ฤดูดอกจานร่วง...ทุกทางล้วนเจ็บปวด...

วันที่ 11-13 กุมภาพันธ์ 2556

ผมมาอยู่ในโรงแรมแห่งหนึ่ง...แถบชานเมืองของตัวจังหวัดของผม

ห้องพักของผมอยู่ใกล้กับสระว่ายน้ำ...พี่ๆ บริกรบอกผมว่า สามารถใส่กางเกงขาสั้น

แล้วลงสระน้ำได้เลย...ทุกๆ เช้าตรู่...และทุกๆ ค่ำคืน

ผมชอบมานั่งริมสระว่ายน้ำ...ปล่อยความคิดไปตามสายน้ำ...เขียนบันทึกไปเรื่อยเปื่อยระบายความในใจ

ออกไปเรื่อยๆ ทิ้งไปเรื่อยๆ "เหมือนดอกจาน ที่ทิ้งดอกสีส้มสด...ร่วงหล่นลงพื้นหญ้าสีเขียว"


ดอกจาน เป็นชื่อเรียกของคนอีสาน คนไทยทั่วไปจะเข้าใจความหมายในนาม "ดอกทองกวาว"

ดอกจาน ชื่อจานมาจากไหนก็ไม่รู้ เพราะเมื่อผมเกิดมาและจำความได้...ผมก็เรียกว่า "ดอกจาน" แล้ว

ข้อสันนิษฐานของผมเอง...เมื่อย้อนกลับไปสมัยตอนห้าขวบ

แม่ของผม...จะเรียกให้ผมไปเก็บใบดอกจานหลังบ้านมาให้...เพราะแม่จะเอามะม่วงกวน (หยาบๆ ไม่ใส่น้ำตาล ใส่เกลือเล็กน้อย)

มาราดบนใบของต้นดอกจาน...ทำเป็นมะม่วงแผ่น...ตากแดดเดียว ก็เอามามวนๆ เป็นม้วน ใส้ขวดโหล

เก็บไว้ให้ลูกๆ หยิบกิน...นับเป็นของทานกินในสมัยนั้น

เมื่อผมกลับไปบ้านเก่า...เพราะผมย้ายบ้านบ่อยๆ ต้นดอกจานหายไปแล้ว

ต้นดอกจานหายไปแล้ว....แต่เรื่องราวอดีตกับดอกจานยังแจ่มแจ้งเหมือนสีแสดส้มของมันเสมอ


ดอกจานเป็นความหมายบ่งบอกว่า...หน้าหนาวกำลังจะจากไป...ชาวอีสานต้องเตรียมต้อนรับ

อาคันตุกระ "หน้าแล้ง" จะมาเยี่ยมเยือน...

ในวัยเด็ก...เตี่ยกับแม่จะบอกลูกๆ ทุกคน ให้รีบพากันอ่านหนังสือสอบภาคปลาย

และเข้าสู่การปิดเทอมยาว...และในมอสามและมอหก...เพื่อนหลายๆ คน ก็ต้องจากกันไป

เช่น ไปเรียนต่อที่อื่น  ไม่ได้เรียนต่อ  ทำให้พวกเราขื่นขมเหมือนกัน

แม้พวกเราจะชอบไปดูดน้ำหวานที่ขั้วดอกจานที่หวานหอมมากๆ


ผมจำเรื่องราวความรักของเพื่อนคู่หนึ่งของผม เมื่อจบมอหกได้ดีเสมอๆ...

เป็นความทรงจำที่แสนเศร้าที่ยังเกาะกินใจที่ยากจะลอกมันออกจากใจได้

เพื่อนผู้ชายสอบได้ตำรวจ  เพื่อนผู้หญิงสอบได้พยาบาล

แต่ตอนตรวจโรค...เพื่อนผู้หญิงกลับพบว่า ตรวจโรคไม่ผ่าน เพราะตั้งครรภ์

เพื่อนสองคนของผม...ได้พากันหลบหนีไปจากพื้นที่...โดยไม่ได้อำลาเพื่อนๆ

เพราะสังคมยังยอมรับไม่ได้ในเหตุการณ์นั้น...ในสมัยสิบกว่าปีที่แล้ว...

แม้บ้านเกิดของผมจะเป็นอำเภอเล็กๆ...


ผมยังจดจำเพื่อนทั้งสองได้ดีเสมอ...หลังจากนั้นประมาณสี่ปี

เพื่อนผู้ชายได้เสียชีวิต เพราะไปขับรถมอเตอร์ไซด์วิน...ศรีษะกระแทกพื้น...

ผมจำได้ว่า...งานศพของเพื่อน...ผมเสียใจมาก คงเป็นเพราะชีวิตในวัยเด็ก

ผมยังไม่เคยสูญเสียคนที่ผมรักให้กับความตาย...

