ติดต่อ

เกษตรผสมผสาน สิ่งที่สังคมโลกต้องนำกลับคืนมา

  ในเขตพื้นที่ปลูกพืช มีอินทรียวัตถุและธาตุอาหารลดลงอย่างต่อเนื่อง (แม้จะช้ากว่าบ้านเรา แต่เขาก็ยังเป็นเดือดเป็นร้อนนะครับ) แต่ในเขตเลี้ยงสัตว์ มีอินทรียวัตถุเหลือมากมาย เพราะไม่รู้จะเอาไปทิ้งที่ไหน   

จากการไปประชุมร่วมกับนักวิชาการฝรั่งเศส ระหว่างวันที่ 17-28 กันยายน 2549 ที่ผ่านมา ได้พบว่า ประเทศฝรั่งเศสกำลังเดือดร้อนเรื่องความเสื่อมโทรมของที่ดิน ทั้งเรื่องเกินและเรื่องขาด กล่าวคือ ในเขตพื้นที่ปลูกพืช มีอินทรียวัตถุและธาตุอาหารลดลงอย่างต่อเนื่อง (แม้จะช้ากว่าบ้านเรา แต่เขาก็ยังเป็นเดือดเป็นร้อนนะครับ ) แต่ในเขตเลี้ยงสัตว์ มีอินทรียวัตถุเหลือมากมาย เพราะไม่รู้จะเอาไปทิ้งที่ไหน เผาทิ้งก็แล้ว ใส่ในแปลงปลูกหญ้าก็แล้ว ไม่หมดสักที ทำให้เกิดปัญหาเชิงสิ่งแวดล้อม มีการปนเปื้อนของแหล่งน้ำทั้งผิวดินและใต้ดิน เป็นปัญหายิ่งใหญ่สำหรับประเทศเขาทีเดียว สาเหตุที่เป็นเช่นนี้ เพราะว่ามีการแยกกิจกรรมการปลูกพืชและเลี้ยงสัตว์ไว้คนละที่กัน แทบจะไม่มีครอบครัวใดเลยที่มีการปลูกพืชและเลี้ยงสัตว์อยู่ใกล้เคียงกัน ทำให้เกิดความเสื่อมโทรมทั้งสองด้านดังกล่าวแล้ว ผมก็เลยบอกว่า ประเทศไทยโชคดีกว่าประเทศฝรั่งเศสเยอะ เพราะประเทศไทยยังมีการปลูกพืชและเลี้ยงสัตว์ในพื้นที่ใกล้เคียงกัน สามารถพึ่งพากันได้แบบผสมผสาน เขาก็บอกผมว่า ประเทศฝรั่งเศสกำลังพยายามคิดอย่างหนักว่า จะทำอย่างไรให้เกษตรกรมาทำการเกษตรแบบผสมผสานที่มีทั้งการปลูกพืชและเลี้ยงสัตว์อยู่ด้วยกัน จึงจะทำให้ลดปัญหาทั้งสองด้านดังกล่าวแล้ว

ดังนั้น ผมคิดว่า เรามาถูกทางแล้ว แบบระบบเกษตรผสมผสานที่เรากำลังฟื้นฟูอยู่นี้เป็นสิ่งที่ถูกต้อง และฝรั่งกำลังตามเราอยู่ จงทำอย่างมั่นใจว่าเรากำลังนำหน้าเขาอยู่นี้ อันเนื่องมาจากกิจกรรมทั้งหลายต้องพึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกัน มีบทบาทและจำเป็นต้องอยู่ร่วมกันจึงจะอยู่ได้อย่างเป็นปกติและเป็นธรรมชาติ

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย 

หมายเลขบันทึก: 53270, เขียน: , แก้ไข, , สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ, ความเห็น: 32, อ่าน: คลิก

คำสำคัญ (keywords) #เกษตรผสมผสาน

บันทึกล่าสุด 

ความเห็น (32)

k;klk;k
IP: xxx.157.165.171
เขียนเมื่อ 

อาชีพเกษตรกรอยู่คู่กับคนไทยมาช้านาน   ขึ้นอยู่กับว่า  ผู้บริหารประเทศจำนำประเทศไปในทิศทางใด

  อาจารย์ครับเราทำของเราโดยไม่สนกระแสเศรษฐกิจเพราะไม่ได้ทำเพื่อการค้าเอาแค่พอกินผมว่าผลกระทบทางเศรษฐกิจที่ย่ำแย่ไม่น่าจะสร้างความเสียหายให้แก่เราใช่หรือไม่ครับ

