ดิฉันมีผลการประกวดเรียงความในหัวข้อ "คนดีในความคิดของฉัน" ที่กรมสรรพากรได้จัดประกวดขึ้น โดยเลือกเฉพาะที่ได้รับรางวัลชนะเลิศ 3 ระดับกลุ่ม ดังนี้ เพื่อเป็นกำลังใจและแนวทางในการทำความดีเพื่อตนเอง และประเทศชาติ เพราะเมื่อคนดี สังคมดี ประเทศชาติก็ดี โลกก็สงบสุข 1. บทความของเด็กหญิงเสาวลักษณ์ แก้วไทย ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6
โรงเรียนวัดทะเลมิตรภาพที่ 151 หมู่ที่ 6 ตำบลควนกรด อำเภอทุ่งสง จังหวัดนครศรีธรรมราช รหัสไปรษณีย์ 80110

                   คนดีในความคิดของฉัน 

          ในสังคมปัจจุบันนี้มีทั้งคนดีและคนชั่วปะปนกัน  ทุกคนต้องการให้คนเป็นคนดี  ไม่มีใครอยากให้ใครเป็นคนชั่ว  แต่คงจะเป็นไปไม่ได้  ไม่มีใครสามารถทำให้ทุกคนเป็นคนดีได้ทั้งหมด  บ้านเมืองจะเจริญก้าวหน้าพัฒนาได้รวดเร็ว  ด้วยการเปิดโอกาสส่งเสริมให้คนดีได้เข้ามาบริหารปกครองบ้านเมือง  อย่างส่งเสริมให้คนชั่วเข้ามาปกครองบ้านเมือง  เพียงเท่านี้ประเทศชาติบ้านเมืองจะพัฒนาก้าวไกล  ประชาชนจะอยู่เย็นเป็นสุข

       ถ้าจะถามว่า “คนดีคือคนที่เป็นอย่างไร” แน่นอนว่าคำตอบที่ได้คงจะแตกต่างกันออกไปขึ้นอยู่กับว่าใครเป็นผู้ตอบ  เด็กตอบหรือผู้ใหญ่ตอบ  ผู้ตอบมีความรู้และประสบการณ์มากน้อยเพียงใด  จริง ๆ แล้วคุณลักษณะของผู้ที่เป็นคนดีมีมากมายหลายประการ  แต่ถ้าจะให้เหมาะกับสภาพการณ์บ้านเมือง  สภาพสังคมในปัจจุบัน  ในภาวะที่บ้านเมืองของเราค่อนข้างที่จะสับสนวุ่นวาย  คนมีความคิดเห็นที่แตกต่างกัน  มีปัญหาหลายปัญหาที่ต้องแก้ไข  ในความคิดของฉันคนดีจึงต้องเป็นคนที่มีความจริงใจ  สามารถช่วยเหลือแก้ไขปัญหาของสังคม  ปัญหาของประเทศชาติได้ตามสภาพบทบาทหน้าที่ของตนเอง  ซึ่งจะต้องมีลักษณะดังนี้ 

ประการแรก คนดีต้องขยันเรียนรู้ ความรู้เป็นสิ่งจำเป็นขั้นพื้นฐานประการแรกสุดของทุกคนที่จะช่วยสร้างสติปัญญา สร้างความคิด รู้จักรับผิดชอบชั่วดี หากคนไม่มีความรู้ความคิดที่ถูกต้องมีเหตุมีผลเสียแล้ว คงยากที่จะไปทำสิ่งอื่นให้เกิดผลดี คนดีต้องตื่นตัวอยู่เสมอ สนใจการเรียนรู้อยู่ตลอดเวลา ปรับตัวให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลงทางวิชาการที่พัฒนาไปอย่างไม่หยุดยั้ง

ประการที่สอง คนดีต้องมีความรับผิดชอบ ความรับผิดชอบในที่นี้ความหมายกว้างครอบคลุมไปถึงความตั้งใจจริงที่จะทำงานทุกอย่างให้สำเร็จเรียบร้อย บรรลุผลตามเป้าหมายที่กำหนดไว้ คนดีต้องเห็นความสำคัญของงานในหน้าที่ของตนเอง ใครมีบทบาทหน้าที่อะไรให้ทำไปตามบทบาทหน้าที่นั้น เด็กต้องเห็นความสำคัญของงานในบทบาทหน้าที่ของเด็ก พ่อแม่ต้องเห็นความสำคัญของงานในบทบาทหน้าที่ของพ่อแม่ ครูต้องเห็นความสำคัญของงานในบทบาทหน้าที่ของครู ผู้บริหารบ้านเมืองต้องเห็นความสำคัญของงานในบทบาทหน้าที่ของผู้บริหารบ้านเมือง เป็นต้น เท่านี้ก็จะนำไปสู่ความรับผิดชอบได้โดยอัตโนมัติ

