ครู

ทักษะของคุณครูในศตวรรษที่ 21 การบริหารให้ผู้เรียนกำกับตนเองได้

(Self Performance Management)

อาจารย์จิรพร  สุเมธีประสิทธิ์

[email protected]

ทุกวิชาชีพมีกิจกรรมการประเมินผลดำเนินงานของบุคลากรเป็นประจำทุกปี แต่ปัญหาความไม่พอใจ ความรู้สึกว่าไม่ได้รับความเป็นธรรมของบุคลากรก็ยังคงอยู่ หรือแย่ลงไปเรื่อยๆ จนทำให้การบริหารบุคคลของกิจการมีปัญหาอย่างไม่รู้จักจบสิ้น

ที่เป็นเช่นนี้เพราะการประเมินผลปฏิบัติงานของบุคลากร ดำเนินการและจัดทำแบบฟอร์มหรือรูปแบบของการประเมินโดยไม่ได้นำเอาแนวคิดการบริหารผลดำเนินงาน (Performance Management) ในฐานะของเจ้าของภาระงานแต่ละคนมาใช้ในการประเมินผล

อาชีพคุณครูก็เหมือนกัน การมองทักษะของครูอาจจะต้องหันมามองในมุมของนักบริหารจัดการ ซึ่งเห็นว่าคุณครูเป็นอาชีพที่ต้องให้ความสำคัญกับการบริหารผลดำเนินงานเหมือนการทำงานอาชีพอื่น ซึ่งส่วนหนึ่งมาจากทักษะในการปฏิบัติงาน และความรับผิดชอบต่อภาระงานของการให้ความรู้โดยมีผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง

สิ่งที่คุณครูในศตวรรษที่ 21 อาจจะต้องพิจารณาและทำการปรับปรุงคือ การนำเอาแนวคิดการบริหารผลดำเนินงาน (Performance Management) มาใช้อย่างเหมาะสม ทั้งในมุมมองของผู้กำกับการเรียนที่ทำการประเมินผลการเรียนของผู้เรียน และในมุมมองของคุณครูผู้เป็นเจ้าของภาระงานที่ต้องแสดงคุณค่าของผลงาน และความสามารถในการบริหารผลดำเนินงานของตนเอง

ประการที่ 1การบริหารผลดำเนินงานในมุมมองของผู้บริหารอนาคตของผู้เรียน

เป็นการจัดวางและดำเนินกระบวนการสื่อสารที่ต่อเนื่องระหว่างดำเนินงานของคุณครูในศตวรรษที่ 21 และดำเนินแผนการสอนระหว่างภาคเรียน เพราะครูอาจจะสอนมาก แต่สื่อสารเพื่อการสร้างความเข้าใจเรื่องการประเมินผลการเรียนและความรับผิดชอบต่อภาระงานด้านการเรียนน้อยมาก

การสื่อสารดังกล่าวจะต้องเป็นไปอย่างเชิงพันธมิตร ที่ใกล้ชิดกันเพียงพอระหว่างคุณครูและผู้เรียนภายใต้การกำกับดูแลของครู จนกระทั่งเกิดความชัดเจนของสิ่งที่ครูคาดหวังและการรับรู้และสิ่งที่ผู้เรียนควรดำเนินการเพื่อให้ผลดำเนินงานบรรลุความสำเร็จด้านการเรียน

ความชัดเจนที่ว่านี้ควรจะครอบคลุมประเด็นเกี่ยวกับ

(1)  ภาระงานที่คุณครูในศตวรรษที่ 21 คาดหวังว่าผู้เรียนจะดำเนินการได้ ตลอดจนบทบาทการสนับสนุนผู้เรียนที่เสมือนเป็นผู้รับผิดชอบโครงการเรียนรายวิชา ที่ผู้เรียนคาดหวังว่าจะได้รับการสนับสนุนจากคุณครูในฐานะของหน่วยสนับสนุน (Support Function) ไม่ใช่ป้อนแบบไม่มีทางเลือก ไม่มีสิทธิในการใช้ดุลยพินิจ

(2)  ผลผลิตของงานที่เกิดจากการปฏิบัติงานตามภาระงานด้านการเรียน ที่สามารถเชื่อมโยงสู่การบรรลุผลสำเร็จของผลดำเนินงานการเรียน และการสอนที่เป็นเป้าหมายของสถาบันการศึกษา และของสถาบันครอบครัว ที่สะท้อนว่าผลผลิตของงานการสอนและการเรียนของผู้เรียนนั้นมีส่วนในการสร้างมูลค่า (Value)
แก่สถาบันครอบครัวและสถาบันการศึกษา