กระทบก็ภายนอกครับ

ทำอะไรเราไม่ได้มากครับ

รัตน์
IP: xxx.25.144.201
เขียนเมื่อ 

รบกวนถาม หมู่บ้านค้อ (วัดปุญญัญทัญโต)พื้นที่แห้งแล้ง ห่างจากตัวเมืองขอนแก่น แต่อยากจะทำเกษตรผสมผสม ต้องเริ่มจากตรงไหนก่อน ใช้ทุนไม่มาก

จัดระบบเก็บน้ำฝนก่อนเลยครับ ที่เหลือจะตามมาเอง

รัตนา อธิลา
IP: xxx.151.232.70
เขียนเมื่อ 

ขอปรึกษาอาจารย์ นะคะ ว่ามีที่ดินประมาณ5ไร่ค่ะ ด้านหน้าติดถนนลาดยาง ลักษณะเป็นผืนผ้า (ยาว)มีบ้านอยู่ กลางพื้นที่ มีบ่อน้ำขุดไว้ห่างจากบ้านพอสมควร ..คิดว่าต้องการทำแบบผสมผสาน น่าจะพอมีทางไหมคะ.สองข้างสวนเป็นยางพารา (เพิ่งเริ่มปลูก)เป็นที่มรดกค่ะ แบ่งกันเฉพาะพี่น้อง ดินคาดว่าไม่มีปัญหา ที่ดินอยู่ห่างจากโครงการแก้มลิงประมาณเกือบ1กม..อาจารย์ว่าหนูฝืนกฎญาติหรือเปล่าคะ เพราะรอบข้างมีแต่พืชเชิงเดี่ยว ..จะมีผลต่อ การเจริญเติบต่อของพืชผสมผสานหรือเปล่าคะ (ตอนนี้อยู่กรุงเทพค่ะ แต่ต้องทำแน่นอน)

ขอบคุณมากค่ะ

รัตนา อฺธิลา

ทำได้เลยครับ

ทุกอย่างอยู่ที่ความตั้งใจ และมุ่งมั่น

แล้วจะเริ่มภูมิใจ และนำไปสูความทุ่มเท จนสัมฤทะิ์ผลในที่สุด ครับ

pitchow
เขียนเมื่อ 

มีที่ดินพึ่งซื้อจากญาติ 5 ไร่ เป็นที่นาอาศัยน้ำฝน ตอนนี้ไถเตรียมทำนาแล้ว วางแผนร่วมกับพ่อตาว่าปีหน้าจะขุดบ่อปลา ประมาณ 1 ไร่ เอาดินถมกะปลูกต้นไม้ใหญ่ ผลไม้ ทำโรงเรือนเลี้ยงหมู ล้อมตาข่ายเลี้ยงไก่ กะจะปลูกพืชล้มลุกบ้าง ผักบ้าง ใช้เป็นอาหารสัตว์ ตอนนี้เลี้ยงหมูที่สวนพ่อทำอาหารหมักเลี้ยงหมู เกี่ยวหญ้าให้บ้าง ที่บ้านเรียกต้นผึ้ง (พืชที่หว่านให้เกษรเลี้ยงผึ้ง แพร่พันธุ์ง่ายมาก)ขายหมูส่วนใหญ่ได้แค่ทุนคืนกับเงินบวกเล็กน้อย ปีที่ผ่านมาเคยขายได้ 29 บ./ ก.ก. (หมูดิบ)อยากรบกวนผังสวนเกษตรผสมผสาน พืชแนะนำ บ้านอยู่ที่พะเยา ดินออกร่วนปนทรายเล็กน้อย ทำงานราชการเป็นนักวิชาการสาธารณสุขชีวิตเพิ่งเริ่มต้นที่ 34 อยากได้ประโยชน์จากทุนที่มีอยู่ให้สูงสุด ให้เกื้อกูลกัน หวังไว้อยากขยายให้ได้ซัก 30 ไร่

ขอบคุณมากครับ

ลองไปอ่านเรื่องคุณหมอบุญจันทร์ ดากลาง ซิครับ จะได้แนวทาง

 

ถ้าเรารักที่ดิน ที่ดินจะรักเรา อยากอยู่กับเรา เราจะมีที่ดินเพิ่มขึ้นเรื่อยๆๆ ตลอดชาติ