ประการที่สาม คนดีต้องซื่อสัตย์สุจริต หมายถึงคนดีต้องประพฤติชอบ จริงใจ ซื่อตรง ไม่คดโกง คนดีต้องซื่อสัตย์สุจริตทั้งต่อตนเอง ต่อบุคคลรอบข้าง ต่อสังคมและต่อประเทศชาติ สังคมใดมีแต่คนซื่อตรง ไม่คดโกง ไม่เอาเปรียบผู้อื่น สังคมนั้นจะมีแต่ความสงบสุขและพัฒนาได้รวดเร็ว คนดีต้องซื่อสัตย์ทั้งในความคิด การพูดและการกระทำ นั่นหมายความว่าคนจะดีได้ต้องเริ่มจากการคิดที่ออกมาจากใจจริง ตรงไปตรงมา ไม่มีอะไรแอบแฝง ไม่คิดคดโกง ไม่คิดเอาแต่ประโยชน์ของตนเพียงฝ่ายเดียว คนดีต้องพูดดีพูดเพราะ พูดแต่ในสิ่งที่สร้างสรรค์เกิดประโยชน์ทั้งแก้ผู้พูดและผู้ฟัง คนดีต้องทำดี ทำสิ่งที่เป็นประโยชน์แก่ตนเอง สังคมและประเทศชาติ กล่าวโดยสรุปคือคนดีต้องซื่อสัตย์สุจริตคิดดี พูดดีและทำดี นั่นเอง

ประการที่สี่ คนดีต้องรู้รักสามัคคี ความรักความสามัคคีของทุกคนในชาติเป็นสิ่งสำคัญที่สุดที่ทุกคนต้องการให้มีในเวลานี้ เพราะความรักความสามัคคีปรองดองกันเป็นหนทางนำไปสู่ความร่วมมือร่วมใจ ก่อให้เกิดความเข้มแข็ง ทำให้งานทุกอย่างสำเร็จได้ตามความต้องการ ช่วยแก้ปัญหาให้ลุล่วงได้ ประเทศชาติจะสงบสุข ประชาชนอยู่เย็นเป็นสุขได้ถ้าทุกคนมีความรัก ความสามัคคีกัน เริ่มตั้งแต่ความรักความสามัคคีในครอบครัว ในชุมชน ในหมู่บ้าน ในอำเภอ ในจังหวัดและในประเทศชาติ

ประการสุดท้าย ที่เป็นลักษณะของคนดีคือ คนดีต้องสร้างคนดี หมายความว่าคนในสังคมมีจำนวนมาก หากมีคนดีเพียงไม่กี่คนอยู่ในท่ามกลางคนไม่ดีจำนวนมาก คงจะไม่มีโอกาสที่จะทำความดีได้อย่างสมบูรณ์แบบแน่นอน จำเป็นต้องมีการพึ่งพาอาศัยกัน ต้องมีการช่วยเหลือซึ่งกันและกัน ฉะนั้น คนดีจะดีได้อย่างยั่งยืน ทำความดีได้ตลอดเวลา จำเป็นอย่างยิ่งที่คนรอบข้างต้องเป็นคนดีด้วย จึงจะสามารถช่วยเหลือเกื้อกูลกันทำความดีได้อย่างเต็มที่ ผู้ใดก็ตามที่มีความสามารถโน้มน้าวชักชวนคนอื่นให้ทำความดีให้เป็นคนดีได้ ถือว่าเป็นคนดีที่ควรแก่การยกย่องมากที่สุด สังคมใดที่มีคนดีมากกว่าคนชั่ว สังคมนั้นจะเจริญ ในทางตรงข้ามถ้าสังคมใดมีคนชั่วมากกว่าคนดี สังคมนั้นคงจะเจริญก้าวหน้าได้ยาก