(3)  การกำหนดกฎเกณฑ์และเงื่อนไขเป็นการล่วงหน้าว่า

      (ก) การปฏิบัติภาระงานด้านการเรียนแบบใดที่ถือว่าประสบความสำเร็จ

      (ข) ผลผลิตของงานลักษณะใดที่คุณครูในศตวรรษที่ 21 ต่างยอมรับว่าได้ผลงานที่ดี และผู้เรียนก็ยอมรับใน เกณฑ์และเงื่อนไขนั้นด้วยกันทั้ง 2 ฝ่าย เพื่อเป็นแนวทางในการปฏิบัติของคุณครูและของผู้เรียนที่เป็นเจ้าของภาระงานแต่ละคน

(4)  การกำหนดแผนบริหารผลดำเนินงานร่วมกันระหว่างคุณครูและผู้เรียน ที่เกี่ยวข้องกับ

      (ก) การธำรงรักษาคุณภาพผลงาน

      (ข) การปรับปรุงและยกระดับผลงาน

      (ค) การวางวิธีปฏิบัติงานในรูปแบบใหม่ที่ไม่คุ้นเคย เช่น การดำเนินชีวิตในสังคมแบบกรีน จิตอาสา จริยธรรม

(5)  เกณฑ์ในการประเมินผลการปฏิบัติงาน ความถี่ รูปแบบการประเมินผลด้านการเรียนที่ทำอย่างมีบรรทัดฐาน และควรมีการวางน้ำหนักความสำคัญตามความเหมาะสมและความสำคัญเชิงยุทธ์ศาสตร์ตลอดจนตัวชี้วัดผลสำเร็จของการดำเนินงานในแนวคิด OS Matrix (Owner-Support) บางเรื่อง ผู้เรียนต้องใช้บทเจ้าของภาระงาน และคุณครูคือคนสนับสนุน

(6)  ค้นหาและระบุอุปสรรค จุดอ่อน สิ่งที่ศักยภาพ ความพร้อม ความสามารถยังไม่เพียงพอ และดำเนินการเพื่อขจัดให้หมดไปก่อนดำเนินการสอน

ประการที่ 2การบริหารผลดำเนินงานในมุมมองของผู้เรียนเจ้าของภาระงานด้านการเรียน

ต้องมีทักษะในการกำกับและบังคับบัญชาให้ผู้เรียนที่เป็นเจ้าของภาระงานด้านการเรียนแต่ละคน มีหน้าที่และความรับผิดชอบในการกำกับตนเองเพื่อให้ผลดำเนินงานด้านการเรียนบรรลุผลตามภาระงานที่ได้รับมอบหมาย

การบริหารผลดำเนินงานในระดับผู้เรียนที่เป็นเจ้าของภาระงานจึงต้องเชื่อมโยงผลงานการกำกับตนเองกับประโยชน์ที่จะเกิดกับเจ้าของภาระงาน คะแนน ความดีความชอบ

คุณครูในศตวรรษที่ 21ควรจะกำหนดให้ชัดเจนว่าการบริหารผลดำเนินงานด้วยการกำกับภาระงานด้านการเรียนด้วยตนเองของเจ้าของภาระงานของผู้เรียนควรจะครอบคลุมถึง

(1)  การร่วมมือกับเจ้าของภาระงานด้านการเรียนอื่นตามความจำเป็น

(2)  การทำให้เกิดการรับมอบงานจากเจ้าของภาระงานก่อนหน้าที่เกี่ยวข้องกันให้ครบถ้วน ถูกต้องและทันเวลา เพื่อให้มีการพัฒนาด้านวุฒิภาวะ

(3)  การทำให้เกิดกระบวนการส่งมอบและรับมอบผลผลิตที่เกิดจากการปฏิบัติภาระงานให้เป็นไปตามเป้าหมาย

(4)  การสร้างทักษะในการเตรียมพร้อมในการแก้ไขปัญหาระหว่างดำเนินงานด้านการเรียน จนผลดำเนินงานบรรลุผล

(5)  การร่วมมือกับผู้เรียนคนอื่นในการร่วมกันกำกับภาระงานให้บรรลุผลสำเร็จ

(6)  การปรับปรุงและยกระดับผลดำเนินงานตามภาระงานอย่างต่อเนื่อง (Self Improvement) ด้านการเรียนด้วยตนเอง

(7)  การสื่อสาร ซักซ้อม ทำความเข้าใจ ทำความตกลง หาข้อยุติร่วมกันระหว่างเจ้าของภาระงานด้านการเรียนกับคุณครูที่กำกับงาน ซึ่งประกอบด้วย

