Dr. Bloom’s hierarchical texonomy for the cognitive domain (knowledge)includes six education objective levels.

    *(3d Model by anut.smfnew.com)

      สำหรับคำว่า “การเรียนรู้” ทุกคนล้วนคุ้นเคยกันดีและเคยได้ยินผ่านหู เคยพูด เคยเขียนมาตั้งแต่เด็ก ๆ การเรียนรู้แท้จริงแล้วคืออะไรแต่อาจจะกำหนดนิยามความเข้าใจส่วนตัวเอาไว้ในใจแล้ว และถูกหนดแบ่งเป็นการเรียนรู้แบบใดบ้าง และการเรียนรู้มีระดับใดบ้าง กี่ระดับ ว่ากันจริง ๆ แล้วแค่คำพูดสั้น ๆ คำนี้สามารถตีความหมายแตกรายละเอียดได้อีกมากมาย และมีการศึกษาวิจัยเอาไว้เป็นตำราด้านการเรียนรู้หลายทฤษฏี แต่ละทฤษฏีล้วนมีแนวคิดที่น่าสนใจการนำความรู้เหล่านั้นมาใช้ก็ขึ้นอยู่กับว่าใช้ในเรื่องใดเช่นด้านการศึกษา เรานำทฤษฏีการเรียนรู้ 6 ลำดับขั้นมาใช้ในการกำหนดระดับความรู้แล้วนำมาใช้ให้เหมาะสมกับผู้เรียน
      การเรียนรู้เกิดขึ้นกับชีวิตมนุษย์ตั้งแต่เกิดจนตาย และช่วงที่มีการเรียนรู้ที่ยาวนานที่สุดคือวัยเรียนซึ่งก็ต้องอยู่ในระบบการศึกษา มีผู้สอนวิชาต่าง ๆ ให้เป็นพื้นฐานชีวิต ซึ่งมีทั้งในทางทฤษฏีและปฏิบัติ ระบบการศึกษาจำเป็นต้องมีทฤษฏีแต่การเรียนรู้เพียงในทางทฤษฏีแต่ไม่เคยนำไปปฏิบัติ หรือเรียนรู้ทฤษฏี แต่เมื่อปฏิบัติไม่ได้นำไปใช้ ก็ไม่ต่างจากการลองผิดลองถูกกับผู้เรียน มันจะส่งผลเสียต่อผู้เรียนทั้งในปัจจุบันและอนาคต ทฤษฏีการเรียนรู้สามารถนำไปปฏิบัติในครอบครัวโดยผู้ปกครองและในสถานศึกษา
      การเรียนรู้คือกระบวนการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม ความคิด ความสามารถ การเรียนรู้เกิดขึ้นได้โดย การฟัง พูด คิด อ่าน เขียน ฝึกฝน การกระทำโดยตรงที่เกิดความสำเร็จและผิดพลาด ทำให้เกิดทักษะ คุณค่า ความพึงพอใจ
ระดับขั้นการเรียนรู้มีอะไรบ้าง
1. ความรู้ที่เกิดจากความจำ (knowledge) เป็นการเรียนรู้ระดับ  ข้อมูลพื้นฐาน เช่น ศัพท์ นิยาม คำจำกัดความ รูปภาพ อักษร กฏ สูตร ขนาด เวลา สถานที่ ระเบียบ แบบแผน ประเพณี
2. ความเข้าใจ (Comprehend) เช่น แปลความ ตีความ ขยายความ อธิบายเพิ่มเติมโดยสาระนั้นไม่เปลี่ยนแปลงไป ลำดับขั้นตอน หรือเพิ่มแง่คิดเข้าไป
3. การประยุกต์ใช้ (Application) คือการนำความรู้จำไปใช้ในการแก้ปัญหา หรือใช้งานด้านต้าง ๆ เช่นเมื่อได้เรียนทำอาหารแล้วสามารถนำความรู้มาประกอบอาหารได้หลายชนิด โดยรู้ว่าปริมาณเท่านี้ ต้องใช้เครื่องปรุงเท่าไหร่
4. การวิเคราะห์ ( Analysis) คือการแยก เช่นแยกคำพูด วิเคราะห์ชนิดสิ่งของต่าง ๆ หรือหรือเมื่อได้เรียนทำอาหารแล้วสามารถวิเคราะห์อาหารที่ปรุงเสร็จว่า ปรุงด้วยอะไรบ้าง ปรุงอย่างไร ใช้ไฟเบา ไฟแรง อย่างไรเป็นต้น5. การสังเคราะห์ (Synthesis) คือการรวม การนำเอาความรู้ประสบการณ์มาผสม ประยุกต์ให้เกิดสิ่งใหม่ ๆ หรือการทำความรู้ที่ได้จากการเรียนทำอาหารมาสร้างเป็นเมนูใหม่ อาหารชนิดใหม่ก็คือการคิดค้นนวัตกรรมใหม่นั่นเอง
6. การประเมินค่า (Evaluation) คือการนำความรู้ที่มีทั้งหมดมาตัดสิน เช่นตัดสินคดี ตัดสินกีฬา ตัดสินว่าอะไรดีไม่ดี อย่างมีหลักการและเหตุผล
      ด้านการศึกษาได้นำทฤษฏีนี้ไปประยุกต์ใช้โดยการสร้างโจทย์ปัญหาใหม่ที่ไม่คุ้นเคย ไม่ชัดเจน ให้ผู้เรียนนำความรู้ที่ได้มาแก้ปัญหา ด้วยหลักการ ความคิดรวบยอด เพื่อพัฒนาให้ผู้เรียนเกิดการประยุกต์ เป็นการฝึกให้นำความรู้ที่ได้เรียนไปประยุกต์ใช้ในชีวิตจริง ถ้าหากว่าต้องการให้ลูกหลานมีการเรียนรู้ที่ถูกต้องอย่างเป็นระบบเกิดขึ้นที่บ้านจำเป็นต้องสอนให้ถูกต้องตามหลักการ เพื่อปลูกฝังให้เป็นคนที่มีความสามารถในการประยุกต์ใช้ความรู้ในอนาคตเมื่อโตขึ้นก็สามารถแก้ปัญหาต่าง ๆ ได้ดีรวมถึงประสบความสำเร็จในชีวิตได้ 