          คนดีไม่ใช่ลักษณะเพียงห้าประการที่กล่าวข้างต้นเท่านั้น  คุณสมบัติของคนดียังมีอีกมากมายเกินกว่าที่จะยกมาอธิบายในที่นี้ได้หมด  เพียงแต่เห็นว่าคุณสมบัติทั้งห้าประการนั้นเป็นสิ่งที่คนในสังคมต้องการให้มี  ต้องการให้เกิดขึ้นในตัวของทุกคน  ในยามที่บ้านเมืองประสบปัญหา  สรุปให้เห็นชัดเจนที่สุด  คนดีคือคนที่คิด  พูดและทำในสิ่งที่ตนเองไม่เดือดร้อน  ตนเองพอใจ  ผู้อื่นไม่เดือนร้อน  ผู้อื่นพอใจและเกิดประโยชน์แก่ส่วนรวม

          ที่กล่าวมาแล้วทั้งหมดเป็นลักษณะของคนดีในความคิดของฉัน  ที่เป็นความต้องการ  เป็นความคาดหวังของสังคมในเวลานี้และในอนาคต  โตขึ้นฉันจะทำตัวเป็นลูกที่ดีของพ่อแม่  เป็นศิษย์ที่ดีของครู  เป็นพลเมืองที่ดีของประเทศชาติและชักชวนคนอื่นให้เป็นคนดี  ให้ทำความดีเท่าที่สามารถจะทำได้  ทุกคนลองสำรวจตัวเองดูซิว่าเป็นคนดีแล้วหรือยัง  ถ้าคิดว่ายังไม่เป็นคนดี  ขอให้เริ่มเสียตั้งแต่ยัดนี้เป็นต้นไป  ถ้าเป็นคนดีอยู่แล้ว  ขอให้เป็นคนดีและทำความดีต่อไป  เพื่อประโยชน์ที่จะเกิดแก่ตนเอง  สังคมและประเทศชาติต่อไปในอนาคต

2.บทความของเด็กชายอดิศักด์ จันทบัตร์ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3
โรงเรียนศรีประจันต์ “เมธีประมุข” อำเภอศรีประจันต์ จังหวัดสุพรรณบุรี

          คนดีในความคิดของฉัน

         โคควายวายชีพได้                   เขาหนัง 

เป็นสิ่งเป็นอันยัง อยู่ไซร้ คนเด็ดดับสูญสัง- ขารร่าง เป็นชื่อเป็นเสียงได้ แต่ร้าย กับดี (จาก ... โคลงโลกนิติ)

                    วัวและควายเมื่อสิ้นชีวิตไปแล้วเขาและหนังของมันยังนำมาใช้ประโยชน์ได้  แต่คนเรานั้น  เมื่อสิ้นชีวิตไปอวัยวะในร่างกายไม่มีสิ่งใดที่จะนำไปใช้ประโยชน์ได้เลย มีแต่เสื่อมสลายสิ้นไปในที่สุด  แต่สิ่งที่จะเหลือไว้ให้คนรุ่งหลังระลึกถึงสิ่งนั้น  คือ “ความชั่วและความดี”  มีคำกล่าวที่ว่า  “คนเราไม่สามารถที่จะเลือกเกิดได้  แต่คนเรามีสิทธิ์ที่จะเลือกเป็นคนดีหรือคนชั่วได้” ในขณะที่เรายังมีลมหายใจอยู่เลือกประกอบแต่คุณงามความดีชีวิตเราก็คงจะมีคุณค่าน่าภาคภูมิใจ


                    โลกในปัจจุบันมีความเจริญก้าวหน้าไปอย่างรวดเร็ว  แต่ในทางตรงข้ามจิตใจและศีลธรรมของมนุษย์กลับเสื่อมลง   สังคมไทยที่เคยมีความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่มีน้ำใจไมตรีต่อกัน ปัจจุบันกลับเปลี่ยนมาเป็นสังคมที่มีแต่ความสับสนวุ่นวายแก่งแย่งชิงดีกัน  ผู้คนเห็นแก่ตัวมากขึ้น  โจรผู้ร้ายชุกชุม  พ่อค้านายทุนเอารัดเอาเปรียบประชาชน  เจ้าหน้าที่ของรัฐประพฤติมิชอบทุจริตต่อหน้าที่  ฉ้อราษฎร์บังหลวง  นักการเมืองและผู้บริหารบ้านเมืองขัดแย้งโจมตีกันเพราะขัดกันในเรื่องผลประโยชน์  ฯลฯ   ปัญหานานัปการล้วนก่อให้เกิดปัญหาในสังคม  หนทางที่จะแก้ปัญหาต่าง ๆ  เหล่านี้  วิธีที่ดีที่สุด  คือ  ส่งเสริมให้คนดีเข้ามาบริหารปกครองบ้านเมืองและส่งเสริมให้คนดีอยู่ในสังคมได้อย่างสงบสุข
                    หลักธรรมคำสอนขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าอันเป็นหัวใจของศาสนานั้นก็คือ  “พึงกระทำความดี  ละเว้นความชั่ว  ทำจิตใจให้ผ่องใส”  ซึ่งแนวคำสอนของพระพุทธองค์นี้เป็นหนทางนำไปสู่ความสุขอย่างแท้จริง  คนเราเกิดมาชาติหนึ่งพึงกระทำสิ่งอันเป็นประโยชน์ไว้ให้แก่โลกมากที่สุดเท่าที่จะทำได้  ไม่ควรถามว่า  “โลกได้ให้อะไรกับเราบ้าง”  แต่เราควรถามตัวเองอยู่เสมอว่า  “เราได้ให้อะไรแก่โลกบ้าง”


