การจัดการของเสียในชุมชน

                                                 นายอานนท์ ภาคมาลี (หมอแดง)

ของเสียชุมชน (สิ่งปฏิกูล) หมายถึง ของเสีย ที่เป็นของแข็งและของเหลวที่เกิดขึ้นจากการขับถ่าย ของคนและสัตว์ และเกิดจากการกระทำของคน แบ่งออกเป็นประเภทต่างๆ ได้แก่ขยะ และส้วม (สิ่งขับถ่ายจากคน) และน้ำเสีย

โทษของสิ่งปฏิกูล

1.   เป็นแหล่งเพาะพันธุ์เชื้อโรค

2.  เสี่ยงต่อสุขภาพ

3.  ทำให้เกิดภาวะมลพิษ

4.  การสูญเสียทางเศรษฐกิจ

5.  ทำให้เกิดความสกปรกไม่น่าดู

6.  เป็นเหตุรำคาญ

ขยะ (มูลฝอย) หมายถึง บรรดาสิ่งของที่เสื่อมคุณภาพหรือชำรุดหรือหมดสภาพการใช้งาน รวมตลอดถึง ซากสัตว์ มูลสัตว์ ฝุ่นละออง และวัตถุอื่นใดที่เก็บกวาดจากถนน ซึ่งโดยทั่วไปจะแบ่งแบบง่าย 3 ประเภท คือ

1.  ขยะแห้ง ได้แก่ ขยะที่มีความชื้นน้อย เน่าเปื่อยช้าหรือไม่เน่าเปื่อย เช่นกระดาษ กระป๋อง เศษไม้ เป็นต้น

2.  ขยะเปียก ได้แก่ เศษอาหาร ขยะจากตลาดสด ซึ่งจะมีความชื้นสูง ถ้าปล่อยทิ้งไว้จะเน่าเปื่อยเร็ว และส่งกลิ่นเหม็น

3.  เถ้า หมายถึง ส่วนที่เหลืออยู่หลังจากการเผาไหม้ เช่น เศษแก้ว กระป๋อง

ปัจจุบัน ได้เพิ่มขยะมาอีก 2 ประเภท ได้แก่ขยะติดเชื้อ เช่น ขยะจากผู้ป่วย/โรงพยาบาล และขยะอันตราย เช่นแบตเตอรี่ สารกัมมันตภาพรังสี

การกำจัดขยะ เนื่องจากขยะก่อให้เกิดปัญหาต่างๆ มากมาย จึงควรมีการเก็บรวบรวมอย่างเหมาะสม โดยเก็บรวบรวมไว้ในที่รองรับ หรือถังขยะก่อนที่จำนำไปกำขัด ซึ่งถังขยะที่เหมาะสมสำหรับครัวเรือน ควรมีลักษณะดังนี้

1.  ทำด้วยวัสดุที่แข้.แรง ทนทาน ไม่รั่วซึม

2.  มีความจุไม่เกิน 20 ลิตร

3.  มีฝาปิดมิดชิด

4.  ควรมีขาตั้งสูงจากพื้นอย่างน้อย 20 เซนติเมตร (ในกรณีที่วางนออาคาร)

5.  ควรใช้ถุงพลาสติกรองด้านในถังขยะ

วิธีกำจัดมี 5 วิธี ได้แก่ การเผา (เผากลางแจ้งและเผาในเตาเผา)/การฝัง การทำปุ๋ยหมัก (กองหมักบนพื้นดิน การหมักในหลุม และการหมักเพื่อให้เกิดก๊าชวีวะภาพ)/การใช้ขยะเป็นเชื้อเพลิง/การนำกลับมาใช้ประโยชน์ เช่น Recycle Reuse Repail Reject