เราจะมีความสุขตลอดชาติ

มีตัวอย่างให้เห็นมากมายครับ

อยู่ตรงไหนก็ทำได้ครับ

pitchow
IP: xxx.151.232.70
เขียนเมื่อ 

ขอบคุณครับอาจารย์ ที่แนะนำให้พบกับต้นศรัทธาอย่างคุณหมอบุญจันทร์ ดากลาง เย็นนี้เพิ่งไปชอนหลังคาหญ้าคาคอกหมูมา พะเยาฝนตกตอนหัวค่ำบ่อย ๆ หมูไอ เป็นหวัดเล็กน้อย เพิ่งขายหมูขุนไปตัวหนึ่ง เลี้ยงไม่ถึง 4 เดือน มีน้ำหนัก 80 k.g. ได้เงิน 4,000 บาท ที่เหลือกะขายประมาณกลางเดือน เลี้ยงด้วยผักหมักผสมอาหารของบริษัท และ 020751 ครบรอบเกิดของแม่พันธุ์อีกตัวหนึ่ง ตื่นเต้นกันทั้งบ้าน วันนี้พาลูกชายคนเล็กไปสวนด้วย อยากให้เขาติดดิน ค้นพบตัวตนให้ได้เร็วกว่าพ่อ กลับถึงบ้านเกือบ 2 ทุ่ม ไม่มีบ่นซักคำเหมือนจะชอบเสียด้วยสำหรับเจ้าตัวเล็ก ขอบคุณอีกครั้งครับอาจารย์

ดีมากครับ เด็กจะพัฒนาได้เร็วในสภาพแวดล้อมที่ดีครับ

เขาจะทำอะไรเขาก็จะแกร่งไปทุกมุม

ขอให้เขาได้อยู่กับความจริงของโลกเท่านั้นเป็นพอครับ

IP: xxx.151.232.70
เขียนเมื่อ 

ขอบคุณมากครับ สำหรับ your surprize

แท้ ๆ แล้ว เจ้าตัวเล็กชื่อเค็จบอกว่าอยากกลับบ้านตั้งแต่ 1 ทุ่ม

วันนี้ได้อ่านกันทั้งครอบครัว

.. เป็นครั้งแรกครับ

.. ขอบคุณครับอาจารย์

พรุ่งนี้มีประชุมกำนันผู้ใหญ่บ้านประจำเดือนของอำเภอแทนเจ้านาย

กะว่าประชุมเสร็จฝากงานเพื่อน..

ผมจะไปเฝ้าหมูกันทั้งครอบครัว...

โอ๋
IP: xxx.27.79.59
เขียนเมื่อ 

หนูเป็นพยาบาลค่ะแฟนเป็นอาจารย์เราชอบแนวคิดนี้มากแต่ที่บ้านหนู(อยู่ระยองค่ะ)มีแต่คนปลูกยาง สัปปะรด มันสำปะหลัง เป็นพืชเชิงเดี่ยวหมดเลยบ้านหนูก้เหมือนกันอีกอย่างแหล่งนำมีอ่างนำเล็กๆอยู่แต่พอหน้าแล้งก็แห้งทุกทีเลยค่ะถ้าจะเริ่มทำหนูควรทำยังไงดีค่ะพอดีมีที่อยู่ 10 ไร่ค่ะแต่กลัวเรื่องน้ำไม่พอค่ะ

แบงค์ ลูกสาม
IP: xxx.123.77.130
เขียนเมื่อ 

อาจารย์ค่ะขอคำแนะนำด้วยค่ะ คือตอนนี้หนูกับแฟนเขาเป็นชาวต่างชาติค่ะเป็นครูสอนนักเรียนที่โรงเรียนนานาชาติ เราไปปลูกบ้านใหม่ที่จังหวัดตาก อำเภอสามเงา ตั้งอยู่หมู่บา้นสองแควพัฒนาหมุ่ 12 บ้านเรามีเนื้อที่สามไร่ แต่เราอยากทำสวนผสมไปด้วย เราสร้างแท๊งค์เก็บนำ้ดว้ย อาจารย์ช่วแนะนำหนูทีว่าเราจะเริ่มกันยังไงดีค่ะ หนูอยากทำสามไร่ให้เกิดประโยชน์ให้มากๆ เราไม่รวยค่ะจะอาศัยที่ดินอันน้อยนิดเลี้ยงลูกเลี้ยงหลานเราได้พอกินพอใช้เพียงพอน๊ะค่ะ ช่วยตอบเราด้วย ขอบคูณค่ะ...แบงค์ลูกสาม