                    จากอดีตจนถึงปัจจุบันมีผู้ที่ได้กระทำความดีไว้แก่โลกมากกมาย  ทั้งหญิงและชาย  ทั้งเด็กและผู้ใหญ่  ไม่เลือกชั้นวรรณะ  ไม่เลือกวัน  เวลา  และสถานที่  ทั้งพระมหากษัตริย์และสามัญชน  การทำความดีนั้นไม่เพียงต้องเสียสละชีวิตเพื่อกู้ชาติบ้านเมืองเท่านั้น  เราสามารถทำได้หลายวิธี  เช่น  การเป็นผู้นำบริหารประเทศ  ข้าราชการ  นักการเมือง  ก็ใช้ความรู้ความสามารถที่มีมาพัฒนาความเจริญของบ้านเมืองด้วยความซื่อสัตย์สุจริต  เป็นประชาชนก็ประกอบอาชีพที่สุจริตไม่ฝักไฝ่ในอบายมุข  ไม่ก่อความเดือดร้อนวุ่นวายให้เกิดขึ้นในบ้านเมือง  โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเวลานี้บ้านเมืองของเรากำลังต้องการความสามัคคีจากทุคนและทุกฝ่าย 
                    การทำความดีนั้นหลายคนอาจจะมองว่าเป็นสิ่งที่ทำได้ยากยิ่ง  แต่ที่ยากยิ่งกว่าก็คือ การรักษาความดีที่ได้กระทำไว้ให้ดำรงอยู่ต่อไปไม่มีที่สิ้นสุด อย่างไรก็ตามทุกคนสามารถเป็นคนดีกระทำความดีได้ถ้ามุ่งมั่นและตั้งใจจริง  มีปัจจัยสำคัญหลายอย่างในการประกอบคุณงามความดีนั้นมีหลายประการแต่ลักษณะของคนดีในความคิดของผม คือ  บุคคลที่ประกอบด้วยคุณลักษณะ  ดังนี้ 


                    มีความซื่อสัตย์สุจริต   ความซื่อสัตย์สุจริตเป็นมูลที่จะถางทางไปสู่คุณธรรมข้ออื่น ๆ  ความซื่อสัตย์สุจริตนั้นต้องประกอบด้วยกาย  วาจา  และใจ  ผู้ที่มีความซื่อสัตย์สุจริตย่อมเป็นที่เชื่อถือของคนทั่วไป  เป็นสิ่งสำคัญยิ่งในการทำงาน  และการประกอบอาชีพทุกอาชีพ 
                    มีความขยันหมั่นเพียร  ความขยันหมั่นเพียรเป็นคุณธรรมสำคัญในการกระทำกิจการงาน  ทั้งปวงให้ประสบความสำเร็จ  ผู้ที่ตั้งมั่นอยู่ในความขยันหมั่นเพียรย่อมแสวงหาความรู้ใส่ตนอยู่เสมอ  ประกอบกิจการงานใด ๆ  ก็ไม่ย่อท้อต่ออุปสรรคและความยากลำบาก  กิจการงานต่าง ๆ ย่อมสำเร็จลุล่วงไปด้วยดี  บุคคลใดมีความขยันหมั่นเพียรก็ย่อมมีความเจริญในชีวิต  หน่วยงานใด  สังคมใดมีคนที่ขยันหมั่นเพียรมาก ๆ  หน่วยงานนั้น  สังคมนั้นก็คงจะมีแต่ความก้าวหน้ามั่นคง 
                    มีความเมตตากรุณา  ความเมตตากรุณาเป็นคุณธรรมที่อยู่ใน  “พรหมวิหารธรรมสี่”  อันเป็นธรรมของผู้ที่เป็นใหญ่หรือหัวหน้าและบุคคลทั่วไป  หากโลกมนุษย์อยู่ร่วมกันโดยใช้หลักเมตตาธรรม  เชื่อว่ามนุษย์และสรรพสัตว์ทั้งหลายย่อมอยู่ร่วมกันด้วยความสงบสุข  ดังคำกล่าวที่ว่า “เมตตาธรรมค้ำจุนโลก”
                    มีความกตัญญูกตเวที  ผู้ที่มีความกตัญญูกตเวทีย่อมเป็นที่ยกย่องสรรเสริญของเทวดา และมนุษย์  ผู้ที่ยึดมั่นปฏิบัติเป็นนิจย่อมมีความเจริญในชีวิต  ได้ชื่อว่า  เป็นคนดี   ดังคำกล่าวที่ว่า  “ความกตัญญู  เป็นเครื่องหมายของคนดี”


