
การสร้าง การวิจัยพัฒนาขั้นต่อไป ตลอดจนข้อเสนอแนะในการนำนวัตกรรมไปใช้ให้เกิดผล
ในการเรียนการสอนต่อไป
3. ส่วนอ้างอิง
การเขียนรายงานผลการพัฒนา นอกจากจะเขียนเนื้อเรื่องทั้ง 5 บทที่กล่าวแล้ว
จะมีส่วนท้าย ซึ่งเป็นส่วนอ้างอิง ประกอบด้วย
- บรรณานุกรม
การเขียนบรรณานุกรม ต้องมีจำนวนหนังสือมากกว่าหรือเท่ากับจำนวน
หนังสือที่กล่าวถึงในเล่ม และการเขียนให้ใช้ตามหลักของวิชาบรรณารักษ์
- ภาคผนวก
อาจจะเป็นเครื่องมือที่ใช้ในการประเมินนวัตกรรม