เขตน้ำน้อยต้องใช้พืชรากลึก (ที่มักโตช้า) เป็นหลัก เพราะต้องหยั่งรากลงลึก

ทั้งไม้ยืนต้น ไม้ผล

แล้วค่อยปลูกพืชฤดูกาล ทั้งแบบล้มลุก และยืนต้น แทรกตามจังหวะอีกที

จะมีความหลากหลาย

จัดระยะปลูก ตัดแต่งกิ่งดีๆ หมุนเวียนใช้น้ำให้เต็มที่ อย่าทิ้งแม้แต่หยดเดียว และใช้จนหมดสภาพจริงๆ

ขนาดทะเลทรายที่อาฟริกา ฝนน้อยกว่า ๕๐๐ มิล ไม่มีน้ำใต้ดิน เขายังทำได้ เรามีมากกว่านั้น อย่าท้อครับ

เรามีมากกว่านั้น

คิดถูก ทำถูก เริ่มต้นจากที่ตัวเองมี

 

อย่าเริ่มจากสิ่งที่ตัวเองไม่มีเป็นอันขาด อันตรายมาก

ทำได้ สำเร็จแน่นอน

แบงค์ ลูกสาม
IP: xxx.123.145.193
เขียนเมื่อ 

สวัสดีค่ะ ที่ช่วยชี้แนะ และสำหรับกำลังใจ หนูก็พร้อมจะลุยเลยล่ะ สู้ๆๆๆ เพื่อลูกเพื่อหลานและเป็นแนวทางให้เพื่อนบา้นได้เรียนรู้ไปกับเราด้วย ชาวบ้านบางคนเขามีที่ดินเยอะแต่ก็สิ้นเปลืองไปกลับการจับจ่ายซื้อกับข้าว ทั้งๆที่พวกเขามีรายได้นิดเดียว น่าสงสารค่ะ หมู่บ้านนี้ทำเกษตรเป็นอาชีพเลยค่ะ ทำๆแบบชาวบ้าน ไม่เคยวางแผนไม่ศึกษา ไม่ค่อยได้ผลเท่าใหร่ หนูเลยอยากทำให้ชาวบ้านที่นี่มีความคิดใหม่ๆบา้ง สามีฝรั่งของหนูก็ชอบด้วยกับความคิดของหนู สวนปลอดสารพิษด้วยเราจะเน้นเรื่อสุขภาพค่ะ เป็นไปได้ก็จะทำเป็นสวนตัวอยา่ง หนูจะฝันเกินไปหรือเปล่าค่ะ เอาฝรั่งมาทำสวนชาวบ้านเขาเห็นเป็นเรื่องตลก แต่หนูเอาจริงค่ะ สงสัยอะไรไม่เข้าใจหนูจะเขียนมาถามอีกน๊ะค่ะ สู้ๆๆๆๆๆๆๆๆ.........แบงค์

ฝรั่งทำสำเร็จมีหลายคนครับ

คนดังที่สุดก็คือคุณ Martin Wheeler ที่อุบลรัตน์ ครับ

จังหวัดอื่นๆก็มี

เขามีหลักคิดดี ทำสำเร็จได้ง่ายครับ

เรียนอย่างเป็นขั้นตอน ไม่พลาดหรอกครับ

tuty
IP: xxx.116.238.21
เขียนเมื่อ 

สวัสดีค่ะ...หนูเป็นคนจังหวัดมหาสารคามค่ะเรียนจบด้านคอมพิวเตอร์ตอนนี้ก็ทำงานเเล้วค่ะเเต่ชอบการเกษตรมากๆ พอดีทำงานใกล้บ้านและที่บ้านก็มีอาชีพทำนา

ซึ่งค่าใช้จ่ายในสมัยนี้เเพงมาก ๆ ค่าจ้างเเพงแสนแพงไม่คุ้มทุนเลย แต่ตอนนี้เริ่มปลูกไผ่เลี้ยงเเละน้อยหน่าค่ะเเต่ก็นึกอยากปลูกก็ปลูกไม่ค่อยมีความรู้เรื่องนี้ซักเท่าไหร่ อยากทำเกษตรผสมผสานยังไงอาจารย์ช่วยเเนะนำหน่อยนะคะ ขอบคุณมากค่ะ