                    บุคคลที่มีลักษณะดังกล่าว คือ  คนดีในความคิดของฉัน  ซึ่งจะกล่าวถึงเป็นตัวอย่างพอสังเขป  ดังนี้ 
                    พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว  พระองค์ทรงเป็นพระมหากษัตริย์ที่เปี่ยมล้นด้วยคุณธรรม  เมตตาธรรม  และมีพระราชจริยวัตรที่งดงาม  พระองค์ทรงบำเพ็ญพระราชกรณียกิจน้อยใหญ่นานัปการมาโดยตลอด   พระองค์ทรงตั้งมั่นพระราชหฤทัยที่จะเป็นพระมหากษัตริย์ที่ดีและเป็นผู้นำทางด้านความประพฤติ  เป็นแบบอย่างแก่ประชาชนเพื่อประโยชน์สุขแก่พสกนิกรชาวไทย  พระองค์ทรงเป็นยิ่งกว่าพระประมุขของชาวไทยทั้งปวง   พระองค์ได้ทรงอุทิศเวลา  และทุ่มเท   พระวรกายอย่างไม่รู้จักเหน็ดเหนื่อย  เพื่อประโยชน์สุขและความเป็นอยู่ที่ดีของชาวไทยทั้งปวง
                    พระธรรมโกศาจารย์  (พุทธทาส อินทปัญโญ)  ผลจากการมุ่งมั่นศึกษา  ฝึกฝนตนอย่างเข้มงวด และอุทิศชีวิตถวายแด่พระศาสนาของท่าน  ทำให้ท่านได้รับการนับถือยกย่องจากพุทธศาสนิกชนทั้งในประเทศและจากต่างประเทศ  ผลงานของท่านได้รับการเผยแพร่อย่างกว้างขวาง  ทั้งที่เป็นภาษาไทย และภาษาต่างประเทศ  กระทั่งได้รับการยอมรับจากชาวโลกว่าเป็นสมณะปราชญ์ผู้ยิ่งใหญ่  ผู้มีบทบาทอย่างสูงต่อพุทธศาสนา 

                   บุคคลที่ได้กล่าวถึงข้างต้นนั้นเป็นเพียงตัวอย่างของบุคคลที่ประกอบคุณงามความดีจนเป็นที่ประจักษ์แก่สายตาและจิตใจของคนทั่วไป  รวมทั้งตัวของฉันด้วย  บุคคลในโลกนี้ยังมีอีกมากมาย ไม่ใช่มีเพียงแต่บุคคลที่ได้กล่าวมาเท่านั้นแต่ยังมีอีกมากกมายหลายท่านมากจึงไม่สามารถนำมาเผยแพร่ได้ทั้งหมดสิ้น 
                    การทำความดีแม้เพียงเล็กน้อยนั้นบางคนอาจจะมองว่าไม่สำคัญ  แต่การทำความดีแม้เพียงเล็กน้อยนี้เองเป็นมูลนำไปสู่การทำความดีที่ยิ่งใหญ่  ดังนั้นเราควรเร่งขวนขวายทำความดีไว้ก่อนที่เรานั้นจะไม่มีโอกาสได้กระทำ  การทำความดีนั้น  ไม่ใช่ทำแล้วต้องได้ ลาภ  ยศ  ทรัพย์สิน  เงินทอง  ซึ่งเป็นความคิดที่ผิด  การทำความดีนั้นต้องได้  “ความดี”  เป็นสิ่งตอบแทน  ซึ่งความดีนั้นเป็นบุญกุศลติดตัวไปในภายภาคหน้า  การทำความดีนั้นควรทำทั้งต่อหน้าและลับหลัง  แม้จะไม่มีใครรู้ใครเห็นเปรียบคนที่ปิดทองหลังพระก็ตาม  จึงได้ชื่อว่าเป็นคนดีอย่างแท้จริง 