      (ก) การรับฟัง

      (ข) การซักถาม ชี้แจง โต้แย้ง

ประการที่ 3

การบริหารผลดำเนินงานด้านการเรียนของผู้เรียนของคุณครู จึงไม่เกี่ยวกับ

(1)  การที่คุณครูในฐานะผู้บริหารทำหน้าที่กำกับดูแลต้องลงมาปฏิบัติงานแทนเจ้าของภาระงานด้านการเรียน หรือช่วยให้สอบผ่านแบบไม่มีหลักการ เพราะผู้เรียนแต่ละคนต้องปฏิบัติงานตามภาระงานด้านการเรียนของตน ไม่ใช่คุณครูทำงานแทนผู้เรียน เพราะผู้เรียนคนที่เจ้าของภาระงานทำไม่ได้ หรือทำไม่ถูกใจ หรือช่วยให้คะแนนเพิ่มอย่างเดียว

(2)  การบังคับโดยไม่ได้มาจากความสมัครใจ ไม่ได้มาจากการยอมรับ เพื่อให้ผู้เรียนเจ้าของภาระงานด้านการเรียน  ในสิ่งที่ไม่ต้องการทำ ไม่ยอมรับที่จะทำ

(3)  การนำเอาแนวคิดการบริหารผลดำเนินงานไปใช้ด้านการเรียน เมื่อสถานการณ์บ่งชี้ว่าผลดำเนินงานด้านการเรียนจะออกมาไม่ดี ไม่บรรลุผลสำเร็จ

(4)  การกรอกแบบฟอร์มการประเมินผลปฏิบัติงานด้านการเรียนเพียงภาคเรียนละครั้ง ไม่ได้มีรายงานความคืบหน้าของการดำเนินงานอย่างสม่ำเสมอหรือเป็นระยะๆ ไม่เพียงพออีกต่อไป
ประการที่ 4

คุณครูในศตวรรษที่ 21 บางคนยังมีความเชื่อว่าการพัฒนาแนวคิดการบริหารผลดำเนินงานต้องใช้ทั้งเวลานานและความพยายามที่ต่อเนื่อง จึงมักจะถอดใจและทำไม่สำเร็จ

แต่อยากให้กำลังใจกับคุณครูในศตวรรษที่ 21 มองโปรแกรมการพัฒนาแนวคิดการบริหารผลดำเนินงานการสอน เป็นโครงการลงทุนโครงการหนึ่งที่ต้องดำเนินการไปทีละขั้น (phase) และทำให้ผู้เรียนทุกคนรับรู้ว่าโครงการนี้จะให้ประโยชน์อย่างไรต่อตัวผู้เรียนที่เป็นเจ้าของภาระงานด้านการเรียน และต่ออนาคตของตนเองและของครอบครัว

ประการที่ 5

ผลประโยชน์ที่คาดว่าจะเกิดจากการพัฒนาแนวคิดการบริหารผลดำเนินงาน ด้านการสอน ได้แก่

(1)  ลดความจำเป็นในการเข้าไปเกี่ยวข้องแทรกแซง ตรวจตราทุกเรื่องแม้แต่เรื่องเล็กเรื่องน้อย

(2)  ประหยัดเวลาทำงานและคิดแทนผู้เรียนเจ้าของภาระงานด้านการเรียนเพราะควรจะให้แต่ละคนตัดสินใจกำกับภาระงานด้านการเรียนของตนเอง และมั่นใจว่าผู้เรียนในฐานะเจ้าของภาระงานด้านการเรียนผ่านการพัฒนาศักยภาพความรู้ และมีความพร้อมในการตัดสินใจด้วยตนเองในอนาคต ไม่ใช่การท่องจำอย่างเดียว

(3)  ลดการเสียเวลาในการเข้าใจผิดพลาด สับสน

(4)  ลดการเกิดความผิดพลาดซ้ำซาก

ประโยชน์ในมุมมองของผู้เรียนเจ้าของภาระงานด้านการเรียน

ก)  รู้ว่าจะปฏิบัติงานอย่างไรให้ผลดำเนินงานด้านการเรียนออกมาดี ไม่ใช่เดาข้อสอบกันไปเรื่อย หรือต้องเรียนพิเศษกับครูคนนั้นจึงสอบผ่านคะแนนดี

ข)  รู้ว่าตนมีอำนาจในการกำกับภาระงานด้านการเรียนด้วยตนเองแค่ไหน

ค)  มีโอกาสพัฒนาศักยภาพ ความพร้อมทักษะ การปฏิบัติภาระงานด้านการเรียน

ประโยชน์ในระดับองค์กรที่เป็นสถาบันการศึกษา

(1)  ผลดำเนินงานด้านการเรียนการสอนจะมีประสิทธิภาพจากการบรรลุผลสำเร็จตามเป้าหมาย

(2)  การปฏิบัติงานบูรณาการและเชื่อมโยงกัน และคุณครูแต่ละคนรู้ว่าตนร่วมสร้างมูลค่าแก่องค์กร