ลองไปทบทวนที่ผมตอบไปแล้วดูครับ

ค่อยๆทำ เดี๋ยวก็รู้มากๆ เองครับ

มนิต
IP: xxx.143.140.211
เขียนเมื่อ 

สวัสดีครับคุณครู

ผมเป็นคนรักธรรมชาติ กำลังจะซื้อที่ 15 ไร่ ปัจจุบันเขาปลูกอ้อย สภาพพื้นที่ลาดเอียงเล็กน้อย ประมาณ 4 ไร่ เป็นพื้นที่ต่ำ อยากจะทำเกษตรแบบผสมผสาน ผมลูกชาวนาจากนครสวรรค์ จึงอยากวางแผนชีวิตหลังเกษียณ(อีก 8 ปี) อยากอยู่อย่างพอเพียงคุณครูจะแนะนำอย่างไรได้บ้างครับ ขอบพระคุณล่วงหน้าครับ

พัฒนาการเก็บน้ำนำทางไปก่อน "เก็บน้ำไว้ให้มากที่สุด บนดิน ผิวดิน ในดิน"

พัฒนาที่ดิน และดินตามไป "พัฒนาแบบธรรมชาติ ช่วยให้ดินพัฒนาและดูแลตัวเอง"

ต่อไปก็พัฒนาพืช "ปลูกทุกอย่างที่กิน กินทุกอย่างที่ปลูก"

และสุดท้าย พัฒนาชีวิตให้สอดคล้องกับระบบการจัดการและทรัพยากร "อยู่อย่างเป็นส่วนหนึ่งของธรรมชาติ"

แล้วจะมีความสำเร็จครับ

แบงค์ ลูกสาม
IP: xxx.47.201.130
เขียนเมื่อ 

สวัสดีค่ะ หนูก็ได้ปลูกต้นไม้จำพวกผลไม้หลายต้นแล้ว ในที่ดินของเรา ก็ไม่เป็นปัญหามากมายจะทำตามคำแนะนำของอาจารย์ค่ะ แต่ปัญหามีอยู่ว่าเราอยากขุดบ่อเลี้ยงปลาไว้กินบ้าง แต่ดินของเราจะเป็นดินร่วนปนทรายเก็บนำ้คงไม่อยู่คิดว่าจะขูดกว้างสักหนึ่งร้อยตรางวาคงพอค่ะ อาจารย์ช่วยแนะวิธีเราจะแก้ไขหาทางขุดแบบใหนกันดีค่ะถึงจะเก็บนำ้ได้ ทำบ่อแบบใหนดี เรามีผักมีนำ้มีปลาในบ่อไว้กินด้วย ชีวิตก็มีความสูขแล้วคือเงินนอกไม่เข้าเงินเก็บไม่ออกไม่จนแต่ก็ไม่ได้รวยค่ะมีกินมีใช้ก็พอเพียง ตอนนี้แฟนเงินเดือนเลขหกหลักกว่าๆแต่อนาคตไม่ได้ทำงานล่ะเราก้ต้องวางแผนชีวิตของเราตอนนั้นไว้บ้างอาจารย์เห็นด้วยกับหนูมั้ยค่ะ????ขอบคูณค่ะ

มีอย่างน้อย ๒ วิธี คือ

บ่อพลาสติก กับบ่อปูน

แต่ถ้าปัญหาไม่ใหญ่นัก ลองบ่อดาดดินเหนียวผสมโพลิเมอร์ดูก่อนก็ได้

สำคัญที่สุดอย่าทำสระน้ำ แต่ทำหนองน้ำ จะง่ายกว่ากันครับ

โดยทำรูปกระทะ แทนรูปกาละมัง หรือกล่องสี่เหลี่ยม

จัดการง่าย เก็บน้ำดีครับ

พัชราภรณ์
IP: xxx.114.123.54
เขียนเมื่อ 

เป็นพยาบาลค่ะ ชอบการเกษตร ซื้อที่ไว้ 5ไร่ค่ะ อยากทำสวนผสม มีโรงเรือนเพาะเห็ด มี บ่อปลาปลูกต้นไม้ชนิดต่างๆ แต่ไม่ปลูกข้าวค่ะ ขอ รบกวนอาจารย์ ออกแบบการวางแผนผังพืช ชนิดพืชและผลไม้ค่ะ ดินดี นำดีค่ะ