       ทำดีเพื่อความดีนั่นแหละดี                  ทำดีเพื่อเอาดีหาดีไม่ 

ทำดีเพื่อความดีแล้วดีใจ ทำเพื่อเอาดีไซร้ใช่ดีแท้

                                        (พระราชธรรมมุนี)

3.บทความของนางสาวดนิตา พงศ์อนุตรี ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา 227 ถนนพญาไท เขตปทุมวัน กรุงเทพ ฯ 10330

                  คนดีในความคิดของฉัน

                    หลายคนมุ่งมั่นฝันจะเป็นคนดี  เพราะคนดีเป็นที่รักใคร่และยกย่องของทุก ๆคนในสังคม  หากแต่ “คนดี” จะต้องมีลักษณะอย่างไรนั้น  น้อยคนนักที่จะเคยให้คำจำกัดความที่ชัดเจน  อาจเป็นเพราะว่าความดีนั้นไม่มีกฎเกณฑ์ในการวัดที่แน่นอน  บางครั้งเมื่อเราตั้งใจทำความดีเพื่อใครสักคน  การกระทำของเราอาจสร้างความเดือนร้อนต่อผู้อื่นได้  ทำให้เมื่อมองจากมุมของผู้ที่ต้องสูญเสียผลประโยชน์  ความดีของเราอาจไม่ใช่ความดีอีกต่อไป  นอกจากนี้  การทำความดีเพียงเพื่อคนกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งโดยไม่คำนึงถึงผลข้างเคียงนั้นอาจไม่ใช่ลักษณะของคนดีที่แท้จริงในความคิดของฉัน  คนดีจะต้องเป็นคนที่คิดดีและทำดีต่อทุก ๆ คนในสังคม  ไม่ว่าจะเป็นตนเอง  ครอบครัว  ชุมชน  ประเทศชาติ  รวมไปถึงเพื่อนมนุษย์ทั้งโลก


                    การทำความดีต่อตนเองถือได้ว่าเป็นการทำความดีที่ง่ายที่สุดประการหนึ่ง  เราทุกคนสามารถทำดีต่อตนเองได้หลากหลายรูปแบบ  ไม่ว่าจะเป็นการมีวินัยต่อตนเองในด้านการเรียนและการทำงาน  มีความขยันหมั่นเพียร  มานะบากบั่น  อดทนต่ออุปสรรคและความยากลำบาก  ตลอดจนแก้ไขปัญหาด้วยสติสัมปชัญญะ  ทั้งยังจะต้องเป็นคนที่ดำรงตนสมควรแก่สถานะ  โดยดำเนินชีวิตตามปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว  ไม่ตกเป็นเหยื่อของลัทธิบริโภคนิยม  หรือใช้จ่ายอย่างฟุ้งเฟ้อเกินจำเป็นตามกระแสนิยม  นอกจากนี้  คนดีจะต้องมีความซื่อสัตย์ต่อตนเอง  ไม่กระทำความผิดแม้เมื่อมีโอกาส  เช่น  ไม่พูดเท็จเพียงเพื่อเอาตัวรอด  ไม่เอารัดเอาเปรียบผู้ที่ด้อยกว่า  ไม่ทุจริตในการสอบ  หรือฉ้อราษฎร์บังหลวง  ถือเอาผลประโยชน์ของแผ่นดินมาเป็นของตนหรือบุคคลใกล้ชิด  การทำความดีเหล่านี้   นอกจากจะแสดงให้เห็นถึงจิตใจที่ดีงามของผู้กระทำแล้ว  ยังจะส่งผลให้ผู้นั้นเป็นที่รักใคร่ชื่นชมของบุคคลที่ได้พบเห็น  อันจะนำมาซึ่งความเจริญรุ่งเรืองและประสบความสำเร็จในชีวิต