ทฤษฏีการเรียนรู้ของบลูมเป็นการพัฒนาอยู่ 3 ด้าน แต่ในที่นี้เน้นในเรื่องพุทธิพิสัย
1. ด้านพุทธิพิสัย คือ ระดับการเรียนรู้ที่พัฒนาความรู้ ความคิด
สติปัญญาเป็นด้านการรู้คิด
2. ด้านจิตพิสัย คือ ระดับการเรียนรู้เพื่อการพัฒนาอารมณ์ ทางด้านจิตใจ เจตคติต่าง ๆ
3. ด้านทักษะพิสัย คือ การเรียนรู้ระดับปฏิบัติการ การสร้างพัฒนาการทางร่างกาย


      ถ้ามองตามหลักการเรียนรู้เชิงพุทธนั้นได้มีการแบ่งแนวคิดการเรียนรู้ไว้ 3 ด้านเช่นกัน และครอบคลุมถึงระดับการเรียนรู้ของบลูมอีกด้วย คือ ศีลภาวนา การพัฒนาทางกาย จิตตภาวนา การพัฒนาทางด้านจิตใจ และปัญญาภาวนาการพัฒนาทางด้านปัญญา การเรียนรู้จึงจำแนกเป็น 3 ด้านเรียกว่า ไตรสิกขา ประกอบด้วย อธิศีลสิกขา สิกขาคือศีลอันยิ่ง อธิจิตตสิกขา สิกขาคือจิตอันยิ่ง และ อธิปัญญาสิกขา สิกขาคือปัญญาอันยิ่ง ทั้ง 3 อย่างนี้เรียก ไตรสิกขา (ศีล สมาธิ ปัญญา) ดังนั้นไม่ว่าใครจะยึดแนวไหนอย่างไรก็ไม่สำคัญหากแต่ศึกษาตามแนวทางแล้วก่อให้เกิดประโยชน์อย่างแท้จริง ดังเช่น บุคคลที่เข้าถึงพุทธิพิสัยหรือพุทธิปัญญาอย่างแท้จริงแล้วนำมาประยุกต์ใช้งานได้เช่น สตีฟ จอบส์
ผู้ก่อตั้งเแอปเปิลคอมพิวเตอร์ ผู้นำนวัตกรรมคอมพิวเตอร์, บิลเกตต์ ผู้ก่อตั้งบริษัทไมโครซอฟท์ ผู้ผลิตระบบปฏิบัติการวินโดว์ รวยอันดับต้น ๆ ของโลก, มาร์ก ซัคเคอร์เบิร์ก ชายผู้เชื่อมโลก ด้วย เฟซบุ๊คเจ้าของธุรกิจมูลค่ามหาศาลอันดับต้น ๆ ของโลก บุคคลเหล่านี้คือผู้ที่เป็นนักประยุกต์ใช้ความรู้อย่างแท้จริงจนประสบความสำเร็จเป็นทั้งตัวอย่าง และแรงบัลดาลใจให้คนบนโลกใบนี้อย่างมากมาย ดังนั้นทฤษฏีการเรียนรู้ 6 ระดับนี้จึงเป็นสิ่งที่ควรให้ความสำคัญในกระบวนการเรียนการสอนเป็นอย่างยิ่ง

เผยแพร่อีกที่ : http://www.anut.smfnew.com

บทความโดย : ณัฐวัตร