เพื่อนผู้หญิงผู้เป็นคู่ชีวิตของเพื่อนผู้ชาย...(รู้ในภายหลังว่า...ทั้งสองเลือกที่แท้งลูก)

ไม่ได้มาร่วมงานศพ...

ผมรู้ว่า เพื่อนคงทรมานใจไม่น้อย....เพื่อนเลือกที่จะหายสาบสูญ

ไปจากบ้านเกิดนับตั้งแต่วันนั้นจนถึงวันนี้...


ผมมาประชุมที่โรงแรมแห่งนี้...เรื่องการป้องกันและแก้ไขปัญหาเอดส์...โดยเฉพาะวัยรุ่น

เป็นเรื่องท้าทายสำหรับผมและชุมชนในประเด็นนี้

เรื่อง "เพศ" มีความหมายมากกว่า "เพศสัมพันธ์" เพราะอยู่กับเราตั้งแต่เกิดจนตาย

พวกเราต้องช่วยกันคิดและดำเนินการเรื่องนี้

เพราะ...ทุกทางล้วนเจ็บปวด...ถ้าเด็กและวัยรุ่น

ไม่มีความรู้และทักษะเรื่องเพศ

การมีเพศสัมพันธ์ที่ไม่ปลอดภัย...การติดโรค..

การตั้งครรภ์ไม่พร้อม

การแท้ง...และผลกระทบมากมายตามมา...


ผมหยิบดอกจานสีแสดส้มเจิดจ้ามาหนึ่งดอก

ผมขอมอบแทนความคิดและห่วงใยให้เพื่อนทั้งสองเสมอ

แม้เพื่อนจะอยู่ในแดนดินใดในจักรวาล

ทุกทางของชีวิตเพื่อนทั้งสองล้วนเจ็บปวด...

แต่ในทางที่เจ็บปวดนั้นต้องมีทางเลือกทางออกที่ดีให้เห็นประกายเสมอๆ

รักเพื่อนเสมอ....













บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน ความสุขของหมออนามัย



ความเห็น (7)

เขียนเมื่อ 

อ่านแล้ว..คิดถึงเพลง..ที่เขาร้องกันในอดีต..โอ้..ดอก โศรก..ที่โศรกใจ.....บันทึกนี้..คงเป็น"จานดอกโศรก"..นะเจ้าคะ...กับปัญหาที่ว่า...รักๆๆนั้นเป็นฉันท์ใด"..เฮ้อเผลอถอนหายใจ...(ยายธี)

เขียนเมื่อ 

พี่คิดถึงเพลง"ดอกจาน" ของ คาราบาว   ความแล้งกับถิ่นอิสานก็ก่อตำนานยืดยาวเช่นกัน

ครูบนดอย
IP: xxx.204.85.27
เขียนเมื่อ 

พี่คิดถึงเพลงที่คุณศันสนีย์ร้องค่ะ เป็นสัญลักษณ์ของการสอบสมัยที่พี่เรียนเชียงใหม่ เมื่อ 20 กว่าปีที่แล้ว  เห็นทองกวาวร่วงหล่นบนพื้นหญ้า กลางพนาท้องทุ่งรุ่งไสว ดอกสีแดงแฝงสีส้มพรมพิไล ปลิวไสวไรๆลิ่วลงผืนนา เห็นทองกวาวร้าวจิตให้คิดถึง รักครั้งหนึ่งในอดีตแต่ก่อนมา ฯ  ประมาณนี้นะคะ ขอบคุณค่ะที่แบ่งปัน ทำให้ถวิลหาอดีต

ชลัญธร
IP: xxx.53.253.154
เขียนเมื่อ 

ไม่เป็นไรนะ ทิมดาบ 

ไว้พบกัน อยากไปเที่ยว น่ะหาเรืองเที่ยวไม่ได้ที่สำคัญ

ระลึกถึงเสมอค่ะ 

ชลัญธร

วนกลับไปหาอดีตบ้างก็ดีนะครับ  เพื่อรสชาติของชีวิตที่เพิ่มข้นทุก ๆ ปี่

เขียนเมื่อ 

สวัสดีค่ะน้องหมอ

ครูใจดีก็พึ่งได้พบเพื่อนรักที่ได้ไม่ได้เจอกันเกือบยี่สิบปี เมื่อคืนที่ผ่านมา

ในงานราตรี กรมท่า-ขาว คืนสู้เหย้า  มีความสุขมากเหลือกันค่ะ

ระลึกถึงน้องหมอเสมอนะคะ

เขียนเมื่อ 

บ้านดิฉันเรียก ดอกจานค่ะ