                    นอกจากการทำดีต่อตนเองแล้ว  คนดียังจะต้องทำดีต่อครอบครัวอีกด้วย  โดยเริ่มตั้งแต่การประพฤติดีต่อสมาชิกทุก ๆ คนในครอบครัวทั้งทางกาย  วาจาและใจ  มีความกตัญญูกตเวทีต่อบุพการีและญาติผู้ใหญ่ที่มีพระคุณแก่ตน  เลี้ยงดูท่านเมื่อท่านเจ็บไข้หรือแก่ชรา  หมั่นไปมาหาสู่เยี่ยมเยียนเมื่อมีโอกาส  เชื่อฟังคำสอนและน้อมรับคำแนะนำของท่านมาพิจารณาและปฏิบัติตามในกรณีที่เหมาะสม  ไม่แสดงกิริยาหรือวาจาก้าวร้าวเมื่อไม่เห็นด้วย  แต่จะชี้แจงความคิดเห็นของตนโดยใช้เหตุผล  ด้วยท่าทีอ่อนน้อม  นอกจากนี้  คนดีก็จะไม่ใช้ความมีอาวุโสของตนมาทำร้ายผู้ที่ด้อยกว่าในด้านวัยวุฒิ  เช่น  ไม่ลงโทษบุตรหลานด้วยวิธีที่รุนแรงจนเกินความเหมาะสม  ความเครียดหรือปัญหาใด ๆ อันเกิดจากหน้าที่การงาน  ก็ควรจะแยกออกจากชีวิตครอบครัว  นอกจากนี้  คนดีควรแสดงความรักความปรารถนาดีต่อสมาชิกทุก ๆ คน  ด้วยการไต่ถามสารทุกข์สุกดิบอย่างสม่ำเสมอ  แบ่งเบาภาระต่าง ๆ ในบ้านตามกำลังความสามารถ  ในยามที่สมาชิกคนอื่นประสบปัญหา  ไม่ว่าเรื่องเล็กเรื่องใหญ่ก็คอยให้ความช่วยเหลือ                         


                    อย่างไรก็ตาม  ฉันคิดว่า  การทำดีต่อตนเองและครอบครัวยังไม่เพียงพอที่จะทำให้คนคนหนึ่งกลายเป็นคนดีได้  คนดีจะต้องปฏิบัติดีและเผื่อแผ่ความปรารถนาดีไปยังชุมชนและสังคมโดยส่วนรวม  ไม่ว่าจะเป็นการให้ความร่วมมือในกิจกรรมหรือโครงการต่าง ๆ ของชุมชนโดยอาจสละกำลังทรัพย์ตามสถานภาพของตน  เพื่อสนับสนุนกิจกรรมการกุศลในวันสำคัญทางศาสนา  หรือ  เข้าร่วมประชุมเพื่อแสดงความคิดเห็นในหัวข้อต่าง ๆ หรือ แจ้งให้เจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องรับทราบ  เมื่อพบเห็นเหตุการณ์หรือพฤติกรรมอันไม่พึงประสงค์  เช่น  การลักขโมย  หรือการแพร่ระบาดของยาเสพติดในหมู่วัยรุ่น  และเมื่อมีโอกาส  คนดียังจะต้องช่วยเหลือผู้ที่ประสบกับภัยภิบัติ  ไม่ว่าจะจากภัยธรรมชาติ  อุบัติเหตุ  หรืออันตรายจากสาเหตุอื่นใด  ให้พ้นจากความทุกข์ยาก  นอกจากนี้  คนดีจะต้องไม่สร้างความเดือดร้อนรำคาญให้แก่สังคม  ด้วยการประพฤติตนตามจารีตประเพณีอันดีงาม  ไม่หลงไปตามกระแสสังคมสมัยใหม่  อันจะเป็นบ่อเกิดของปัญหาต่าง ๆ มากมาย



