ป่าต้นน้ำ..ปลูกอะไรดี

วันนี้ป่าต้นน้ำถูกบุกรุกทำลายลงไปเกือบหมด บนความรับรู้ของข้าราชการในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว (แบบนี้เอามันมาตัดหัวเสียบประจานให้หมดดีไหม) 

ผมจะยกตัวอย่างหนึ่งคือ ป่าน้ำหนาว (จ.เพชรบูรณ์) เป็นต้นน้ำของแม่น้ำ ๕ สาย  (เช่น ชี ป่าสัก เหือง และอื่นๆ จำชื่อไม่ได้เแล้ว)    เป็นเขาสูงสลับซ้อน อากาศหนาวเย็นมาก (ฤดูหนาวเฉลี่ย ๔ องศา ช่วงสงกรานต์ผมไปนอนยังต้อมห่มผ้า ทั้งที่ผมเป็นคนชอบหนาว) ป่าโดยรอบเตียนโล่งหมด ปลูกมันสปล. ข้าวโพด (ส่งซีพี) อ้อย เห็นแล้วทุเรศลูกตามากๆ

ข้อมูลเชิงลึกคือ เขาสูงเช่นนี้ หน้าดินตื้นมาก ลึกที่สุดไม่เกิน ๑ เมตร ด้านล่างเป็นหินทั้งสิ้น แล้วถ้านานปีไป ไม่มีรากไม้ยึดดินไว้ ฝนตกลงมา ก็ชะหน้าดินหมด กลายเป็นหินล้วนๆ 

ถามว่า ถ้าเรายึดที่ดินคืนได้ จะปลูกอะไรดี 

หลายคนคงคิดว่า ไม้ป่าเดิม ๆ เช่น สัก ประดู่ ตะแบก มะค่า แต่ช้าก่อน ผมขอแย้ง

เคยได้ยินข่าวบ่อยๆไหม ว่าดินป่าต้นน้ำถล่ม ไม้ใหญ่โค่นล้มทับบ้านคนริมธารตายเป็นเบือ 

คิดได้ว่ามันหลักการปกติ เพราะรากไม้มันไม่หยั่งลงลึก มันก็ต้านแรงน้ำและความอ่อนของดินไม่ไหว มันก็ถล่มเป็นธรรมดา

วิธีแก้ไขคือ เวนคืนที่ดินให้หมด (ไม่ยาก ผมเสนอวิธีการไว้แล้วในบทความเก่าๆ ) แล้วปลูกไผ่ ....ใช่ ไผ่

ไผ่เป็นพืชมหัศจรรย์มาก โตไวที่สุดในโลก แถมไม่มีรากแก้ว มีแต่รากฝอย ที่กระจายหนาแน่นมาก เลื้อยออกไปแตกกอได้เป็นร้อย พัน หมื่น กิโล ...รากเหล่านี้จะผสานกัน ในหน้าดินตื้นๆ เพื่ออุ้มน้ำ พยุงดินไว้ ไม่ให้ถล่ม

ส่วนเนื้อไม้ไผ่นั้นเราสามารถ สางตัด มาทำอุตสาหกรรมเฟอร์นิเจอร์ เครื่องใช้ได้มากหลาย (โลละ ๕๐๐ ไม่ยาก ถ้าใส่ปัญญาสักหน่อย) หน่อก็เอามากินเป็นอาหาร เนื้อไม้แก่ๆ ยังเอามาเผาเป็นถ่านกัมมันต์ โลละพันได้สบาย (activated carbon)  ใบที่หล่นหมักไว้ในธรรมชาติสักสามเดือน กลายเป็นปุ๋ยชีวภาพทรงคุณค่า ที่ราคาแพงมาก ..... กิ่งเล็กๆ เอามาทำเป็นตะเกียบธรรมชาติ แบบคดๆ งอๆ ไม่ต้องกลึง (แพงกว่าปกติอีกต่างหาก) เห็ดไผ่ เห็ดหนวด เห็ดตีนแรด ชอบขึ้นกับไผ่ ก็เก็บขายได้ 

ปลูกให้หลากหลาย ตั้งแต่ไผ่เล็ก (เพ็กไหล่) ที่ออกหน่อมาเป็นหน่อเพ็ก หรือ หน่อโจด (asparagus เมืองไทยที่ไม่มีใครนิยมกิน) ไผ่รวก ไผ่ตง ไผ่สีสุก ไผ่บ้องตัน และอื่นๆ อีกร้อยสายพันธ์ 

...คนถางทาง (๘ กพ. ๒๕๕๖)