….. วันนี้คุยออกนอกโรงพยาบาลค่ะ .... เมื่อ 2 สัปดาห์ที่ผ่านมา...ผู้เขียนได้ไปที่อำเภอบ้านแหลม ตำบล...บางตะบูล ..... ไปทานข้าว .... พอทานเสร็จ ... ได้เดินผ่าน โรงเรียนวัดปากอ่าว (หลังเก่า) .... มองเห็นความงดงามของไม้สักทองที่แกะสลักที่ “สวย+งดงาม+มากด้วยคุณค่า” ยิ่งนัก..... เห็นแล้วต้องนึกถึงความรู้เรื่อง Tacit Knowledge หรือ ความรู้ฝังแน่นในตน .... ขึ้นมาทันทีเลยนะคะ ....
เนื่องจากช่างไม้ในยุคนั้นๆ (ประมาณ 80 ปี).... ท่านมีความสามารถ และเป็น ความรู้ที่ฝังแน่นในตนของช่างไม้ (Tacit Knowledge) .... เป็นช่างไม้ที่มีฝีมือ.... มีองค์ความรู้ในการแกะสลักไม้สักทองที่ สวยงาม (Beautiful) งามวิจิตร (Artistic Beautiful) ... มีความเป็นเลิศ (Excellence) .... ซึ่งผู้เขียน ... เป็นคนชอบ/หลงรัก ... ในงานที่เป็นศิลปะ .... ที่นักศิลปิน(ช่างไม้)ได้สร้างสรรค์ (Creative).... มีจินตนาการ (Imagine) .... มีการออกแบบ (Design) .... ได้อย่างสวยสด...งดงาม และลงตัว ....อย่างหาที่ตำหนิมิได้นะคะ (คิดไปเองหรือเปล่า???)
ที่นี้มาคุยเรื่อง.... องค์ความรู้ (Body of Knowledge) ..... ความรู้ (Knowledge) มีความหมาย สองนัย คือ
นัยแรก .... เป็นความรู้ภายนอกทั่วไป (Explicit Knowledge) หมายถึง ความรู้ที่ได้จาก การได้เห็น ได้ศึกษา ได้อ่าน ได้ฟัง หรือ อาจกล่าวว่าเป็นความรู้จากการสัมผัสด้วยประสาทภายนอก …. เราหาเพิ่มเติมได้ทุกเวลา ...ทุกนาทีโดยเฉพาะ ใน GoToKnow ของพวกเรา ... “ชาวGTK”
นัยที่สอง.... เป็นความรู้ที่ฝังแน่นในตน (Tacit Knowledge) ความรู้ชนิดนี้เป็นความรู้ที่สำคัญยิ่งนะคะ ..... เช่น ช่างไม้ ...ในการสร้างอาคารเรียนหลังนี้ ....ท่านได้สะสมความรู้ที่ฝังแน่นในตนไว้มากมาย.... คิดว่าช่างไม้ทุกๆ ท่าน ต้องผ่านการเรียนรู้ (Learning) .... การศึกษา .....การทดลอง ....การค้นหาความจริงและทำซ้ำๆ .... จนเชื่อถือได้ ..... ความรู้ชนิดนี้ ..... แล้วนำมาพัฒนาให้ดียิ่งขึ้น ดังเช่นวงล้อของ PDCA-PDSA-DALI .... จนได้ฝีมือที่งดงาม.... ความรู้ฝังแน่นในตน นี้เรียกว่า องค์ความรู้ของภูมิปัญญา (Knowledge of wisdom) เป็นความรู้ที่ผ่านการทดลองทำ ..... มีการค้นหาองค์ความรู้ .....ทำบ่อยๆ จนมีความถูกต้อง...เกิดความแม่นยำที่สุด ...... สามารถนำมาประกอบอาชีพ หรือ ทำงานจากสิ่งที่ทำที่ตนรัก... สิ่งที่ตนชอบ .... แต่ปัญหาอยู่ที่คนไทยไม่นิยมถ่ายทอดองค์ความรู้ที่ฝังแน่นนี้มากนัก ..... ความรู้ฝังแน่น....นี้จึงมีไม่กว้างขวางนักและที่สุดจะจึงทำให้องค์ความรู้ดีดีนี้....สูญหายไป ....เมื่อคนรุ่นหลังไม่มีภูมิรู้ .... และคนที่มีภูมิปัญญาท่านนั้นเสียชีวิตไป …. ผู้เขียนมีความเห็นว่า.... ความรู้ฝังแน่นในตนที่เป็นองค์ความรู้(Tacit Knowledge) ... ควรได้มีการเขียนบันทึกไว้เป็น .... มรดกของชาติหรือเป็นลิขสิทธิ์ของครอบครัวของช่างไม้นะคะ .... ซึ่งจะยังประโยชน์ต่ออนุชนคนรุ่นต่อๆไป
บทความนี้ผู้เขียนอยากจะสื่อถึง ... “ความรัก-ความรู้-องค์ความรู้” .... ส่งผลต่อ.... "การเรียนรู้" .... โดยเฉพาะ ความรู้ที่ฝังแน่นในตน (Tacit Knowledge) นะคะ ..... ถ้าไม่รักงานไม้....ถ้าไม่มีความรู้ในงานไม้....ถ้าไม่มีองค์ความรู้จริงๆๆ ในงานไม้ของอาคารเรียนหลังนี้ ..... ซึ่งเป็นสิ่งสวยงาม .... คงไม่ปรากฏให้ผู้เขียนได้พบเห็นถึง “ภูมิปัญญา” …. ดังภาพที่นำเสนอมานะคะ
ขอบคุณมากนะคะ
ใจรักในงานที่ทำ ย่อมเปี่ยมด้วยคุณภาพและยั่งยืน...งานไม้..งานปูนปั้นของช่างเมืองเพชรบุรีเลื่องชื่อมายาวนานนะคะ..
เป็นงานที่สวยงามและมีคุณค่ามากค่ะ
พี่เปิ้นครับ ลายไม้สวยมากๆ เห็นแล้วทึ่งจริงๆๆ ขอชื่นชมพี่เปิ้นที่นำเรื่องดีๆมาเล่าอย่างสม่ำเสมอครับ...
ขอบคุณมากครับสำหรับเรื่องเล่าทางศิลปะที่มีคุณค่าครับผม
วิจิตรบรรจง... สวยงามมากครับ