                    นอกจากการทำความดีต่อบุคคลและสังคมรอบข้างแล้ว  คนดีในความคิดของฉันยังจะต้องเป็นผู้ที่มีความจงรักภักดีต่อชาติ  ศาสนา  พระมหากษัตริย์  อันเป็นสามสถาบันหลักของประเทศ  ด้วยการเป็นพลเมืองที่ดี  ปฏิบัติตามกฎหมายอย่างเคร่งครัด  ใช้สิทธิของตนตามที่กฎหมายบัญญัติ  โดยไม่ละเมิดสิทธิของผู้อื่น  และปฏิบัติหน้าที่ในฐานะพลเมืองไทย  ไม่ว่าจะเป็นการไปเลือกตั้ง  ทั้งการเลือกตั้งทั่วไปและการเลือกตั้งในระดับท้องถิ่น  คอยติดตามข่าวสารบ้านเมือง  เพื่อตรวจสอบการทำงานของฝ่ายบริหารและนิติบัญญัติ  เมื่อมีรายได้ก็จะต้องเสียภาษีเงินได้  โดยไม่หลบเลี่ยงภาษีไม่ว่าจะในรูปแบบใด ๆ ส่วนในทางศาสนา  คนดีในความคิดของฉันจะต้องปฏิบัติตนเป็นศาสนิกชนที่ดี  ปฏิบัติตามหลักคำสอนทางศาสนา  แต่ในขณะเดียวกันก็ให้เกียรติผู้ที่นับถือศาสนาอื่น ๆ เพื่อให้คนไทยทุกคนสามารถมีชีวิตอยู่บนผืนแผ่นดินไทยแห่งนี้ได้อย่างสมานฉันท์  และเหนือสิ่งอื่นใด  คนดีในความคิดของฉัน  ก็จะต้องปฏิบัติตนเป็นพสกนิกรที่ดีของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว  ด้วยการดำเนินชีวิตตามพระบรมราโชวาทและแนวพระราชดำริ  รวมไปถึงการตั้งใจทำความดีเพื่อถวายเป็นพระราชกุศล 




                     แต่คนดีในความคิดของฉันยังจะต้องทำดีต่อเพื่อนมนุษย์ทั้งหลาย  โดยไม่คำนึงว่าผู้คนเหล่านั้นจะมาจากประเทศใด  เพราะการมุ่งทำดีเพียงต่อประเทศชาติของตน  อาจก่อให้เกิดการรุกรานเอาเปรียบเพื่อนมนุษย์ในประเทศอื่น ๆ อันจะนำไปสู่ข้อพิพาทบาดหมางระหว่างประเทศ  หรือแม้แต่การเกิดสงครามได้  นอกจากการไม่เอารัดเอาเปรียบกันและกันแล้ว  คนดีจะต้องไม่เหยียดผิวหรือเลือกปฏิบัติต่อผู้อื่น  โดยใช้เหตุผลทางเชื้อชาติหรือศาสนา  แต่ความดีต่อมวลมนุษยชาตินั้นใช่ว่าจะแสดงออกได้แต่เพียงด้านสังคมและการเมืองเท่านั้น  การอนุรักษ์และฟื้นฟูสิ่งแวดล้อมก็ถือเป็นการนำผลประโยชน์มาสู่เพื่อนมนุษย์เช่นกัน  คนดีจะต้องปรับพฤติกรรมในการบริโภคอุปโภคทรัพยากรธรรมชาติต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นน้ำ  ดิน  แร่ธาตุ  หรือน้ำมัน  เพื่อให้มีเหลือใช้ไปถึงชนรุ่นหลัง  และไม่กระทำการใด ๆ อันจะส่งผลกระทบถึงสมดุลทางธรรมชาติ  

                    แม้ว่าการเป็นคนดีจะไม่มีคำจำกัดความหรือมาตรฐานในการวัดที่แน่นอน  แต่ฉันคิดว่า  การทำความดี  คือ  การกระทำที่ก่อให้เกิดประโยชน์แก่ทุก ๆ ฝ่าย  ไม่ว่าต่อตนเอง  ครอบครัว  ชุมชน  ประเทศชาติ  และมวลมนุษยชาติ  สิ่งเหล่านี้เมื่อฟังดูแล้วอาจรู้สึกว่า  การเป็นคนดีนั้นทำได้ยากจริงอยู่  การทำความดีไม่ใช่เรื่องง่าย  แต่ก็ใช่ว่าจะเป็นสิ่งที่เป็นไปไม่ได้  คนเราอาจมีความสามารถหรือความถนัดแตกต่างกันไป  แต่ฉันเชื่อว่า  สิ่งหนึ่งที่ทุกคนมีเหมือนกัน  คือ  ศักยภาพที่จะเป็นคนดี  ขอเพียงแต่เรามีความมุ่งมั่นที่จะทำความดี  โดยอาจเริ่มต้นตั้งแต่ระดับตนเอง  จากนั้นจึงค่อย ๆ ขยายไปสู่ระดับที่กว้างขึ้นตามลำดับ  หากทุกคนสามารถทำได้เช่นนี้   ฉันมั่นใจว่า  โลกของเราจะต้องเปี่ยมไปด้วยความสงบและผาสุกอย่างแน่นอน