การค้าชายแดน ( ตอนที่ 1) โดย คุณวีรวุฒิ  พุ่มไพรจิต จากด่านตรวจคนเข้าเมืองตาก -------------------------------------------------------------------------------------------------------------- การค้าชายแดนคือ อะไร 

                ถ้าเราแยกความหมายของคำออกมาจะพบว่า  การค้า  ก็คือ การซื้อขายสินค้าหรือบริการ  ส่วนความหมายของ ชายแดน  ก็คือ   พื้นที่หรือส่วนที่อยู่สุดเขตแดนของประเทศ  หรือพื้นที่ที่อยู่ส่วนริมสุดของประเทศ 

                การค้าชายแดน จึงหมายถึง การทำการซื้อขายสินค้าหรือบริการตามแนวชายแดน หรือการทำการซื้อขายสินค้าหรือบริการในพื้นที่ที่อยู่สุดเขตของประเทศ  ซึ่งการซื้อขายสินค้าหรือบริการนั้นจะรวมทั้งภายในประเทศหรือผ่านระหว่างประเทศตามแนวชายแดนนั้นๆ ด้วย เมื่อมีปรากฎการณ์เกี่ยวกับการค้าชายแดนเกิดขึ้น ก็ต้องมีกระบวนการของการค้าชายแดนเกิดขึ้นด้วยโดยประกอบไปด้วยขั้นตอน วิธีการต่างๆ ที่จะทำให้การค้าชายแดนดำเนินไปได้อย่างราบรื่น    ซึ่งหน่วยงานผู้ที่เกี่ยวข้องในภาคส่วนต่างๆ  จะเป็นไปดังนี้   กระบวนการของการค้าชายแดน มีองค์ประกอบที่สำคัญอะไรบ้าง                 ถ้าเราศึกษาและมองให้ลึกซึ้งลงไปในหลายๆ มิติ จะพบว่าการค้าชายแดน นั้น ส่วนที่เกี่ยวข้องกันมิได้มีแค่การค้าขายตัวสินค้าหรือบริการที่มีหน่วยงานที่เกี่ยวข้องแค่กรมศุลกากร หรือ กระทรวงพาณิชย์  เท่านั้น   แต่ถ้ามีการใช้พื้นที่ผ่านตามแนวชายแดนระหว่างประเทศ ก็จะมีองค์กรหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับขบวนการค้าชายแดน อีกหลายหน่วยงานที่เข้ามาเกี่ยวข้อง  ที่สำคัญๆ  เช่น ด่านตรวจคนเข้าเมือง ด่านตรวจพืช ด่านตรวจสัตว์ สรรพากร  เป็นต้น            

มองในแง่ของพื้นที่และกิจกรรมที่ทำการค้าหรือบริการ
พื้นที่ที่ทำกิจกรรม การค้าชายแดน
ตามแนวชายแดน ภายในประเทศ  
ผ่านแนวชายแดน ระหว่างประเทศ
   

มองในแง่ขององค์กรภาคส่วนต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง

   

ขบวนการค้าชายแดน

มีภาคส่วนที่เกี่ยวข้องดังนี้
  ภาครัฐ
  ภาคเอกชน
  ต่างประเทศ
                       

                จากแผนภูมิข้างต้น จะเห็นได้ว่ามีองค์กรที่เกี่ยวข้องทั้งของภาครัฐ ภาคเอกชน และต่างประเทศ  และมีทั้งที่ทำการซื้อขายตามแนวชายแดนภายในประเทศเอง และการชื้อขายสินค้าและบริการผ่านชายแดนระหว่างประเทศ  

                ดังนั้นจึงต้องมีการศึกษาหลายๆ ส่วนหลายๆมิติ ที่เกี่ยวข้อง  จึงจะพบโอกาสหรือช่องทางการค้า  รวมทั้งปัญหา อุปสรรค และแนวทางการแก้ไข ที่จะทำให้การค้าชายแดนราบรื่นและมีประสิทธิภาพ  ถ้ามองไปที่มิติใดมิติหนึ่ง เช่น มองว่าการค้าชายแดน เป็นเรื่องสินค้าและบริการที่มีหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพียงศุลกากร พาณิชย์จังหวัด เพียงอย่างเดียวนั้น ก็คงจะเกิดปัญหาระหว่างผู้ประกอบการ/ภาคเอกชนกับหน่วยงานอื่นๆ ของรัฐ ในเรื่องความไม่เข้าใจกันในการปฏิบัติตามกฎหมายฉบับอื่นๆ

                ในส่วนนี้จะให้มองภาพกว้างๆ เกี่ยวกับการค้าชายแดนไว้เท่านี้ก่อน  และจะกล่าวรายละเอียดลึกๆ ลงไปในครั้งต่อๆ ไป