ขอบคุณค่ะ

พัชราภรณ์

ปลูกทุกอย่างที่ใช้ประโยชน์ได้ เดี๋ยวก็ลงตัวเองครับ

ผู้ใหญ่ ประชาชม ทันงาน
IP: xxx.19.67.150
เขียนเมื่อ 

สวัสดีครับอาจารย์และพี่น้องชาวเกษตรไทยทุกคน ผมอยากให้เราใช้เวที่นี้เป็นที่ถ่ายทอดความรู้แก่กันและกันนะครับ ผมอยู่พังงาอ.ตะกั่วป่า ในพื้นที่เป็นแหล่งท่องเที่ยว ทุกคนมุ่งขายแรงงาน ปลูกยางให้พม่ากรีด ภูมิใจถูกพม่าเรียกนายหัว แต่ตัวไปรับจ้างทำงาน

ก่อสร้าง ทำงานโรงแรม ผมมีท่ 5 ไร่ ตอนนี้กำลังวางแผนทำเกษตรปราณีต เพื่อเป็นศูนย์เรียนรู้ และเพื่อทดลองสวนกะแสทุนนิยมในพื้นที่ด้วย ขอกำลังใจด้วยนะครับทุกคน ถ้าใครมาเที่ยวจังหวัดพังงา เชิญแวะเที่ยวที่บ้านด้วยนะครับ ยินดีต้อนรับทุกท่าน ที่หมู่บ้านมีเลสวย มีนำตกด้วย จะไปเที่ยวที่ไหนจะพาเที่ยว

ผมจะไปวันที่ ๒๕ ธค นี้

ขอเบอร์ติดต่อด้วยครับ

เกษตรฝึกหัด
IP: xxx.183.116.4
เขียนเมื่อ 

สวัสดีครับอาจารย์ ผมมีสวนอยู่ทาง อ. ฝาง จะเชียงใหม่ ซึ่งปกติปลูก ลิ้นจี่ ไว้นะครับ แต่ปัญหามีอยู่ว่า ปีหนึ่งเก็บได้ครั้งเดียว ผมจึงอยากรบกวนอาจาร์ยหน่อยนะครับ ซึ่งผมอยากปลูกพืชที่สามารถเก็บผลผลิตได้ทุกวันแล้วสามารถเจริญเติบโตได้ดีในภูมิอากาศในเชียงใหม่นะครับ ซัก 4 -5 ชนิด คงไม่มากไปนะครับ *ที่สวนมีบ่อน้ำ 2 บ่อ พื้นที่ ประมาณ 5 ไร่ครับ*

เก็บได้ทุกวันก็ต้องพืชใบ หรือยอดอ่อน ทุกชนิดเลยครับ

วัฒนา
IP: xxx.47.11.123
เขียนเมื่อ 

เรียนอาจารย์ ครับ ผมกำลังจะซื้อที่ ทั้งหมด ห้าสิบสองไร่ ที่จังหวัดอุดรธานี เป็นพยาบาลครับแต่รักการเกษตรมาก อยากทำให้สำเร็จแบบ ผสมผสาน ยั่งยืน ไม่อยากมาทำตอนเกษียณครับ เพราะอีกนานเกินไปตอนนี้อายุแค่สามสิบเอ็ดครับ สมัยเรียนเคยไปดูงานหลายที่ประทับใจมาก เลยอยากจะทำให้ได้บ้างเพราะผมคิดว่ามันน่าจะเป็นความสุขที่ยั่งยืน มั่นคง ช่วยอนุรักษ์ทรัพยากรด้วย ครับ แต่ยังหาทิศทางที่แน่นอนยังไม่ได้ เห็นหรืออ่านจากสื่อต่างๆ เช่น อินเทอเนท หนังสือ วารสาร ต่างๆๆ คนบอกกล่าว อยากทำไปหมดเลย อยากให้อาจารย์ช่วยวางแผนผังและแนนำ การจัดการให้ครับ 0859240259

สุดยอดครับ ไปคุยกับหมอ (อดีตพยาบาล) บุญจันทร์ ดากลาง ที่ทับลานซิครับ

ท่านเป็นกระบี่มือหนึ่งของปราจีนบุรีเลยครับ

เป็นคนคิดแบบเดียวกับท่านเลย